Ingiriiska oo sheegay in Sacuudiga ay siinayaan taageero 'difaac militari ah'

Ra'iisul wasaaraha Ingiriiska Andy Burnham ayaa sheegay in UK ay Sacuudiga siin doonto taageero "difaac ah oo ku saabsan shidaal-ku-shubista diyaaradaha hawada", taas oo looga jawaabayo weerarrada ay dalkaasi kala kulmayaan Xuutiyiinta Yemen ee Iran taageerto.

Taageeradan ayaa la bilaabi doonaa maalmaha soo socda, waxaana ku lug yeelan doona hal diyaaradood oo British ah oo nooca Voyager ah, taas oo saldhiggeedu yahay Saldhigga Ciidanka Cirka ee RAF Akrotiri ee Qubrus.

Ra'iisul wasaaruhu wuxuu sheegay in go'aankan uu yimid kaddib markii Sacuudigu codsaday "taageero militari", taas oo uu ku oggolaaday talada Wasiirka Difaaca Wes Streeting iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Ed Miliband.

Mas'uuliyiinta dowladda ayaa sheegay in taageeradu ay tahay mid "waqti ku kooban", waxaana marka hore la filayaa inay socoto "dhowr toddobaad."

Maleeshiyaadka Xuutiyiinta ayaa dagaal sokeeye kula jira dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay, taas oo ay taageerto Sacuudigu.

Maalmihii u dambeeyay, Xuutiyiinta Yemen ayaa sheegay inay qaadeen weerarro loo adeegsaday diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaallo ballistic ah oo lagu bartilmaameedsaday caasimadda Sacuudiga ee Riyadh iyo sidoo kale xarumaha tamarta ee ku yaalla xeebaha Badda Cas.

Mas'uuliyiinta UK ayaa taageerada difaaca ku qeexay mid ka caawinaysa diyaaradaha dagaalka ee Sacuudiga inay soo ridaan gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Xuutiyiintu soo tuuraan.

Burnham ayaa arrintan kala hadlay wariyeyaasha la safrayay isagoo ku sii jeeday magaalada New York, halkaas oo uu uga qaybgalayay Golaha Guud ee Qaramada Midoobay. Wuxuu go'aanka ku xiriiriyay cadaadiska ku saabsan qiimaha maciishadda.

"Waxaan dib ugu laabanayaa qodobkii aan ka sheegay cadaadiska qiimaha maciishadda iyo tallaabooyinka lagu ilaalinayo danaha Britain iyo gobolka ballaaran," ayuu yiri.

"Sacuudigu, dabcan, wuxuu la kulmayay weerarro, wuxuuna wajahaya suuragalnimada carqalado dheeraad ah. Sidaas darteed, waxaan u baahanahay inaan furnaadaan marinnadaas, waana sababta aan u aqbalnay codsiga."

Marinnada maraakiibta ee Badda Cas ayaa ah halbowlaha muhiimka ah ee dhaqaalaha adduunka.

Xuutiyiinta ayaa dhowaan la wareegay gacan ku haynta magaalada dekedda ah ee istiraatiijiga ah ee Mokha iyo Jasiiradda Perim, oo ah marin laga galo Badda Cas iyo waddo muhiim u ah maraakiibta ganacsi ee Sacuudiga.

Wareysi ay BBC-du toddobaadkii hore la yeelatay Xoghayaha Guud ee NATO, Mark Rutte, ayuu ku sheegay in taageero Yurub uga timaadda Sacuudiga ay suuragal tahay.

Wuxuu yiri: "Ma yaabi lahaa haddii xulafada Yurub ay telefoonnada isku wacayaan oo ay is leeyihiin, 'Sidee ayaan arrintan wax uga qabanaynaa?'"

Wuxuu intaas ku daray: "Aan aragno waxa dhaca, haddii NATO ay caawin kartana, mar walba waan diyaar u nahay inaan caawino."

Wasiirka Tamarta Martin McCluskey ayaa toddobaadkii hore u sheegay xildhibaannada in UK ay Sacuudiga siiso "taageero dhinaca difaaca cirka ah", iyada oo loo marayo iskaashiga difaaca ee labada dal, inkastoo uusan faahfaahin ka bixin hawlgallada militari ee socda.

Bishii Janaayo 2024, UK waxay Mareykanka ku biirtay duqeymo cirka ah oo lagu qaaday bartilmaameedyo Xuutiyiintu ku lahaayeen Yemen.

Ra'iisul wasaarihii xilligaas, Rishi Sunak, ayaa sheegay in UK ay "is-difaac u dhaqaaqday" kaddib markii Xuutiyiintu bartilmaameedsadeen maraakiib, oo uu ku jiray markab dagaal oo ay leedahay Ciidanka Badda Royal Navy.

Wuxuu sidoo kale sheegay in duqeymuhu ay ahaayeen "lagama maarmaan, oo u dhigma khatarta, isla markaana si gaar ah loo bartilmaameedsaday" si loo ilaaliyo nolosha dadka iyo maraakiibta ganacsiga.