Атилла Азимов иши: Европада ўсмир қотиллар нега ёлланмоқда?

Стокголм чеккасидаги туманлардан бирида қиш фаслининг қоқ тунларидан бирида қора кийимдаги бир шахс пайдо бўлди. Қўлида тўппонча тутган бу шахс McDonald's ресторанидаги иш сменасини тугатиб, қайтаётган 20 ёшли талаба Мурод Абдулқодир томон яқинлашди.

Қотил дастлаб бир ўқ узди ва нишонга яқинлашар экан, кетма-кет ўқ отишда давом этди. Охирида ерда ётган, ҳимоясиз қолган қурбонининг бошига сўнгги ўқни узди.

Қотил 18 ёшли Атилла Азимов эди. Аммо 2025 йил феврал ойидаги ўша тунда у буюртма берилган шахсни эмас, бутунлай бошқа одамни ўлдирганди.

Қотил бу амалга пул учун қўл урган. Атилла Азимов зўравонликни хизмат сифатида (Violence-as-a-Service, VaaS) таклиф қилиш тактикаси билан ном чиқарган ва Эрон режими билан алоқадор бўлган уюшган жиноий тузилма, The Foxtrot Network томонидан ёлланган эди.

The Foxtrot Network нинг мақади нима?

2022 йилдан буён The Foxtrot Network тармоғи Европадаги Исроилга алоқадор нишонларга қарши бир қатор ҳужумлар ва ҳужум уринишлари учун масъул кўрилади. Булар жумласига портловчи моддалар ва қўл гранаталари қўлланган икки ҳолат ҳам кирган.

Гуруҳ ҳужумларни амалга ошириш учун ўсмирларни пул эвазига ёллайди. Бироқ деярли ҳеч қачон ҳақ тўламайди, чунки ижрочилар кўпинча қўлга тушади.

Масалан, шу ҳафта чоршанба куни Лондондаги Олд Бейли - жиноят ишлари бўйича Марказий Маҳкамасида Ғарбий Йоркширда режалаштирилган қотиллик бўйича тил бириктириш айби билан ҳайъат қарорига кўра айбдор деб топилган норвегиялик ўсмир Йоханнес Натланд каби.

Мазкур муаммога қарши курашиш учун Europol ташкил этган тезкор гуруҳ - Operational Taskforce, (OTF) GRIMM маълумотларига кўра, ўсмир ёлланма қотиллар ижтимоий тармоқлар орқали жалб қилинади ва уларга компьютер ўйинларига тақлид қилувчи усулда кўрсатмалар берилади.

Europolнинг Жиддий ва уюшган жиноятчиликка қарши Европа маркази раҳбари Энди Крааг буни руҳан балоғатга етмаган ёшларга "қотилликни режаланган тарзда ташқи ижрочиларга топшириш", деб таърифлайди.

Ҳозирда OTF GRIMM таркибига VaaS таъсири сизиб кирган, дея кўрилган 11 мамлакат: Белгия, Дания, Финляндия, Франция, Германия, Исландия, Нидерландия, Норвегия, Испания, Швеция ва Буюк Британия киради.

The Foxtrot Network раҳбари Рава Мажид Швецияни, кейинчалик эса Туркиядаги фаолият базасини тарк этган ва ҳозир Эрон пойтахти Теҳронда яшамоқда.

Полиция VaaS нинг айрим ҳужумлари, жумладан Копенгагендаги Исроил элчихонасига қарши қўл гранатаси билан қилинган ҳужум Эрон режими манфаатлари учун амалга оширилган деб ҳисоблайди. Яна бошқа ҳужумлар эса The Foxtrot Network гуруҳининг гиёҳванд моддалар бозори учун олиб бораётган кураши билан боғлиқ кўрилади.

Швециянинг SVT телерадиокомпанияси журналисти Диамант Салиҳу уч йилдан бери The Foxtrot Network ва унинг Эрон билан алоқаларини ўрганмоқда.

"Эрон режими The Foxtrot Network раҳбарига ўз тармоғини Эроннинг душманларига қарши ҳужумлар уюштиришга сафарбар қилишни буюрмоқда", дейди у.

"Булар режимга қарши чиққан мухолиф шахслар, журналистлар ҳам бўлиши мумкин. Шунингдек, Исроил объектлари ҳам нишонга айланиши мумкин", дея илова қилди Диамант Салиҳу.

Салиҳунинг айтишича, Эрон режими билан алоқалар 2023 йил октябридан, Мажид Теҳронга қочганидан кейин бошланган.

"Эронда эркин яшаш имконига эга бўлиш учун у келишув тузишга мажбур бўлган. Шарт шундан иборат эдики, у ва унинг тармоғи режим манфаатлари учун ишлайди".

The Foxtrot Network ва Рава Мажид 2025 йил апрель ойида Буюк Британия ҳукумати томонидан жазо чоралари қўлланган гуруҳлар рўйхатига киритилган.

Бу 18 ёшли Йоханес Натланд Британиянинг Ҳаддерсфилд шаҳарчасида қўлга олинганидан бир ой кейин рўй берганди. Натланд The Foxtrot Network номидан Ҳаддерсфилд яқинида қотилликни амалга ошириш учун учиб келган эди.

Қотилларни ёллаш жараёни

Натланд иши VaaS тизими қандай ишлашининг яққол намунасидир.

Натланд Норвегиянинг Ставангер шаҳридаги икки журналистнинг ўғли эди.

У фаровон муҳитда вояга етган. Бироқ кейинчалик наркотикларга ружу қўйиб, психоз - вос-восга чалинган. У реабилитация марказида ва маълум муддат болалар уйида яшаган. Шу ерда UnknownHustler тахаллусли бошқа бир ўсмир билан танишган.

Айнан UnknownHustler унга илк бор Буюк Британияда қотиллик амалга ошириш бўйича "Ангияда қотиллик, 270 минг" қабилидаги онлайн таклифни юборган. (270 минг Норвегия кронаси тахминан 28 минг АҚШ доллари.)

Худди шу каби таклиф "Generalen" тахаллусли яна бир ўсмирдан ҳам келган эди. Ўша пайтда 16 ёшда бўлган "Generalen" сўнгги уч йилни болалар уйида ўтказган. Кейинчалик айнан у Натландни мазкур амалиёт учун ёллаган.

Шундан кейин Натланд "Agent 47" тахаллусли The Foxtrot Network аъзосига топширилган. Бу ном машҳур Hitman компютер ўйинлари сериясидан олинган. Швеция полицияси "Agent 47" The Foxtrot Network етакчиси Мажидга яқин бўлган Али Шеҳад Аҳмад эканлигига ишонади.

"Agent 47" Натландга Манчестер аэропортига бир томонлама авиачипта олиб берган ва зудлик билан паспорт олиш жараёнида ёрдамлашган. Signal мессенжери орқали сафарнинг ҳар бир босқичида унга кўрсатма бериб турган. Кейин эса уни «1» номи билан танилган логистика масъулига топширган.

Натландга худди компьютер ўйини қаҳрамонидек муносабат қилинган. «1» унга Ҳаддерсфилд яқинидаги ўрмонда яширилган қуролларни қаердан топиш мумкинлигини кўрсатувчи харита ва видеоларни юборган. Кейинроқ пиёдалар туннели яқинидаги буталар орасига яширилган пул захирасига қандай етишни кўрсатувчи яна бир видеони юборган.

Натланд қуроллар билан Ҳаддерсфилд меҳмонхонасига жойлаштирилгач, "Agent 47" яна хабар ёзган:

"Эртага қиладиган ишларимиз кўп".

Натланд эртаси куни эрталаб қўлга олинган. У ҳали кимни ўлдириши кераклиги ҳақида маълумот олиб улгурмаган эди. Терроризмга қарши кураш бўлинмаси терговчилари ҳозиргача бу жиноий буюртма бўлганми ёки Эрон манфаати йўлидаги сиёсий қотиллик режасими, аниқлашга ҳаракат қилишмоқда.

Ёлловчи фаол "генерал" - "Generalen"

Натландни ёллаган "Generalen" жуда фаол шахс бўлган. У нафақат Натландни, балки Швецияда қотиллик содир этган камида яна икки кишини ҳам ёллаган.

Улардан бири адашиб бошқа одамни ўлдиргани учун умрбод қамоқ жазосини ўтаётган Атилла Азимов бўлса, иккинчиси уч ярим ҳафта аввал Швеция жанубидаги Лунд шаҳрида Аҳмад Замзамни отиб ўлдирган 17 ёшли ўсмир эди.

Қотилларнинг ҳеч бири ҳақ олмаган, чунки иккаласи ҳам қўлга тушган. Швециянинг SVT телерадиокомпанияси журналисти Диамант Салиҳунинг айтишича, буThe Foxtrot Network фаолиятининг муҳим хусусиятларидан бири.

"Улар учун ўсмирлар қўлга тушиш-тушмаслигининг мутлақо аҳамияти йўқ. Чунки қўлга тушганлар ваъда қилинган пулни талаб қила олмайди. Биз бу ёш қотилларга ҳақиқатан ҳам пул тўлангани ҳақида бирорта мисолни кўрмадик", дейди у.

"Тобора ёшроқ ўсмирларни ёллаш атайин танланган сиёсат бўлган. Чунки улар қўлга тушиш оқибатлари ҳақида унчалик ўйламайди ва хавф-хатарни назарда тутмай таклифни осонроқ қабул қилади".

Ниҳоят, "Generalen" Норвегиялик бир полиция ходимининг 14 ёшли ўғлини ўлдиришни режалаштираётган вақти фош этилди. У пичоқ билан ҳужумни амалга ошириш учун 15 ва 17 ёшли ўсмирларни ёллаган, аммо 15 ёшли бола полицияга хабар берган.

"Generalen" қўлга олингач, терговчилар унинг телефонида Ҳаддерсфилддаги қотиллик режасига оид маълумотларни топишди. Бу эса Британия полициясига Натландни ўз вақтида қўлга олиш имконини берган.

"Generalen" май ойида айбдор деб топилиб, 14 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинди.

Қотилликлар давом этадими?

Europol нинг тезкор гуруҳи - Operational Taskforce, (OTF) GRIMM ташкил этилганидан буён ўтган 15 ой ичида маълум ютуқларга эришган. Полиция 280 дан ортиқ кишини, жумладан бир нечта муҳим гумондорни қўлга олган.

Энг муҳим ҳибслардан бири "Agent 47" дея кўрилаётган Аҳмаднинг қўлга олиниши бўлди.

У Ироқнинг Курдистон минтақасидаги Сулаймония шаҳрида ушланган ва айни пайтда уни Швецияга экстрадиция қилиш ҳақидаги сўров кўриб чиқилмоқда.

Швеция миллий полицияси раҳбарининг ўринбосари Стефан Хектор бу соҳада халқаро ҳамкорлик доимий равишда кенгаяётгани таъкидлаб, бу уюшган жиноятчиларга "дунёнинг ҳеч қаерида ўзларини хавфсиз ҳис қила олмасликлари"ни кўрсатаётганини айтади.

Май ойида The Foxtrot Network тармоғида "марказий шахс" деб таърифланган собиқ рэппер Муҳаммад «Moewgli» Моҳдий Тунисда қўлга олинган.

Бироқ Рава Мажиднинг ўзи ҳануз Эронда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар қўли ета олмайдиган жойда қолмоқда.

"У ҳануз фаол", дейди Салиҳу.

"Бу тармоқ фаолияти давом этар эканг, афсуски, Эрон режими душманларига қарши ҳужумларга гувоҳ бўлаверамиз".

Ҳибслар The Foxtrot Network нинг фаолият қилиш имкониятларини қай даражада чеклагани ҳозирча аниқ эмас. Бироқ бошқа жиноий гуруҳлар, жумладан The Foxtrot Network нинг рақиби кўрилган Dalen Network ҳам қотилликлар учун таъсирчан ва берилувчан ўсмирларни ёллашга асосланган VaaS усулини қабул қилган.

Шу боис хавф ҳануз юқори бўлиб қолмоқда.

Бу усул Швециядан қисқа вақт ичида бутун Скандинавия ва Шимолий Европага тарқалди.