UKn akka Sa'uudiin haleellaa ofirraa ittistuuf deeggarsa waraanaa kennitiif- MM
Madda suuraa, NurPhoto via Getty Images
Ministirri Muummee UK Endii Barnihaam biyyisaanii deeggarsa waraanaa Sa'uudii Arabiyaaf akka kennitu ibsan.
Hidhattoota Huutii Yamanii deeggarsa Iraan qabanirraa haleellaan itti hammaachuu hordofee Sa'uudiin birmannaa gaafataa jirti.
UKn ''tajaajila qilleensarratti xiyyaara waraanaaf boba'aa guutuu'' dabalatee deeggarsa waraanaa taasisuun Sa'uudiif akka birmattu ibsan MM Endii Barnihaam.
Deeggarsi kun guyyoota muraasa keessatti Sa'uudii kan qaqqabu yoo ta'u xiyyaara waraanaa RAF Voyager jedhamu dabalata.
Ministirri Muummee UK kun gaaffii Sa'uudiin ''deeggarsa waraanaa'' ilaalchisuun dhiheessite irratti hundaa'uun deeggarsa kana mirkaneessan.
Aanga'oonni mootummaa UK deeggarsi kun yeroon kan daangeffamee fi dhugaatti kan raawwatu ta'uu ibsan.
Deeggarsi humna waraanaa kun torbanootaaf tura jedhan.
Hidhattoonni Huutii mootummaa Yamanii kan beekamtii UN qabuu fi Sa'uudii Arabiyaan deeggaramu waliin lola hamaatti jiru.
Dhiheenya kana Huutiin hanga Sa'uudiitti fulla'uun haleellaa hammeessuu ibseera.
Galaana Diimaarratti dooniiwwan Sa'uudii haleeluu hanga magaalaa Riyaad irratti misaayela dhukaasuutti Huutiin haleellaa raawwataa jira.
Waan qe’eefi addunyaan itti jirtu suuraafi viidiyoo bareedaan argattu.
Asin nu faana bu’aa
Xumura beeksisaa
Aaga'oonni UK deeggarsi humna ittisaa kun jeettiiwwan waraanaa Sa'uudii misaayelootaa fi dirooniiwwan Huutii irraa dhukaafaman akka qolachuun barbadeessan tumsuu dabalata.
Ministirri Muummee Barnihaam wayita kora UN irratti hirmaachuuf gara Niwu Yoork imalu xiyyaara keessatti akkas jechuun gaazexeessitootatti dubbate:
''Haleellaan Sa'uudii irratti gaggeeffamaa jiru daldalatti gufuu fi balaa hamaa ta'aa jira. Ulaawwan sana banaa gochuu qabna. Kanaaf gaaffiisaan dhiheessan [deeggarsa waraanaa] irratti waliigalle.''
Ulaan yabala doonii Galaana Diimaa daldalaa fi diinagdee addunyaaf akkaan murteessaadha.
Huutiin dhiheenya kana magaalota handaara galaana kanaa ta'an Mokaa fi Hodeeyidaa akkasumas odoolaawwan Perim, Haanshii fi kaan to'achuun dooniiwwan Sa'uudiitti karaa cufeera.
Namoonni gariin deeggarsa waraanaa UK kana birmannaa michuu rakkoo gidduutti danqameef taasifamu jechuun ibsan.
Sa'uudiin Baha Giddugaleessaa keessatti biyya guddoo taatus haleellaa misaayelaa fi diroonii Huutii ofirraa qolachuurratti akkaan qoramteetti.
Kanaaf ammoo tumsa Ameerikaa, Chaayinaa fi UK gaafatteetti.
Ameerikaan garuu kallattiin deebii hin kennine. Inumaa Pirezidantii Itti Aanaan US JD Vaansi Huutii faana waliigaltee qabaachuu dubbate.
Bulchiinsi Pirezidant Doonaald Tiraamp ''ammatti waraanni US lola kana keessatti kallattiin hin hirmaatu,'' jedheera.
Chaayinaan gamasheen gaaffii birmannaa Sa'uudii erga dhageessee booda Iraan hidhattoota Huutii tumsuu akka dhaabduu fi adaba akka itti gootu gaafatteetti.
Bulchiinsi Tiraamp Sa'uudii bira goree kallattiin Huutii loluu irratti qophii akka hin taane ibsus, torban darbe keessa garuu xiyyaarota waraanaa akkaan ammaayyaawoo F-35 jedhaman Sa'uudiitti gurguruuf akka jiru ibseera.
Yaman erga bara 2014 as waraana keessa jirti. Waraana sana keessattis Sa'uudiin mootummaa Yamanii kan beekamtii idiladdunyaa qabu tumsuun Huutii waraanaa turte.
Amma ammoo hidhattoonni Huutii deeggarsa Iraan qaban haleellaa hammeessaniiru.
Gareen kun darbee darbee humna waraanaa US waliinis walitti bu'aa ture.
Onkoloolessa 7, 2023 waraanni Gaazaa eegaluu hordofee hidhattoonni Huutii dooniiwwan US fi biyyoota lixaa kaanii, deeggarsa Israa'eliif deemu jechuun Galaana Diimaarratti haleelaa ture.
Garuu Caamsaa 2025 Huutiin haleellaa dooniiwwan irratti raawwatu akka dhaabu, Ameerikaan ammoo haleellaa akka irraa dhaabdu waliigaltee mallatteessanii turan.
Ergasii US fi Huutiin haleellaa walirratti raawwatanii hin beekan.
Waraana amma Huutii fi Sa'uudii gidduu jiruun Biriteen guddoollee miidhamuu dhiisuu dandeessi.
Garuu waraanni amala biyyoota hirmaachisuu qaba.
Kanaafuu tumsi Biriteen kun warra Sa'uudiif gammachuu guddaadha, garuu uummata Bireen hedduu waan gammachiisu miti.
