Việt Nam nhập siêu hơn 20 tỷ USD sau 7 tháng, lập kỷ lục mới

Việt Nam ghi nhận mức thâm hụt thương mại 3,587 tỷ USD trong tháng 7/2026, tăng gần 1 tỷ USD do với mức 2,64 tỷ USD của tháng Sáu, theo Cục Thống kê hôm 3/8.

Trong tháng 7, giá trị hàng xuất khẩu của Việt Nam đạt 53 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi đó nhập khẩu đạt 56,67 tỷ USD, tăng 41%.

Điều này đã giúp Việt Nam xuất khẩu được lượng hàng trị giá 320 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2026, tăng 21,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, trong thời gian đó, Việt Nam ghi nhận mức nhập khẩu hơn 340 tỷ USD, mức tăng mạnh lên đến 34,5%.

Điều đó có nghĩa là, trong 7 tháng, Việt Nam nhập siêu lên đến hơn 20 tỷ USD.

Con số này đã vượt mức 18 tỷ USD của năm 2008, vốn là mức cao nhất từng được ghi nhận trong lịch sử thương mại Việt Nam.

Thâm hụt thương mại, hay nhập siêu, là tình trạng giá trị hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu lớn hơn giá trị xuất khẩu của một quốc gia.

Hiện tượng này phản ánh sự chênh lệch trong cán cân thương mại, khi một nước chi trả ra nước ngoài nhiều hơn thu về từ việc bán hàng.

Quốc gia hơn 100 triệu dân là trung tâm sản xuất của Đông Nam Á đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong năm nay, nhưng phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm thâm hụt thương mại gia tăng, áp lực lạm phát.

Bên cạnh đó, trong năm 2026, Hà Nội cũng đối mặt với 3 cuộc điều tra thương mại mà Washington tiến hành, trong đó có cuộc điều tra về vi phạm sở hữu trí tuệ, về lao động cưỡng bức, và về dư thừa năng lực sản xuất.

Cuộc điều tra về lao động cưỡng bức bắt đầu từ ngày 12/3/2026.

Theo kết luận điều tra được Công báo Liên bang Mỹ công bố ngày 24/7/2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) nói rằng Việt Nam là một trong 54 nền kinh tế "đã không ban hành và thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức".

Hà Nội đã bác bỏ cáo buộc này, song phía Mỹ đã áp dụng mức thuế mới với Việt Nam là 12,5%, áp dụng từ 25/7.

Mỹ và Trung Quốc vẫn là hai thị trường chủ chốt đối với bức tranh thương mại của Việt Nam.

Trong 7 tháng đầu năm, Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với giá trị 104,7 tỷ USD.

Điều này khiến cho thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam cũng lên cao kỷ lục: 91,4 tỷ USD, tăng 22,6% so với cùng kỳ 2025.

Trong khi đó, Việt Nam nhập siêu khoảng 93 tỷ USD từ Trung Quốc, khi kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này đạt 138,6 tỷ USD, tăng 39,7%.

Vào cuối tháng Bảy, hãng tin Bloomberg dẫn các nguồn thạo tin cho biết các quan chức hải quan Mỹ đã tiến hành các cuộc kiểm tra đột xuất tại những nhà máy có liên quan đến Trung Quốc ở Việt Nam.

Cụ thể, các thanh tra kiểm tra hồ sơ, nguồn gốc nguyên liệu thô và quy trình sản xuất nhằm xác định mức độ giá trị được tạo ra tại Việt Nam trước khi hàng hóa được xuất khẩu sang Mỹ, đồng thời xem xét các dấu hiệu vi phạm tiềm tàng về quyền sở hữu trí tuệ đối với phần mềm.

Ảnh hưởng từ chi phí nhiên liệu

Theo báo cáo của Cục Thống kê, thâm hụt thương mại tăng một phần xuất phát từ chi phí nhiên liệu cao hơn trong năm nay.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, dù nhập khẩu dầu thô của Việt Nam giảm 11,9% về khối lượng, tuy nhiên giá trị nhập khẩu lại tăng 18%.

Đối với nhiên liệu tinh chế, khối lượng nhập khẩu chỉ tăng 6% nhưng giá trị tăng lên đến 67,6%.

Chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch nhập khẩu vẫn là nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị và linh kiện phục vụ sản xuất.

Bên cạnh đó, theo Cục Thống kê, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân trong 7 tháng đầu năm đạt 15,2 tỷ USD, tăng 11,8% so với cùng kỳ năm trước.

Lạm phát trong tháng 7 vẫn cao khi tăng 4,45% so với cùng kỳ năm ngoái, tuy nhiên, đã có dấu hiệu giảm nhiệt nếu so với mức 4,69% của tháng Sáu.

Con số này gần sát mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm 4,5% của Chính phủ.

Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước cảnh báo lạm phát có thể lên 5,5% trong năm nay nếu giá năng lượng tiếp tục tăng do căng thẳng tại Trung Đông.

Ngoài ra, sản xuất công nghiệp trong tháng 7 tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước, trong khi doanh số bán lẻ cũng tăng 14,5%.

Trong khi sản xuất, xuất khẩu và FDI vẫn tăng mạnh, nhập khẩu bứt tốc cùng sức ép thuế quan mới từ Mỹ đang đặt ra bài toán lớn cho cán cân thương mại.

Theo giới quan sát, một trong những rủi ro mà Việt Nam cần theo dõi tiếp là liệu Mỹ có tiếp tục bổ sung các mức thuế Mục 301 khác ngoài mức 12,5% vừa áp dụng hay không.