Hạ viện Mỹ bỏ phiếu chấm dứt chiến tranh với Iran: động thái chỉ trích ông Trump

Hạ viện Mỹ đã thông qua một nghị quyết nhằm ngăn chặn Tổng thống Donald Trump tiến hành thêm các hành động quân sự ở Iran.

Cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 215-208 đã thành công sau khi bốn dân biểu Cộng hòa cùng với các nghị sĩ Dân chủ công khai phản đối cuộc chiến mà ông Trump đã khởi động từ cuối tháng Hai.

Đây là lần thứ tư Hạ viện Mỹ nỗ lực kiềm chế quyền hạn về chiến tranh của ông Trump, một điều mà giới chỉ trích cho rằng thiếu sự chấp thuận của Quốc hội.

Nghị quyết của Hạ viện vẫn cần sự chấp thuận từ Thượng viện Mỹ do Đảng Cộng hòa kiểm soát. Ngay cả khi thành công ở Thượng viện, nghị quyết này khó có thể hoàn toàn kiềm chế các hành động quân sự nhắm vào Iran.

Ông Trump có thể phủ quyết - và khi đó cần đến 2/3 số phiếu ở cả lưỡng viện để có thể vô hiệu hóa quyết định của tổng thống.

Thượng viện đã thông qua một nghị quyết tương tự vào tháng Năm, sau bảy nỗ lực thất bại trước đó, nhưng vẫn chưa được đưa ra bỏ phiếu toàn thể.

Tại Hạ viện, các dân biểu Cộng hòa Thomas Massie, Brian Fitzpatrick, Tom Barrett và Warren Davidson đã cùng với các nghị sĩ Dân chủ khác thông qua nghị quyết hôm thứ Tư, 3/6, giờ Mỹ. Dân biểu Dân chủ Jared Golden của Maine, người trước đây đã bỏ phiếu chống lại các biện pháp tương tự, lần này đã ủng hộ.

"Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền tuyên chiến, đó chắc chắn là điều chúng ta cần phải bảo vệ," Dân biểu Barrett, thuộc đảng Cộng hòa đến từ Michigan, nói.

Khi được hỏi liệu ông có lo lắng về sự đáp trả từ ông Trump vì lá phiếu của mình hay không, ông Barrett nói: "Tôi bỏ phiếu theo lương tâm cho những gì tôi nghĩ là đúng và sẵn sàng chấp nhận điều đó."

Cuộc bỏ phiếu hôm 3/6 là dấu hiệu mới nhất về sự rạn nứt trong nội bộ Đảng Cộng hòa, chỉ vài ngày sau khi một cuộc nổi dậy của các nghị sĩ bảo thủ trong Quốc hội khiến chính quyền Trump phải rút lại kế hoạch thành lập quỹ "chống vũ khí hóa" trị giá 1,8 tỷ USD cho các đồng minh chính trị.

Dân biểu Gregory Meeks, lãnh đạo phe Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, mô tả cuộc bỏ phiếu là "một sự phản đối mạnh mẽ từ cả hai đảng đối với cuộc chiến tranh bất hợp pháp và tốn kém của Tổng thống Trump ở Iran và là bước đầu tiên hướng tới việc chấm dứt một lần và mãi mãi".

Ông Meeks nói ông Trump đã thất bại, không đạt được các mục tiêu đã nêu của cuộc chiến trong khi đẩy giá nhiên liệu trong nước lên cao và khiến việc tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho chương trình hạt nhân của Iran trở nên khó khăn hơn.

"Việc thông qua [nghị quyết] này ngày hôm nay đánh dấu một bước ngoặt quan trọng: ngày càng nhiều đảng viên Cộng hòa lắng nghe cử tri của họ, là những người không muốn một cuộc chiến tranh không hồi kết khác ở Trung Đông," ông Meeks, người đồng bảo trợ nghị quyết, tuyên bố.

Mỹ và Israel đã phát động các cuộc tấn Iran vào ngày 28/2. Iran đã đáp trả bằng cách tấn công Israel và các quốc gia đồng minh của Mỹ ở Vùng Vịnh cũng như đóng cửa Eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng cho vận tải biển toàn cầu.

Vào tháng Tư, Mỹ tuyên bố sẽ áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu thuyền đi đến hoặc đi từ bờ biển Iran.

Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn ban đầu vào ngày 8/4.

Bất chấp thỏa thuận đó, Mỹ đã tấn công Iran trong những ngày gần đây, và Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào Kuwait, một đồng minh của Mỹ.

Trước cuộc bỏ phiếu, ông Trump một lần nữa khẳng định rằng các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến tranh đang diễn ra "rất tốt" và có thể được hoàn tất ngay trong cuối tuần này.

"Chúng tôi đã tấn công họ khá mạnh vào đêm trước và thực tế là cả đêm qua nữa," ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm thứ Tư, đề cập đến các cuộc tấn công vào Iran.

"Một số người sẽ cho rằng họ phần nào bị khiêu khích vì chúng tôi đã có một động thái mạnh mẽ vì lý do khác, vì vậy họ chỉ đáp trả lại".

Tổng thống nói thêm rằng hầu hết các thành viên trong chính quyền của ông đều hy vọng sẽ sớm chấm dứt xung đột bằng một thỏa thuận "mà không cần phải giết hết mọi người".

"Về lý thuyết, họ đang rất gần với việc ký một văn bản, thực tế là chúng tôi đã rất hòa thuận với họ."