27 chuyến bay, 24 trận đấu: Theo dấu hành trình theo World Cup của Chủ tịch FIFA

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã theo dõi 24 trận đấu trên khắp Bắc Mỹ chỉ trong hơn hai tuần tại World Cup 2026, đồng thời di chuyển hàng chục ngàn km bằng đường hàng không.

Giải đấu năm nay diễn ra tại ba quốc gia gồm Mỹ, Canada và Mexico, với 16 thành phố đăng cai. Đây cũng là kỳ World Cup có số trận nhiều nhất từ trước đến nay khi vòng bảng được mở rộng.

Trong Chiến lược về phát triển bền vững và nhân quyền cho World Cup 2026, ông Infantino từng tuyên bố: "Dù là về biến đổi khí hậu, nhân quyền, dịch bệnh hay người khuyết tật, chúng tôi cam kết sẽ đóng góp phần trách nhiệm của mình."

BBC Verify và BBC Sport đã theo dõi một máy bay phản lực tư nhân liên quan tới ông Infantino. Chiếc máy bay này đã thực hiện 27 chuyến bay trong thời gian diễn ra vòng bảng, tới các thành phố mà Chủ tịch FIFA được ghi hình có mặt trên khán đài các trận đấu.

Theo ước tính, lượng khí thải do chiếc máy bay này tạo ra chỉ trong khoảng hai tuần tương đương tổng lượng phát thải trung bình của 78 người trong suốt một năm.

Chủ tịch FIFA di chuyển nhiều thế nào?

Trong giai đoạn vòng bảng, ông Infantino nhiều lần dự hai trận mỗi ngày, trong khi các địa điểm thi đấu cách nhau hàng trăm hoặc hàng ngàn km. Có ngày ông phải thực hiện tới ba chuyến bay.

Trước giải đấu này, Chủ tịch FIFA từng được chụp ảnh sử dụng một máy bay của Qatar Airways Executive. Nhiều nguồn tin cho biết ông tiếp tục sử dụng một chiếc Gulfstream G650ER tại World Cup năm nay.

BBC đã đề nghị FIFA xác nhận thông tin này nhưng không nhận được phản hồi. Dẫu vậy, dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy lịch trình của chiếc máy bay trùng khớp với những bức ảnh công khai ghi lại sự hiện diện của ông Infantino tại các sân vận động ở cùng thành phố và cùng thời điểm.

Chuyến bay dài nhất trong hai tuần đầu giải đấu diễn ra vào ngày 13/6, khi máy bay bay từ Vancouver tới Miami, quãng đường khoảng 4.507 km, sau khi ông Infantino xem trận Úc gặp Thổ Nhĩ Kỳ.

Ở chiều ngược lại, ngày 22/6, máy bay chỉ bay 148 km từ Philadelphia đến sân bay Teterboro (bang New Jersey).

Dù không dự trận đấu nào tại đây, sáng hôm sau ông Infantino xuất hiện trong một cuộc phỏng vấn tại trường quay Fox News ở thành phố New York, trước khi tiếp tục bay đến Boston rồi Toronto để xem các trận đấu cùng ngày.

Ngày có quãng đường di chuyển dài nhất của ông – không tính các chuyến bay qua đêm – là 15/6. Khi đó, ông bay hơn 4.000 km từ thành phố Miami tới thành phố Seattle để xem trận Bỉ gặp Ai Cập, sau đó tiếp tục bay khoảng 1.545 km tới Los Angeles để theo dõi trận Iran gặp New Zealand vào buổi tối.

Một ngày di chuyển đáng chú ý khác là 26/6, khi máy bay cất cánh từ Miami, dừng ngắn tại thành phố Dallas rồi tiếp tục tới Seattle, nơi ông Infantino được ghi hình theo dõi trận Ai Cập gặp Iran.

Khoảng năm giờ sau khi hạ cánh, máy bay lại cất cánh, bay thêm 4.345 km trở về Miami và hạ cánh vào sáng hôm sau.

Ngày hôm sau, ông Infantino theo dõi trận đấu thứ 24 – cũng là trận cuối cùng của ông tại vòng bảng – ở Miami khi Bồ Đào Nha gặp Colombia.

Phân tích của BBC cho thấy từ khi giải đấu khởi tranh đến ngày 27/6, chiếc máy bay phản lực tư nhân đã bay ít nhất 50.122 km và ở trên không hơn 66 giờ.

Lượng phát thải lớn đến mức nào?

Máy bay tư nhân được xem là một trong những phương tiện có cường độ phát thải carbon cao nhất, do thải ra lượng lớn khí nhà kính gây nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu.

Chiếc Gulfstream G650ER mà ông Infantino được cho là sử dụng tiêu thụ trung bình khoảng 1.817 lít nhiên liệu mỗi giờ.

Dựa trên hệ số quy đổi khí nhà kính của Chính phủ Anh, BBC ước tính các chuyến bay trong giai đoạn vòng bảng đã tạo ra khoảng 516 tấn CO₂ tương đương (CO₂e).

Con số này không chỉ bao gồm lượng CO₂ và các khí nhà kính thải trực tiếp, mà còn tính đến những tác động gián tiếp của hoạt động hàng không đối với khí hậu.

Đây chỉ là ước tính vì không thể xác định chính xác lượng nhiên liệu tiêu thụ trên từng chuyến bay; trên thực tế, mức tiêu hao thường cao hơn trong quá trình cất và hạ cánh.

Theo dữ liệu của Liên minh châu Âu (EU), lượng phát thải khí nhà kính trung bình của một người trên toàn cầu là 6,56 tấn CO₂e mỗi năm.

Như vậy, chỉ trong hơn hai tuần, lượng phát thải từ các chuyến bay của ông Infantino được cho là tương đương lượng phát thải trong một năm của khoảng 78 người.

Chiếc Gulfstream G650ER có sức chứa tối đa 19 người, tuy nhiên chúng tôi không biết có bao nhiêu người trên mỗi chuyến bay nên không thể tính lượng phát thải bình quân theo đầu người.

Một người phát ngôn của FIFA nói với BBC Sport rằng:

"Chủ tịch FIFA thường xuyên di chuyển cùng các quan chức liên quan để giải quyết công việc và các vấn đề liên quan đến giải đấu, đồng thời luôn cố gắng thăm các liên đoàn thành viên của FIFA bất cứ khi nào có thể.

"Đôi khi việc di chuyển được thực hiện bằng các chuyến bay thương mại [bao gồm các hãng hàng không giá rẻ], và đôi khi bằng máy bay thuê riêng, tùy thuộc vào phương án nào hiệu quả và tiết kiệm chi phí hơn trong từng hoàn cảnh."

BBC cũng đề nghị FIFA cho biết liệu có chuyến đi nào tới các trận World Cup được thực hiện bằng máy bay thương mại, có bao nhiêu người trên máy bay của Qatar Executive và FIFA có bù đắp lượng phát thải này hay không, nhưng tổ chức này không phản hồi.

Ông Freddie Daley, thành viên mạng lưới hành động vì khí hậu trong thể thao có tên Cool Down, cho rằng việc ông Infantino dường như sử dụng máy bay tư nhân tại World Cup là "biểu hiện cho những yếu kém của FIFA trong các vấn đề môi trường và phát triển bền vững".

"Việc ông Infantino lựa chọn sử dụng máy bay tư nhân hoàn toàn đi ngược với vai trò lãnh đạo trong các vấn đề môi trường mà chúng ta cần thấy ở người đứng đầu FIFA," ông Daley, nhà nghiên cứu tại Đại học Sussex, nói.

Theo bà Denise Auclair, chuyên gia về du lịch bền vững thuộc Liên đoàn Giao thông và Môi trường châu Âu, máy bay tư nhân gây ra "tác động hoàn toàn bất tương xứng" đối với môi trường.

"Chúng gây ô nhiễm nhiều gấp 5 đến 14 lần máy bay thương mại và gấp 50 lần tàu hỏa."

FIFA có những cam kết về môi trường nào trước World Cup?

FIFA cam kết cắt giảm 50% lượng phát thải vào năm 2030 và đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2040.

Đối với World Cup năm nay, cơ quan quản lý bóng đá toàn cầu đã đưa ra một số cam kết về môi trường, bao gồm:

Tuy nhiên, ngay cả trước khi trái bóng lăn lần đầu tiên vào ngày 11/6, một số nhà khoa học về khí hậu đã bày tỏ hoài nghi do quy mô của giải đấu.

Một báo cáo năm 2025 của tổ chức Scientists for Global Responsibility (SGR) ước tính tổng lượng phát thải carbon của World Cup năm nay có thể lên tới 9 triệu tấn CO₂ tương đương (CO₂e).

Theo báo cáo, con số này gần gấp đôi mức trung bình của bốn kỳ World Cup gần nhất, khiến giải đấu năm nay có thể trở thành kỳ World Cup gây ô nhiễm nhất từ trước đến nay.

Năm 2023, một cơ quan quản lý của Thụy Sĩ kết luận FIFA đã "đưa ra các tuyên bố sai sự thật" khi khẳng định World Cup Qatar 2022 sẽ là kỳ World Cup trung hòa carbon đầu tiên trong lịch sử nhờ sử dụng các khoản đầu tư vào các sáng kiến carbon thấp để bù đắp lượng phát thải.

Đáp lại phán quyết này, FIFA cho biết tổ chức "hoàn toàn nhận thức được rằng biến đổi khí hậu là một trong những thách thức cấp bách nhất của thời đại chúng ta và tin rằng mỗi người đều cần hành động ngay lập tức và bền vững vì khí hậu".

Ông Infantino đã dự khán toàn bộ 64 trận đấu tại World Cup 2022 ở Qatar, nơi khoảng cách giữa tám sân vận động sử dụng cho giải đấu nhiều nhất chỉ khoảng một giờ lái xe.

Tuy nhiên, World Cup năm nay trải rộng trên phạm vi cả một châu lục, đặt ra một thách thức hoàn toàn khác.

Mark Poynting tường thuật bổ sung.