แพทย์ผ่าตัดทารกในครรภ์ครั้งบุกเบิก ช่วยชีวิตทารกที่มีภาวะลำไส้อยู่นอกร่างกาย

แพทย์ในสหรัฐฯ ใช้เทคนิคการผ่าตัดที่ก้าวหน้ากับทารกที่ยังอยู่ในครรภ์มารดาเพื่อแก้ไขความพิการแต่กำเนิดได้สำเร็จ

เมซี่ ซาเวจ คุณแม่ชาวลอนดอน ได้เข้ารับการผ่าตัดโดยทีมแพทย์ในสหรัฐอเมริกา ขณะที่เธอมีอายุครรภ์ 26 สัปดาห์

หนูน้อย เธโอ ซึ่งปัจจุบันมีอายุได้ 5 เดือนและเจริญเติบโตอย่างสมบูรณ์แข็งแรง เคยมีภาวะแกสโตรชิซิส (Gastroschisis) หรือภาวะที่ผนังหน้าท้องปิดไม่สนิทแต่กำเนิด โดยหน้าท้องบริเวณสายสะดือมีสภาพพัฒนาไม่สมบูรณ์ ส่งผลให้ลำไส้เจริญเติบโตนอกร่างกาย

ทีมแพทย์ได้ผ่าตัดเปิดผนังมดลูกบางส่วนของคุณแม่รายนี้ออก จากนั้นใช้เทคนิคการผ่าตัดส่องกล้องเพื่อค่อย ๆ ดันอวัยวะของทารกกลับเข้าสู่ช่องท้องของตัวเด็ก

เธโอเป็นทารกคนที่สามของโลกที่ได้รับการผ่าตัดในมดลูกเพื่อแก้ไขภาวะผนังหน้าท้องปิดไม่สนิทชนิดซับซ้อน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการทดลองทางคลินิกครั้งแรกของโลก

เมซี่ มีอายุ 29 ปี และจอช เฟรนช์ วัย 36 ปี เป็นคุณพ่อของเธโอ ทั้งคู่มีอาชีพเป็นครู พวกเขาได้เล่าให้ฟังถึงความรู้สึกโล่งอกอย่างยิ่งต่อความสำเร็จของการผ่าตัดครั้งบุกเบิกนี้

"เขาคือปาฏิหาริย์ตัวน้อยเลย จริงไหม ?" เมซี่บอกกับบีบีซีนิวส์

ทว่าทั้งคู่ต่างรู้ดีว่า ผลลัพธ์อาจออกมาแตกต่างจากที่เกิดขึ้นอย่างสิ้นเชิง

ความผิดปกติแต่กำเนิดที่รุนแรงลักษณะนี้พบได้ในเด็กทารกของสหราชอาณาจักรประมาณ 1 ใน 3,000 คนต่อปี โดยอัตราการเกิดภาวะนี้ทั่วโลกมีความแตกต่างกันไปในแต่ละภูมิภาค

เมื่ออ้างอิงข้อมูลจากการทบทวนงานวิจัยทั่วโลกปี 2025 ในกลุ่มประเทศที่มีรายได้สูงและปานกลาง พบว่าอเมริกาใต้เป็นภูมิภาคที่มีรายงานจำนวนผู้ป่วยสูงที่สุด ขณะที่ข้อมูลจากกลุ่มประเทศที่มีรายได้น้อยยังคงมีอยู่อย่างจำกัด

ในกรณีที่ไม่รุนแรง ทารกอาจต้องเข้ารับการรักษาในแผนกดูแลผู้ป่วยหนักเป็นเวลาหลายสัปดาห์ และต้องรับสารอาหารผ่านทางสายยางหรือสายเกลือแร่ และรับการผ่าตัดแก้ไข

แต่สำหรับกรณีที่ซับซ้อนและรุนแรงมากเช่นเดียวกับกรณีของเธโอ ผลลัพธ์ที่ตามมาอาจรุนแรงกว่ามาก โดยเธโออาจต้องอยู่วอร์ดผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิดนานถึง 6 เดือน ต้องผ่านการผ่าตัดหลายครั้ง รับสารอาหารทางหลอดเลือดดำนาน 2 ปี และอาจต้องปลูกถ่ายลำไส้

ยิ่งไปกว่านั้น แม้จะได้รับการดูแลทางการแพทย์ในระดับสูงสุดแล้วก็ตาม ทารก 1 ใน 10 คน ก็ยังมีความเสี่ยงที่จะเสียชีวิตอยู่ดี

ในช่วงแรกของการตั้งครรถ์ ทั้งคุณพ่อและคุณแม่ของเธโอไม่ได้สังเกตเห็นความผิดปกติใด ๆ ของลูกในครรภ์

"ตอนที่กำลังจะไปอัลตราซาวด์ช่วงอายุครรภ์ 20 สัปดาห์ เราแค่ตื่นเต้นที่จะได้เห็นรูปถ่ายของลูก" จอชเล่า "ตอนนั้นเรายังไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเขาจะเป็นผู้ชาย"

จอชกล่าวต่อไปว่า การได้รู้ว่าเธโอมีภาวะลำไส้อยู่นอกร่างกายเป็นเรื่องที่ทั้งน่าตกใจและ "น่ากลัวอย่างมาก"

จนเมื่ออายุครรภ์ได้ 24 สัปดาห์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่โรงพยาบาลเกรตออร์มอนด์สตรีท (Great Ormond Street Hospital - GOSH) ในกรุงลอนดอน ก็เริ่มเตรียมความพร้อมให้เมซี่และจอชสำหรับสิ่งที่จะเกิดขึ้นในช่วง 6 เดือนแรกของชีวิตเธโอ

อย่างไรก็ตาม หลังจากตรวจพบว่าเธโอมีภาวะแกสโตรชิซิสชนิดซับซ้อนซึ่งรุนแรงกว่า แพทย์จึงส่งตัวเขาไปรักษาต่อที่โรงพยาบาลเด็กเท็กซัส ในเมืองฮิวสตัน

ที่นั่นมีทีมศัลยแพทย์ทารกในครรภ์และศัลยแพทย์เด็ก นำโดย ดร.ไมเคิล เบลฟอร์ต ซึ่งเป็นผู้นำโครงการทดลองทางคลินิกครั้งแรกของโลก เพื่อผ่าตัดแก้ไขภาวะลำไส้อยู่นอกร่างกายชนิดซับซ้อนตั้งแต่ก่อนคลอด

ดร.เบลฟอร์ต ซึ่งเป็นหัวหน้าทีมแพทย์ในการทดลองครั้งนี้ เคยเป็นแพทย์ผู้บุกเบิกวิธีการผ่าตัดที่มีเทคนิคคล้ายกันในการผ่าตัดรักษาทารกที่มีภาวะกระดูกไขสันหลังแยกแต่กำเนิด (spina bifida)

เมซี่ได้รับแจ้งว่าเธอต้องเดินทางไปเท็กซัสทันที และต้องอยู่ที่นั่นตลอดช่วงเวลาที่เหลือของการตั้งครรภ์ เธอกล่าวว่า "มันเป็นการตัดสินใจที่ใหญ่มาก"

ในส่วนหนึ่งของการทดลองทางคลินิก ขั้นแรกเธอต้องเดินทางไปที่โรงพยาบาลเลอเวน ในประเทศเบลเยียม ซึ่งผู้เชี่ยวชาญต้องฉีดโบท็อกซ์ผ่านมดลูกของเมซี่เข้าไปที่ผนังหน้าท้องของเธโอเพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลายและทำให้การผ่าตัดแก้ไขเป็นไปอย่างง่ายดายขึ้น

จากนั้นครอบครัวได้บินไปยังรัฐเท็กซัส ซึ่งเป็นสถานที่ผ่าตัดในเดือน พ.ย. ปีที่แล้ว ขณะมีเธอมีอายุครรภ์ได้ 26 สัปดาห์

จอชเล่าว่าเขารอคอยอย่างทรมานใจในขณะที่หมอกำลังผ่าตัดเมซี่

"ความยาวนานของวันนั้น มันรู้สึกเหมือนผ่านไปเป็นสัปดาห์ ทั้งการรอคอยและไม่รู้อะไรเลยว่ากำลังเกิดอะไรขึ้นในแต่ละขั้นตอน"

มดลูกของเมซี่ถูกเปิดออกบางส่วนเพื่อจัดตำแหน่งของมดลูกและตัวเด็ก จากนั้นน้ำคร่ำถูกระบายออกและแทนที่ด้วยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เพื่อขยายพื้นที่ในการผ่าตัด จากนั้นศัลยแพทย์ได้ใช้การผ่าตัดส่องกล้อง และค่อย ๆ นำอวัยวะภายในของเธโอกลับเข้าไปในช่องท้องอย่างระมัดระวังและทำการเย็บปิดช่องท้อง

เมซี่มีแผลเป็นจากการผ่าตัดที่ใหญ่เป็นสองเท่าของแผลผ่าคลอดปกติ และต่างจากผู้หญิงคนอื่นที่กำลังฟื้นตัวจากการผ่าคลอด เธอยังต้องให้ลูกเติบโตอยู่ในท้องต่อไปอีก 14 สัปดาห์

เธอบอกว่าเธโอมักจะดิ้นและเตะอยู่ข้างในไปโดนรอยแผลผ่าตัด และนั่นทำให้เธอรู้สึกเจ็บ "มันเป็นการฟื้นตัวที่ยากลำบาก" เมซี่กล่าวและเสริมว่า "แต่มันคุ้มค่ามาก"

การผ่าตัดประสบความสำเร็จอย่างดี และเธโอได้เติบโตจนครบกำหนดคลอด โดยเมซี่คลอดด้วยวิธีธรรมชาติผ่านทางช่องคลอดที่เท็กซัส เมื่อเดือน ก.พ.

ดร.เบลฟอร์ต ประธานสูตินรีแพทย์ที่โรงพยาบาลเด็กเท็กซัส กล่าวว่าเขาและทีมงานมีความสุขมากกับผลลัพธ์ที่ออกมาจนถึงตอนนี้

"ทั้งคุณแม่ ทารก การผ่าตัด ระยะเวลาในการผ่าตัด และข้อเท็จจริงที่ว่าเราไม่พบภาวะแทรกซ้อนเลยทั้งระหว่างและหลังการผ่าตัดทารกในครรภ์ มันเป็นเรื่องที่ยอดเยี่ยมมาก"

หากโครงการทดลองทางคลินิกครั้งนี้ประสบความสำเร็จ ปาโอโล เด คอปปี ศาสตราจารย์ด้านศัลยศาสตร์เด็กจาก โรงพยาบาลเกรตออร์มอนด์สตรีท และหัวหน้าฝ่ายเซลล์ต้นกำเนิดและเวชศาสตร์ฟื้นฟู จากมหาวิทยาลัยยูนิเวอร์ซิตีคอลเลจลอนดอน จะเป็นผู้ดำเนินการผ่าตัดด้วยวิธีนี้ในสหราชอาณาจักร

ดร.เบลฟอร์ต รู้สึกตื่นเต้นกับความร่วมมือครั้งนี้ และกล่าวว่าการทำงานร่วมกันระหว่างโรงพยาบาลเด็กเท็กซัสและโรงพยาบาลเกรตออร์มอนด์สตรีทจะเป็นทีมที่เข้มแข็งมาก และ ดร.เบลฟอร์ต กำลังมองไปถึงสิ่งที่เขาจะทำต่อไปในอนาคตแล้ว

"ภายในมดลูกตอนนี้กลายเป็นพื้นที่ผ่าตัดจุดใหม่สำหรับการใช้นวัตกรรม" เขากล่าวพร้อมเสริมว่า "ภาวะกระดูกไขสันหลังเปิดและภาวะลำไส้อยู่นอกร่างกายเป็นเพียงสองตัวอย่าง แต่ผมเชื่อว่าเราสามารถผ่าตัดหัวใจบางประเภทได้ตั้งแต่ขณะทารกยังอยู่ในครรภ์ และผมคิดว่าเราก็น่าจะสามารถผ่าตัดปอดบางประเภทได้ในครรภ์เช่นกัน"

เมื่อกลับมาถึงบ้านในกรุงลอนดอน เมซี่บอกว่าเธโอกำลังเติบโตอย่างน่าอัศจรรย์

"ทุกอย่างที่พวกเขา [ทีมแพทย์] ทําช่วยให้สิ่งที่จะกลายเป็นการเริ่มต้นชีวิตที่แย่มาก ๆ ของเขา [เธโอ] กลับตาลปัตรและตอนนี้เขาก็เป็นเด็กที่ยอดเยี่ยมที่สุด เขาเป็นทารกปกติทั่วไปคนหนึ่ง"

"เราทั้งคู่รู้สึกโชคดีอย่างยิ่ง" จอชกล่าวพร้อมเสริมว่า "ผลกระทบที่พวกเขามีต่อครอบครัวเรานั้นเหลือเชื่อมาก พวกเขาทำให้เรารู้สึกได้รับการต้อนรับเป็นอย่างดี ตั้งแต่ทีมงานที่เกรตออร์มอนด์สตรีท ไปจนถึง ดร.เบลฟอร์ต และทีมแพทย์"

"ในขณะที่พวกเราอยู่ที่นั่น การดูแลเป็นไปอย่างยอดเยี่ยม และพวกเขาก็ทำให้ช่วงเวลาที่ยากลำบากในชีวิตของเราง่ายขึ้นมาก และตอนนี้เราได้เด็กน้อยคนนี้มา เรามีความสุขที่สุด"