'Chúng tôi tự tay đưa những chú chó đến chỗ chết': Khủng hoảng thuốc thú y ở Nga

Hàng chục con chó được cho là đã chết sau khi tiêm một loại vaccine do Nga sản xuất.

Vụ việc này phản ánh tình trạng lựa chọn thuốc thú y đang ngày càng hạn chế tại Nga kể từ khi nước này phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Khi các chủ nuôi ở vùng Yaroslavl (Nga) đưa thú cưng đi tiêm phòng định kỳ, họ tin rằng mình đang bảo vệ chúng khỏi những căn bệnh nguy hiểm phổ biến ở chó tại quốc gia này.

Thế nhưng chỉ vài ngày sau, một số con vật bắt đầu phát bệnh nghiêm trọng. Các chủ nuôi mô tả chúng bị sốt cao, co giật, nôn mửa và chảy máu. Nhiều con trong số đó đã không qua khỏi.

"Chính vì loại vaccine này mà chúng tôi đã mất đi đứa con cưng của mình," một chủ nuôi đau xót chia sẻ.

"Nỗi đau này quá lớn, cùng với sự dằn vặt khôn nguôi. Chính tay chúng tôi đã đưa chúng đến chỗ chết."

Một người khác kể lại rằng thú cưng của họ bắt đầu "gặm liên tục vào chân, ngay tại vị trí tiêm".

"Tình trạng của nó xấu đi rất nhanh, chúng tôi vừa kịp đưa đến phòng khám thú y thì bác sĩ nói không thể cứu chữa được nữa và đành phải cho nó ra đi nhẹ nhàng. Nhưng hình ảnh kinh hoàng đó, những tiếng gào khóc và sự đau đớn của nó, sẽ còn ám ảnh tôi rất lâu," người này viết trên kênh Telegram.

'Sự can thiệp gây phá hoại'

Trong khi đó, trên mạng xã hội VK của Nga, chủ của một chú chó khác đã đăng lời kêu cứu đầy tuyệt vọng:

"Tôi đang tìm những ai đã gặp phép màu và giúp cún cưng sống sót! Xin hãy chia sẻ phác đồ điều trị với. Chó của tôi hiện đang phải nhập viện và truyền dịch."

Các chủ nuôi và bác sĩ thú y đã liên kết những trường hợp này với Multikan-8, một loại vaccine tổng hợp do Nga sản xuất giúp phòng bệnh dại, care và nhiều bệnh nhiễm trùng khác.

Hầu hết các ca bệnh đều liên quan đến cùng một lô sản xuất được tiêm cho khoảng 100 động vật tại vùng Yaroslavl trong tháng Tám.

Hiện chưa có số liệu chính thức về số lượng chó tử vong và cũng chưa xác lập được mối quan hệ nguyên nhân – kết quả giữa vaccine và các ca bệnh.

Nhiều trường hợp rải rác cũng đã được ghi nhận tại Moscow, Kaliningrad, Saratov, Tyumen và các vùng khác.

Nhà sản xuất Vetbiohim ban đầu đã thu hồi lô vaccine bị các chủ nuôi đặt nghi vấn. Sau đó, công ty tiếp tục khuyến cáo các bác sĩ thú y không sử dụng thêm các lô vaccine Multikan-6 và Multikan-8 khác trong thời gian tiến hành các xét nghiệm bổ sung.

Công ty cho rằng việc động vật phát bệnh ngay sau khi tiêm phòng không phải là bằng chứng cho thấy sản phẩm của họ gây ra vụ việc.

Đơn vị này sau đó còn cáo buộc có thể đã có "sự can thiệp gây phá hoại có tổ chức từ các bên thứ ba thù địch", nhưng không đưa ra được bằng chứng công khai nào để chứng minh cho tuyên bố này.

Cơ quan quản lý thú y của Nga, Rosselkhoznadzor, cho biết sẽ đề nghị cơ quan công tố tham gia cuộc điều tra đối với nhà sản xuất.

Nhưng sự lo ngại của những người nuôi chó vượt xa phạm vi một loại vaccine hay một lô sản xuất.

Các ca tử vong đã phơi bày một cuộc khủng hoảng rộng lớn hơn trong ngành thú y Nga sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của nước này vào tháng 2/2022.

Trước cuộc xâm lược, nhiều chủ nuôi tại Nga và các phòng khám tư nhân sử dụng các loại vaccine nhập khẩu đã được khẳng định uy tín, bao gồm Nobivac, Eurican và Biocan.

Nguồn cung sau đó giảm mạnh hoặc chấm dứt hoàn toàn khi các nhà sản xuất phương Tây rút khỏi Nga hoặc thu hẹp hoạt động kinh doanh tại đây.

Thuốc thú y không nằm trong diện bị phương Tây cấm hoàn toàn, và nguồn cung vaccine cho người còn được hưởng các ngoại lệ nhân đạo rõ ràng.

Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt cùng với sự cô lập kinh tế ngày càng gia tăng của Nga đã làm các hoạt động thanh toán, hậu cần và thương mại trở nên phức tạp.

Một số công ty nước ngoài tự quyết định rằng họ sẽ không cung cấp sản phẩm cho thị trường Nga nữa.

Sau đó, Nga tự đưa ra thêm một trở ngại riêng.

Từ tháng 9/2023, các nhà sản xuất thuốc thú y nước ngoài phải có chứng nhận tuân thủ Thực hành Sản xuất Tốt (Good Manufacturing Practice) được Nga phê duyệt.

Các sản phẩm từ những nhà máy không có chứng nhận này sẽ không còn được phép cung cấp hợp pháp.

Tác động cộng hưởng của các yếu tố trên là sự biến mất của nhiều loại vaccine và thuốc quen thuộc, đồng thời làm gia tăng sự phụ thuộc vào các sản phẩm thay thế do Nga sản xuất.

Giới chức Nga cho biết năng lực sản xuất trong nước đã cải thiện đủ để thay thế hàng nhập khẩu và không có tình trạng thiếu hụt tổng thể.

Rosselkhoznadzor cho biết hiện có một số công ty Nga sản xuất vaccine phòng ngừa những bệnh nhiễm trùng phổ biến nhất ở mèo và chó.

Tình hình mà các bác sĩ thú y và chủ nuôi mô tả phức tạp hơn như vậy.

Hiện có một số loại vaccine thay thế do Nga sản xuất, nhưng chúng có thể không mang lại chính xác cùng một tổ hợp khả năng bảo vệ.

Các sản phẩm nhập khẩu đôi khi có thể được mua thông qua bên trung gian hoặc được mang vào Nga để sử dụng cá nhân, nhưng chúng đắt đỏ và nguồn cung không đáng tin cậy.

Vaccine cũng cần được vận chuyển trong điều kiện làm lạnh được kiểm soát.

Các sản phẩm được đưa vào qua các kênh không chính thức có thể là hàng giả hoặc đã bị hư hại do không duy trì đúng nhiệt độ yêu cầu.

Điều đó khiến các chủ nuôi đứng trước một lựa chọn khó khăn.

Họ có thể sử dụng số lượng hạn chế các loại vaccine được phép lưu hành hợp pháp tại Nga, tìm kiếm các sản phẩm nhập khẩu đắt đỏ và có thể không đáng tin cậy, hoặc để thú cưng của mình không được tiêm phòng những căn bệnh nghiêm trọng.

Các bác sĩ thú y nhấn mạnh rằng các trường hợp bị nghi ngờ liên quan đến Multikan không nên được xem là bằng chứng cho thấy việc tiêm chủng nói chung là nguy hiểm.

Đặc biệt, bệnh dại có tỷ lệ tử vong 100% và có thể lây sang người.

Tuy nhiên, đối với những chủ nuôi có chó đã chết, họ đã đánh mất niềm tin vào các biện pháp bảo vệ.

Cho đến khi các nhà điều tra xác định được điều gì đã xảy ra với các lô vaccine bị thu hồi và liệu vaccine có phải là nguyên nhân gây tử vong hay không, câu hỏi rộng hơn vẫn còn đó: đâu mới là lựa chọn thay thế an toàn cho những người nuôi thú cưng ở Nga?