Ca phẫu thuật kỳ diệu: Mổ tử cung mẹ để chữa dị tật cho thai nhi có ruột nằm ngoài cơ thể

Các bác sĩ đã sử dụng một kỹ thuật phẫu thuật đột phá trên một thai nhi và thành công trong việc điều chỉnh dị tật bẩm sinh khi em bé vẫn còn trong bụng mẹ.

Mẹ của em bé, Maisie Savage, ở London (Anh), đã được các bác sĩ tại Mỹ phẫu thuật khi đang mang thai 26 tuần.

Bé Theo, hiện được năm tháng tuổi và phát triển khỏe mạnh, mắc chứng hở thành bụng bẩm sinh, tình trạng rốn không phát triển đúng cách khiến ruột phát triển bên ngoài cơ thể.

Các bác sĩ đã mở một phần tử cung của người mẹ, sau đó nhẹ nhàng đưa các cơ quan nội tạng của thai nhi trở lại ổ bụng bằng phẫu thuật nội soi ít xâm lấn.

Theo là em bé thứ ba trên thế giới được hưởng lợi từ thử nghiệm lâm sàng đầu tiên thuộc loại này.

Maisie, 29 tuổi, và cha của Theo là Josh French, 36 tuổi, đều là giáo viên, cho biết họ vô cùng nhẹ nhõm trước thành công của ca phẫu thuật tiên phong này.

"Nhóc con này là một phép màu nhỏ bé, đúng không?" Maisie nói với BBC News.

Nhưng cả hai đều hiểu rằng mọi chuyện hoàn toàn có thể đã diễn biến rất khác.

Dị tật bẩm sinh nghiêm trọng này ảnh hưởng đến khoảng một trong mỗi 3.000 trẻ sơ sinh tại Anh mỗi năm. Trong những trường hợp thuận lợi nhất, trẻ có thể phải nằm điều trị tích cực trong nhiều tuần, được nuôi dưỡng qua ống hoặc truyền tĩnh mạch và trải qua phẫu thuật chỉnh sửa.

Với những trường hợp phức tạp nhất, như của Theo, tiên lượng nghiêm trọng hơn nhiều, với thời gian nằm hồi sức sơ sinh lên tới sáu tháng, trải qua nhiều ca phẫu thuật, được nuôi dưỡng bằng đường truyền tĩnh mạch trong tối đa hai năm và có thể cần ghép ruột.

Ngay cả khi được chăm sóc y tế ở mức cao nhất, cứ 10 em bé thì có một em không qua khỏi.

Ban đầu, cha mẹ của Theo không hề biết bào thai có bất kỳ vấn đề gì.

"Trước lần siêu âm ở tuần thứ 20, chúng tôi đơn thuần chỉ háo hức được nhìn thấy hình ảnh của con mình," Josh nói. "Lúc đó chúng tôi thậm chí còn chưa biết con là bé trai."

Josh cho biết việc phát hiện Theo mắc chứng hở thành bụng bẩm sinh là một cú sốc và "vô cùng đáng sợ".

Ở tuần thai thứ 24, các bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện Great Ormond Street (GOSH) ở London đã chuẩn bị tâm lý cho Maisie và Josh về những gì có thể xảy ra trong sáu tháng đầu đời của Theo.

Tuy nhiên, sau khi phát hiện em mắc dạng nghiêm trọng hơn là hở thành bụng phức tạp, các bác sĩ đã giới thiệu em tới Bệnh viện Nhi Texas ở Houston.

Tại đây, một nhóm bác sĩ phẫu thuật bào thai và nhi khoa, do Tiến sĩ Michael Belfort dẫn đầu, đang triển khai thử nghiệm lâm sàng đầu tiên nhằm chữa chứng hở thành bụng phức tạp trước khi sinh.

Ông Belfort, người phụ trách thử nghiệm, trước đó từng tiên phong thực hiện một quy trình phẫu thuật tương tự trong tử cung đối với các thai nhi mắc tật nứt đốt sống.

Maisie được thông báo rằng cô phải tới Texas ngay lập tức và ở lại đó trong suốt phần còn lại của thai kỳ. "Đó là một quyết định rất lớn," cô nói.

Trong khuôn khổ thử nghiệm, trước tiên cô phải tới Bệnh viện Leuven ở Bỉ, nơi các chuyên gia tiêm Botox xuyên qua tử cung của Maisie vào thành bụng của Theo nhằm làm giãn cơ để việc phẫu thuật trở nên dễ dàng hơn.

Sau đó, gia đình bay tới Texas, nơi ca phẫu thuật được thực hiện vào tháng 11 năm ngoái, khi thai kỳ được 26 tuần.

Josh cho biết anh đã trải qua khoảng thời gian chờ đợi đầy đau đớn trong khi các bác sĩ phẫu thuật cho Maisie. "Ngày hôm đó dài như cả một tuần," anh nói. "Sự chờ đợi và việc hoàn toàn không biết chính xác điều gì đang diễn ra ở từng giai đoạn."

Một phần tử cung của Maisie được mở để định vị tử cung và thai nhi; nước ối được hút ra và thay thế bằng khí carbon dioxide (CO₂) để mở rộng không gian phẫu thuật. Sau đó, bằng phẫu thuật nội soi ít xâm lấn, các cơ quan nội tạng của Theo được nhẹ nhàng đưa trở lại ổ bụng và bụng em được khâu kín.

Ca mổ để lại cho Maisie một vết sẹo lớn gấp đôi vết mổ lấy thai. Nhưng khác với những phụ nữ khác đang hồi phục sau sinh mổ, cô vẫn phải mang thai thêm 14 tuần nữa.

Cô cho biết Theo thường xuyên đạp trong bụng, tác động vào vết sẹo và gây đau.

"Quá trình hồi phục rất khó khăn," Maisie kể. "Nhưng hoàn toàn xứng đáng."

Ca phẫu thuật thành công hoàn toàn và Theo được mang thai đủ tháng trước khi được sinh thường qua đường âm đạo tại Texas hồi tháng Hai.

Ông Belfort, Trưởng khoa Sản phụ khoa tại Bệnh viện Nhi Texas, cho biết ông và nhóm của mình rất hài lòng với kết quả đạt được cho tới nay.

"Người mẹ, em bé, ca phẫu thuật, thời điểm tiến hành phẫu thuật, việc chúng tôi không gặp bất kỳ biến chứng nào trong và sau phẫu thuật bào thai, tất cả đều thật đáng kinh ngạc."

Nếu thử nghiệm thành công, Giáo sư Paolo de Coppi, giáo sư phẫu thuật nhi khoa tại GOSH và trưởng bộ môn tế bào gốc và y học tái tạo tại trường đại học University College London, sẽ thực hiện quy trình này tại Anh.

"Chúng tôi hy vọng sẽ sớm có thể cung cấp phương pháp này cho bệnh nhân ở quy mô lớn hơn rất nhiều," ông nói.

Belfort tỏ ra hào hứng với mối hợp tác này và cho biết Bệnh viện Nhi Texas và GOSH sẽ tạo nên một đội ngũ đầy sức mạnh khi cùng làm việc.

Và Belfort đã bắt đầu nghĩ tới những bước tiếp theo.

"Bên trong tử cung giờ đây là một không gian phẫu thuật mới cho đổi mới sáng tạo," ông nói. "Nứt đốt sống và hở thành bụng chỉ là hai ví dụ, nhưng tôi tin rằng chúng ta thực sự có thể thực hiện một số ca phẫu thuật tim trong tử cung và tôi cũng nghĩ rằng chúng ta có thể thực hiện một số ca phẫu thuật phổi trong tử cung."

Trở về nhà ở London, sản phụ Maisie cho biết Theo đang phát triển rất tốt.

"Mọi điều họ làm đã hoàn toàn đảo ngược những gì có thể đã trở thành một khởi đầu thực sự tồi tệ trong cuộc đời của bé, và bé thật tuyệt vời. Về cơ bản, Theo là một em bé hoàn toàn bình thường."

"Cả hai chúng tôi đều cảm thấy vô cùng may mắn," Josh nói. "Những tác động mà họ mang lại cho gia đình chúng tôi thật đáng kinh ngạc. Từ đội ngũ tại Great Ormond Street đến Tiến sĩ Belfort và các cộng sự, tất cả đều khiến chúng tôi cảm thấy được chào đón.

"Trong thời gian ở đó, mức độ chăm sóc thật tuyệt vời và họ đã giúp khoảng thời gian đầy thương tổn trong cuộc đời chúng tôi trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Và giờ chúng tôi có cậu bé này, chúng tôi không thể hạnh phúc hơn."