เกิดอะไรขึ้นที่ชายแดนสเปน-โมร็อกโก เมื่อผู้อพยพนับพันว่ายน้ำข้ามทะเลเข้าดินแดนซูตา

สเปนกำลังส่งทหารเข้าเสริมความมั่นคงในเมืองซูตา (Ceuta) ซึ่งเป็นดินแดนของสเปนที่ตั้งอยู่บนชายฝั่งทางตอนเหนือของทวีปแอฟริกา หลังผู้อพยพหลายพันคนว่ายน้ำข้ามจากโมร็อกโกเข้าสู่ดินแดนแห่งนี้เมื่อวันที่ 30 ก.ค.

มีรายงานว่ามีผู้จมน้ำเสียชีวิตอย่างน้อย 15 ราย ขณะพยายามข้ามไปยังดินแดนของสเปนแห่งนี้ ก่อนหน้านี้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นได้ร้องขอความช่วยเหลือไปยังรัฐบาลสเปนแล้ว หลังพบว่ามีความพยายามข้ามพรมแดนเพิ่มสูงขึ้นในช่วงที่ผ่านมา แต่สถานการณ์ในวันพฤหัสบดีที่ผ่านมากลับเต็มไปด้วยความโกลาหล เมื่อมาตรการควบคุมชายแดนได้ล่มสลายไปแล้ว

ช่วงต้นเดือนที่ผ่านมา ศาลสูงสุดของสเปนมีคำวินิจฉัยว่า ผู้อพยพที่ถูกสกัดกลางทะเลขณะพยายามข้ามไปยังซูตาหรือเมลียา (Melilla) ซึ่งเป็นดินแดนอีกแห่งของสเปน จะไม่สามารถถูกส่งตัวกลับโมร็อกโกโดยทันทีได้

กระทรวงมหาดไทยของสเปนกล่าวหาว่า ขบวนการค้ามนุษย์ได้ฉวยโอกาสจากคำวินิจฉัยดังกล่าวเพื่อ "กระตุ้นให้เกิดการหลั่งไหลของผู้อพยพที่ไม่มีเอกสารทางกฎหมาย"

"กองทัพจะเสริมกำลังเข้ากับหน่วยตำรวจพลเรือน ในการปฏิบัติหน้าที่ตามอำนาจของตน รวมถึงภารกิจอื่นใดที่จำเป็นเพื่อรักษาความมั่นคงในเมืองซูตา" กระทรวงมหาดไทยของสเปนระบุ

ซูตา ซึ่งตั้งอยู่บนชายฝั่งทางตอนเหนือของโมร็อกโก ถูกคั่นจากแผ่นดินใหญ่ของสเปนด้วยช่องแคบยิบรอลตาร์ และเป็นจุดสำคัญที่ผู้อพยพพยายามใช้เพื่อเดินทางเข้าสู่ยุโรปมาอย่างยาวนาน

เหตุการณ์ผู้อพยพทะลักข้ามพรมแดนครั้งนี้ทำให้รัฐบาลอิตาลีออกมาระบุว่า พวกเขากำลังพิจารณา "มาตรการพิเศษ" ซึ่งรวมถึงการปิดพรมแดนเปิดตามข้อตกลงเชงเก้นกับสเปน

จำนวนผู้อพยพที่พยายามเดินทางเข้าสู่ดินแดนซูตาของสเปนนั้นเพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่องมาหลายวันแล้ว

จากนั้นในวันพฤหัสบดี ผู้คนหลายพันได้ไถลตัวลงมาตามคันกั้นคอนกรีตลงสู่ทะเล เพื่อว่ายน้ำอ้อมแนวเขื่อนกันคลื่นที่เป็นเส้นแบ่งพรมแดนระหว่างโมร็อกโกและสเปน

ในเวลาไม่นานที่ชายหาดฝั่งสเปนก็เต็มไปด้วยห่วงยางและตีนกบ ผู้อพยพบางส่วนฉลองที่พวกเขาเดินทางมาถึงแผ่นดินของสเปน แต่ในขณะเดียวกันก็มีผู้จมน้ำเสียชีวิตกว่าสิบรายระหว่างพยายามข้ามมา

ตอนนี้ยังไม่ชัดเจนว่าอะไรเป็นชนวนให้การข้ามพรมแดนอย่างผิดกฎหมายจากฝั่งโมร็อกโกพุ่งสูงขึ้นเช่นนี้ รวมถึงว่าทางการโมร็อกโกได้พยายามสกัดกั้นกลุ่มผู้อพยพมากน้อยเพียงใด เจ้าหน้าที่สเปนถึงกับเคยเอ่ยปากในครั้งหนึ่งว่าการควบคุมชายแดนล่มสลายลงโดยสิ้นเชิง

เปโดร ซานเชซ นายกรัฐมนตรีสเปน มีกำหนดเดินทางไปยังดินแดนแห่งนี้ในวันศุกร์ และได้ให้คำมั่นว่าจะทำให้สถานการณ์กลับสู่ภาวะปกติโดยทันที

ศูนย์รับผู้อพยพต่างรับภาระเกินขีดจำกัด ขณะที่ทางการท้องถิ่นกล่าวหารัฐบาลสเปนว่าตอบสนองต่อสถานการณ์ล่าช้าเกินไป

ฆวน เฆซุส บิบัส ผู้นำเมืองซูตา กล่าวว่าการไหลทะลักเข้ามาของผู้อพยพกำลังทำให้ทรัพยากรของเมืองรับภาระเกินขีดจำกัด และเรียกร้องให้รัฐบาลสเปนเข้าแทรกแซง

เหตุการณ์ทะลักข้ามพรมแดนครั้งนี้ยังจุดชนวนความขัดแย้งทางการเมืองกับอิตาลี โดย จอร์เจีย เมโลนี นายกรัฐมนตรีอิตาลี ระบุว่าเธอกำลังพิจารณาระงับข้อตกลงพรมแดนเปิดเชงเก้นกับสเปน

ในข้อความที่โพสต์บนแพลตฟอร์มเอ็กซ์ เธอกล่าวว่าภาพจากซูตานั้น "สะเทือนใจ" และแสดงให้เห็นว่า "การเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมายที่ไร้การควบคุมเป็นภัยคุกคามที่เป็นรูปธรรมต่อความมั่นคงของพรมแดนยุโรป"

ความเห็นของเธอสอดคล้องกับถ้อยแถลงในลักษณะเดียวกันที่ อันโตนิโอ ตายานี รัฐมนตรีต่างประเทศอิตาลี กล่าวไว้ก่อนหน้านี้ในวันเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม ดูเหมือนว่าการดำเนินมาตรการดังกล่าวจะเป็นไปได้ยากในทางปฏิบัติ

โฆเซ ลุยส์ อัลบาเรส รัฐมนตรีต่างประเทศสเปน กล่าวหาตายานีว่าใช้ประเด็นผู้อพยพเป็นเครื่องมือเพื่อผลประโยชน์ทางการเมือง

เขากล่าวว่าถ้อยแถลงเช่นนั้น "ไม่เหมาะสม" สำหรับ "ประเทศที่เป็นหุ้นส่วนและมิตร ซึ่งเราคาดหวังความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันในฐานะชาวยุโรป ไม่ใช่การปลุกปั่นแบบเลือกข้าง"

พื้นที่เชงเก้น เป็นระบบพรมแดนเปิดที่ครอบคลุม 29 ประเทศในยุโรป ซึ่งได้ยกเลิกการตรวจควบคุมบริเวณพรมแดนร่วมกันอย่างเป็นทางการ

ยังไม่ชัดเจนว่ามีผู้อพยพข้ามพรมแดนมาแล้วจำนวนเท่าไหร่ สำนักข่าวรอยเตอร์ระบุว่า สื่อสเปนประเมินตัวเลขว่า มีผู้คน 2,000-3,000 คน เดินทางเข้าสู่ซูตาเมื่อวันพฤหัสบดี แต่หน่วยตำรวจพลเรือนยังไม่ได้ยืนยันตัวเลขดังกล่าว

ขณะที่ความตึงเครียดสูงขึ้น ก็มีรายงานที่ยังไม่ได้รับการยืนยันเกี่ยวกับการปะทะกันในช่วงค่ำวันพฤหัสบดี

ที่เมืองฟนีเดก เมืองของโมร็อกโกใกล้กับพรมแดนซูตา ทางการโมร็อกโกได้ใช้รถฉีดน้ำแรงดันสูงฉีดน้ำเข้าใส่ผู้อพยพเพื่อพยายามสกัดกั้นไม่ให้ข้ามพรมแดน พยานผู้เห็นเหตุการณ์บอกกับรอยเตอร์

ส่วนที่เมืองเมลียา เมืองปกครองตนเองแห่งที่สองของสเปนในแอฟริกาเหนือ ภาพจากสื่อท้องถิ่นและองค์กรสิทธิมนุษยชนดูเหมือนจะแสดงให้เห็นการปะทะกันบริเวณจุดผ่านแดนเบนี อันซาร์

การหลั่งไหลครั้งนี้ทำให้หลายฝ่ายเปรียบเทียบกับเหตุการณ์เมื่อเดือน พ.ค. 2021 ซึ่งมีผู้คนราว 8,000 คนเข้าสู่ซูตาภายในเวลาไม่กี่วัน จนทำให้ความตึงเครียดทางการทูตกับโมร็อกโกยิ่งรุนแรงขึ้น

ซูตาและเมลียาถือเป็นพรมแดนทางบกเพียงแห่งเดียวของสหภาพยุโรปที่ติดกับทวีปแอฟริกา

ทางการสเปนได้เพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยรอบดินแดนทั้งสองแห่งในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ทั้งการเฝ้าระวังที่เข้มงวดขึ้น การเสริมแนวกั้น และการปรับปรุงความสัมพันธ์ทวิภาคีกับโมร็อกโก แต่ผู้คนก็ยังคงพยายามข้ามพรมแดนเข้ามาอย่างต่อเนื่อง