เปิดข้อตกลงและขั้นตอนปลดอาวุธฮามาสในฉนวนกาซา หลังทรัมป์ประกาศแผนคณะกรรมการสันติภาพ

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา กล่าวว่า คณะกรรมการสันติภาพได้บรรลุข้อตกลงสำหรับการ "ปลดอาวุธอย่างสมบูรณ์" ของกลุ่มฮามาสและกลุ่มติดอาวุธอื่น ๆ ในฉนวนกาซา

เจ้าหน้าที่ระดับสูงของกลุ่มฮามาสเปิดเผยกับบีบีซีว่า พวกเขาตกลงตามแผนการปลดอาวุธอย่างสมบูรณ์ในฉนวนกาซาแล้ว และจะมีการออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการในเร็ว ๆ นี้

ด้านอิสราเอลยังไม่ได้แสดงความคิดเห็นใด ๆ

แผนหยุดยิงในฉนวนกาซาที่สหรัฐฯ เป็นผู้ไกล่เกลี่ยในระยะที่ 2 นั้น รวมถึงการปลดอาวุธกลุ่มฮามาสด้วย

ทรัมป์ขอบคุณผู้ไกล่เกลี่ย อียิปต์ กาตาร์ และตุรกี

ประธานาธิบดีสหรัฐฯ กล่าวว่า อิสราเอลจะถอนกำลังออกจากฉนวนกาซา "เมื่อการปลดอาวุธเสร็จสมบูรณ์" และเรียกข้อตกลงนี้ว่า "ก้าวสำคัญที่จะทำให้ฉนวนกาซาอยู่ภายใต้การปกครองของรัฐบาลปาเลสไตน์ชุดใหม่ในที่สุด"

ในโพสต์บนทรูธโซเชียล (Truth Social) ประธานาธิบดีทรัมป์ระบุว่า "นี่เป็นก้าวย่างสำคัญในการดำเนินการตามแผน 20 ข้อของทรัมป์ ข้อตกลงนี้จะดำเนินการเป็นขั้นตอนอย่างรอบคอบ"

เมื่อการปลดอาวุธเสร็จสมบูรณ์ กองกำลังอิสราเอลจะถอนตัวออกไป และกองกำลังรักษาสันติภาพระหว่างประเทศจะทำงานร่วมกับกองกำลังตำรวจปาเลสไตน์ชุดใหม่ เพื่อรับผิดชอบดูแลความปลอดภัยของฉนวนกาซาสำหรับผู้อยู่อาศัยและประเทศเพื่อนบ้าน

เขายังได้กล่าวขอบคุณประเทศผู้ไกล่เกลี่ย ได้แก่ อียิปต์ กาตาร์ และตุรกี ด้วย

สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานโดยอ้างสื่อของรัฐบาลอียิปต์ว่า รัฐบาลอียิปต์จะเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมผู้ไกล่เกลี่ยจากฉนวนกาซาเกี่ยวกับแผนหยุดยิงระยะที่ 2

แผนสันติภาพในฉนวนกาซาประกอบด้วยอะไรบ้าง

ทรัมป์เปิดเผยแผนสันติภาพ 20 ข้อในเดือน ต.ค. โดยเรียกร้องให้มีการหยุดยิงในความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและฮามาส และให้ส่งตัวประกันชาวอิสราเอลที่ถูกจับในการโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2024 กลับคืนมา

ข้อตกลงสำคัญอีกประการหนึ่งคือ การปลดอาวุธกลุ่มฮามาส พร้อมกับการถอนกำลังทหารอิสราเอลออกจากฉนวนกาซาอย่างสมบูรณ์

คณะกรรมการรักษาสันติภาพ (Board of Peace) ก็ถูกจัดตั้งขึ้นเป็นส่วนหนึ่งของแผนดังกล่าวเช่นกัน

บีบีซีได้รับเอกสารแผนงานความยาว 4 หน้า ซึ่งกำหนดกระบวนการเป็นขั้นตอนโดยเชื่อมโยงการปลดอาวุธของฮามาสกับการถอนกำลังทหารของอิสราเอลอย่างค่อยเป็นค่อยไป และการจัดตั้งหน่วยงานบริหารชั่วคราวของปาเลสไตน์ชุดใหม่ที่ได้รับการสนับสนุนจากกองกำลังรักษาเสถียรภาพระหว่างประเทศ

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ กล่าวว่า แผนดังกล่าวถูกออกแบบโดยยึดหลัก "ไม่เชื่อใจฝ่ายใดล่วงหน้า" (zero trust) และมีการตรวจสอบยืนยัน โดยทั้งฮามาสและอิสราเอลจะไม่สามารถก้าวไปสู่ขั้นตอนต่อไปได้จนกว่าอีกฝ่ายจะปฏิบัติตามพันธสัญญาของตนอย่างครบถ้วน

พวกเขากล่าวว่า กลุ่มเล็ก ๆ ในฉนวนกาซาจะถูกปลดอาวุธก่อน จากนั้นฮามาสจะเริ่มรื้อถอนสิ่งที่พวกเขาอธิบายว่าเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางทหารที่คล้ายรัฐ ซึ่งประกอบด้วย อุโมงค์ คลังอาวุธ และโรงงานผลิต ซึ่งเป็นกระบวนการที่พวกเขายอมรับว่าจะใช้เวลานานพอสมควร

เมื่อแผนงานในแต่ละขั้นตอนเสร็จสมบูรณ์แล้ว หน่วยงานปกครองตนเองของปาเลสไตน์ชุดใหม่จะมีอำนาจควบคุมอาวุธในฉนวนกาซาอย่างสมบูรณ์

คณะกรรมการสันติภาพเรียกข้อตกลงนี้ว่า "ความก้าวหน้าครั้งประวัติศาสตร์"

คณะกรรมการสันติภาพ (Board of Peace) เผยแพร่แถลงการณ์ผ่านทางโซเชียลมีเดีย โดยมีใจความสำคัญระบุว่า ข้อตกลงนี้เป็นการผลสรุปจากการเจรจาอย่างเข้มข้นและสุจริตใจที่ดำเนินมาเป็นเวลาหลายเดือน เพื่อผลักดันวิสัยทัศน์ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ในการจัดตั้งระบบการปกครองใหม่ ความมั่นคง การบรรเทาทุกข์ด้านมนุษยธรรม การฟื้นฟู และการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจในฉนวนกาซา

คณะกรรมการสันติภาพกล่าวว่า ข้อตกลงนี้ "มีแนวโน้มที่จะนำมาซึ่งผลประโยชน์อย่างมีนัยสำคัญแก่ประชาชนในฉนวนกาซา"

"โรดแมปนี้ถือเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญทางประวัติศาสตร์ เป็นครั้งแรกที่ฮามาสให้คำมั่นอย่างเป็นทางการว่าจะปฏิบัติตามแผนปฏิบัติการเพื่อสละอาวุธทั้งหมด ซึ่งจะตามมาด้วยการถอนกำลังของอิสราเอลออกจากฉนวนกาซา"

แถลงการณ์ยังสรุปด้วยว่า ขณะนี้คณะกรรมการสันติภาพมุ่งเน้นไปที่การดำเนินการตามแผนเป็นหลัก

สถานะของอิสราเอลยังไม่ชัดเจน

ก่อนหน้านี้ในวันเดียวกัน แหล่งข่าวที่ไม่เปิดเผยชื่อกล่าวกับสำนักข่าวรอยเตอร์สว่า การเจรจาในกรุงไคโร ประเทศอียิปต์ ระหว่างผู้ไกล่เกลี่ยกับผู้นำฮามาสเกี่ยวกับการดำเนินการตามแผนสันติภาพฉนวนกาซาที่สหรัฐฯ เป็นผู้ไกล่เกลี่ยมีความคืบหน้าไปมาก แต่เจ้าหน้าที่อิสราเอลคนหนึ่งกล่าวว่า ข้อเสนอเงื่อนไขดังกล่าวไม่เป็นที่น่าพอใจ

หลังการประกาศของทรัมป์ หนังสือพิมพ์ไทม์ส ออฟ อิสราเอล (Times of Israel) รายงานโดยอ้างแหล่งข่าวที่ไม่เปิดเผยชื่อว่า ข้อตกลงดังกล่าวได้รับการลงนามแล้วระหว่างผู้เจรจาจากกลุ่มฮามาส คณะกรรมการ และประเทศผู้ไกล่เกลี่ย

แต่รายงานระบุว่า "สำนักงานของทางการอิสราเอล" ออกแถลงการณ์ว่า ข้อเสนอปลดอาวุธไม่ตรงตามข้อเรียกร้องของเยรูซาเลม

ก่อนหน้านี้ สื่ออิสราเอลรายงานว่าอิสราเอลคัดค้านข้อตกลงที่กำลังเจรจากับกลุ่มฮามาส

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ระบุว่าทรัมป์จะ "ผิดหวังมาก" หากอิสราเอลไม่ถอนกำลัง

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ซึ่งเพิ่งจัดการประชุมทางโทรศัพท์กับผู้สื่อข่าว ถูกถามว่าพวกเขามีความหวังมากน้อยเพียงใดที่อิสราเอลจะตกลงถอนกำลังออกจากฉนวนกาซาเมื่อกลุ่มฮามาสปลดอาวุธแล้ว

คำตอบจากเจ้าหน้าที่รายหนึ่งคือ "เราไม่ได้ขอให้อิสราเอลทำอะไรนอกเหนือจากการยอมรับแผน 20 ข้อที่พวกเขาตกลงกันไว้ตั้งแต่แรก และเรามั่นใจมากว่าพวกเขาจะปฏิบัติตามแผนนั้น"

เจ้าหน้าที่กล่าวว่า หากอิสราเอลตัดสินใจไม่ถอนกำลังตามแผน 20 ข้อ ทรัมป์จะ "ผิดหวังมาก" ทั้งนี้เจ้าหน้าที่คนดังกล่าวบอกด้วยว่า พวกเขาเชื่อว่าอิสราเอลจะยังคงเป็นพันธมิตรที่ดีต่อไป

การปลดอาวุธของฮามาสจะดำเนินการอย่างไร

สหรัฐฯ และคณะกรรมการสันติภาพได้ให้ข้อมูลในภาพรวมโดยคร่าว ๆ ต่อผู้สื่อข่าวเกี่ยวกับการดำเนินการปลดอาวุธฮามาส ในการให้ข้อมูลผ่านทางโทรศัพท์ พวกเขาระบุว่า อันดับแรกตำรวจในฉนวนกาซาจะต้องสละอาวุธให้กับหน่วยงานที่เข้ามากำกับดูแลการเปลี่ยนผ่าน

หลังจากนั้นจะเข้าสู่ "กระบวนการปลดประจำการ" อาวุธหนักซึ่งจะรวมถึงการปิดอุโมงค์และคลังเก็บอาวุธ ตลอดจนการยุติบทบาทของนักรบที่ปฏิบัติการในสถานที่เหล่านี้

นี่จะเป็น "กระบวนการเชิงเทคนิคอย่างยิ่ง" โดยหนึ่งในคำถามสำคัญคือจะจัดเก็บอาวุธที่รวบรวมมาได้อย่างปลอดภัยได้อย่างไร

ท้ายที่สุดอาวุธส่วนบุคคลทั้งหมดในกาซาจะต้องถูก "จัดการ" ภายใต้กฎหมายปาเลสไตน์ เจ้าหน้าที่ระบุว่ากลุ่มติดอาวุธและกลุ่มติดอาวุธของตระกูลต่าง ๆ ก็จะต้องปลดอาวุธด้วยเช่นกันซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการนี้