ቀጥታ, ስፔን በኢራን ጦርነት በሚሳተፉ የአሜሪካ አውሮፕላኖች ላይ የአየር ክልሏን ዘጋች

የቀጥታ ሽፋን

1. ከ 6 ሰአት በፊትጦርነቱ ከተጀመረ አንስቶ በእስራኤል ከ6 ሺህ በላይ ሰዎች ሆስፒታል ገብተዋል

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ሁለተኛ ወሩን በጀመረው እስራኤል ከኢራን ጋር ከምታካሂደው ጦርነት ጋር በተያያዘ ከስድስት ሺህ በላይ ሰዎች ለሕክምና ወደ ሆስፒታሎች መወሰዳቸውን የአገሪቱ የጤና ሚኒስቴር አስታወቀ።

   እስካሁን ሆስፒታል ከገቡት መካከል 121 ሰዎች አሁንም ድረስ ሕክምና እየተደረገላቸው ነው። ከመካከላቸውም አንዱ በአሳሳቢ ሁኔታ ላይ የሚገኝ ሲሆን 16 ደግሞ ከባድ የሚባል ጉዳት የደረሰባቸው መሆናቸውን ሚኒስቴሩ ገልጿል።

   ባለፉት 24 ሰዓታት ውስጥ ደግሞ 232 ጉዳት የደረሰባቸው ሰዎች በመላው አገሪቱ ወደ ሆስፒታሎች መሄዳቸውን የእስራኤል ጤና ሚኒስቴር ጨምሮ አሳውቋል።

   እስራኤል ከአሜሪካ ጋር በማበር በኢራን ላይ ጥቃት መክፈቷን ተከትሎ ኢራን በእስራኤል ላይ የአጸፋ ጥቃቶችን እየፈጸመች ትገኛለች።

   በሚሳዔሎች እና በድሮኖች የሚፈጸሙት ጥቃቶች በተለያዩ የእስራኤል አካባቢዎች ውስጥ የሚገኙ ቦታዎችን ዒላማ ያደረጉ ናቸው።

2. ከ 7 ሰአት በፊትትራምፕ የኢራንን ኻርግ ደሴት ለምን ይፈልጉታል?

   

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር በቅርብ ስምምነት ላይ የማይደረስ ከሆነ የኻርግ ደሴትን ጨምሮ ሌሎችም ዒላማዎችን እንደሚመቱ አስጠንቅቀዋል።

   ለመሆኑ ኻርግ ደሴት ምንድን ነው?

   ኻርግ ደሴት ከኢራን ባሕር ዳርቻ 28 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ይገኛል። መጠኑ አነስተኛ ቢሆንም በኢራን የነዳጅ እና የጋዝ አቅርቦት ቁልፍ ቦታ የሚሰጠው ነው።

   ከኢራን ድፍድፍ ነዳጅ 90 በመቶው የሚተላለፍበት ሥፍራም ነው።

   ለኢራን ቁልፍ የሆነው በእዚህ ደሴት ላይ የሚፈጸም ጥቃት የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ የምጣኔ ሃብት መስመርን ክፉኛ ያናጋል።

   ይህም ጦርነቱን የመቀጠል አቅምን እንደሚያሳጣው የደኅንነት ተንታኝ ሚኬይ ኬይ ይናገራሉ።

   በዚህ ደሴት ላይ የሚፈጸም ጥቃት የኢራንን የነዳጅ ሽያጭ የሚያቃውስ ከመሆኑም ባሻገር አሜሪካ የእግረኛ ጦር እርምጃ ለመውሰድ እንዲቀልላት ያስችላል።

   ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን እንድትከፍት ለማስገደድም አሜሪካ ልትጠቀምበት እንደምትችል ተንታኞች ይናገራሉ።

   ሆኖም ግን የአሜሪካ ዘመቻ ቀላል አይሆንም። እግረኛ ጦር ወደ ደሴቱ እንዲደርስ በባሕር ወይም በአውሮፕላን ረዥም ርቀት መጓዝ ይጠበቅበታል።

   ኢራን በቅርብ ሳምንታት ውስጥ ለኻርግ ደሴት የምታደርገውን ጥበቃ አጠናክራለች። በርካታ ወታደሮች እና የአየር መከላከያዎች እንደተሰማሩ የሲኤንኤን ምንጮች ገልጸዋል።

   ኻርግ ደሴት ያለውን ቁልፍ ሚና ለመረዳት ይህንን ዘገባ ያንብቡ- አሜሪካ በኢራኗ ኻርግ ደሴት ላይ የፈጸመችው ጥቃት በጦርነቱ ሂደት ላይ ምን ውጤት ይኖረዋል?

3. ከ 8 ሰአት በፊትስፔን በኢራን ጦርነት በሚሳተፉ የአሜሪካ አውሮፕላኖች ላይ የአየር ክልሏን ዘጋች

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ስፔን በኢራን ላይ ጥቃት የሚፈጽሙ የአሜሪካ አውሮፕላኖች በግዛቷ እንዳያልፉ የአየር ክልሏን መዝጋቷን የአገሪቱ የመከላከያ ሚኒስትር ማርጋሪታ ሮቤልስ አስታወቁ።

   ሚኒስትሯ ጨምረውም አሜሪካ በስፔን ግዛት ውስጥ የሚገኙ የጦር ሰፈሮቿን ከኢራን ጦርነት ጋር በተያያዘ ጥቅም ላይ እንዳታውል ማዘዛቸውን እና “ይህንንም ከመጀመሪያው ለአሜሪካ መንግሥት አስታውቀናል” ብለዋል።

   በስፔን ውሳኔ ላይ አሜሪካ እስካሁን አስተያየት ያልሰጠች ሲሆን፣ ከዚህ ቀደም ግን ፕሬዝዳንት ትራምፕ ስፔን በኢራን ጦርነት ላይ ተቃውሞዋን በማሰማቷ ሙሉ የንግድ ማዕቀብ እንደሚጥሉ ዝተው ነበር።

   በኢራን ላይ ከተከፈተውን ጦርነት ከመጀመሪያው አንስቶ በመቃወም ዋነኛው የሆኑት ስፔን ጠቅላይ ሚኒስትር ፔድሮ ሳንቼዝ አሜሪካንን እና እስራኤልን “ግድየለሽ” እና “ሕገወጥ” በማለት ገልጸዋቸዋል።

   በመጋቢት ወር መጀመሪያ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በስፔን አንዳሉሺያ ግዛት ውስጥ የሚገኙትን ከአሜሪካ ጋር በጋራ የሚያስተዳድሯቸውን ሮታ እና ሞሮን የተባሉ የጦር ሰፈሮችን አሜሪካ እንዳትጠቀም ከልክለዋል።

   የአሁን የአየር ክልል እገዳ ይፋ ከመሆኑ ከቀናት በፊት ከኢራን ጦርነት ጋር በተያያዘ ነዳጅ ጫኝ አውሮፕላኖችን ጨምሮ ሁሉም የአሜሪካ የበረራ ዕቅዶችን ጠቅላይ ሚኒስትሩ ውድቅ አድርገዋል።

   አሜሪካ በሌሎች የአገራት ከሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮች የሚነሱ ወታደራዊ አውሮፕላኖች በስፔን የአየር ክልል ላይ ማቋረጥ ወይም ለአስቸኳይ ጊዜ ለማረፍ ወሳኝ ነው።

   የስፔን ውሳኔ የአሜሪካ አውሮፕላኖች ተጨማሪ ርቀትን እንዲጓዙ ሊገደዱ ይችላሉ።

4. ከ 8 ሰአት በፊትትራምፕ የሆርሙዝ ወሽመጥ እንዲከፈት ያስቀመጡትን ቀነ ገደብ ያራዘሙባቸው ቀናት

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የሆርሙዝ ወሽመጥ በአፋጣኝ የማይከፈት ከሆነ የኢራንን የነዳጅ እና ኤሌክትሪክ ይዞታዎች “እንደሚያጋዩ” እንዲሁም “ሙሉ በሙሉ እንደሚያወድሙ” አስጠንቅቀዋል።

   ፕሬዝዳንቱ በትሩዝ ሶሻል ማኅበራዊ ሚዲያቸው መሰል ዛቻ ሲያሰሙ የአሁኑ የመጀመሪያቸው አይደለም። ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን እንድትከፍት ያስቀመጡትን ቀነ ገደብ ሲያራዝሙ ቆይተዋል።

   ትራምፕ የሆርሙዝ ወሽመጥ እንዲከፈት አስቀምጠዋቸው የነበሩ ቀነ ገደቦችን ያራዘሙባቸው ቀናት ዝርዝር የሚከተው ነው፦

   መጋቢት 12/2018 ዓ.ም.፡ ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን በ48 ሰዓታት ውስጥ እንድትከፍት ጊዜ የሰጡት ትራምፕ ይህ ካልሆነ ግን “የኢራንን የተለያዩ የኃይል ተቋማት መትተን እናወድማለን። የምንጀምረውም ከትልቁ ነው” ብለዋል።

   መጋቢት 12/2018 ዓ.ም፡ ሁለቱ አገራት “በጣም ጥሩ እና ውጤታማ” ንግግር ማድረጋቸውን ተናግረዋል። በኃይል አቅርቦት መሠረተ ልማት ላይ “የሚፈጸም ማንኛውንም ዓይነት ወታደራዊ ጥቃት” ለአምስት ቀናት ማራዘማቸውን ገልጸዋል።

   መጋቢት 17/2018 ዓ.ም፡ ትራምፕ ያስቀመጡትን ቀነ ገደብ በ10 ቀናት እንደሚያራዝሙ አስታውቀዋል። እዚህ ውሳኔ ላይ የደረሱት የኢራን መንግሥት ያቀረበውን ጥያቄ ተከትለው መሆኑን ገልጸዋል። ቀነ ገደቡን ወደ መጋቢት 28 አሸጋግረውም ነበር።

   ዛሬ፡ ትራምፕ ከኢራን አዲስ አመራሮች ጋር “ቆፍጠን ያለ ውይይት” ማድረጋቸውን አስታውቀዋል። ውይይቱ “በኢራን እየፈጸምን ያለውን ወታደራዊ ኦፕሬሽን ሊያስቆም ይችላል” ብለዋል። ሆኖም ግን “በአጭር ጊዜ ውስጥ ስምምነት ላይ የማይደረስ ከሆነ አሜሪካ ተወዳጅ ‘ቆይታዋን’ ታገባድዳለች” ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

5. 30 መጋቢት 2026የእስራኤል ነዳጅ ማጣሪያ ላይ በተፈጸመ ጥቃት የእሳት አደጋ ተከሰተ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   ከኢራን የተተኮሰ ሚሳዔል በእስራኤል የአየር መከላከያ ከከሸፈ በኋላ የተፈጠረው ስብርባሪ በነዳጅ ማጣሪያ ተቋም ላይ ማረፉን ተከትሎ የእሳት አደጋ መነሳቱ ተገለጸ።

   ‘ባዛን ኦይል’ የተባለው የእስራኤል ነዳጅ ማጣሪያ ተቋም ውስጥ ዛሬ የነዳጅ ታንከር እና የኢንዱስትሪ ሕንጻ ላይ በሚሳዔል ስብርባሪ ጉዳት ደርሷል።

   በተነሳው የእሳት አደጋ ምክንያት ከነዳጅ ማጣሪያው ጭስ ወደ ሰማይ ሲወጣ የሚያሳይ ምሥል ወጥቷል።

   የአገሪቱ የእሳት እና አደጋ መከላከያ ባወጣው መግለጫ መሠረት በሰው ላይ የደረሰ ጉዳት የለም። ሮይተርስ የዜና ወኪል እንደዘገበው የእሳት አደጋ ሠራተኞች እሳቱ ወደ ሌሎች አካባቢዎች እንዳይስፋፋ እያደረጉ ነው።

   በተቋሙ ውስጥ በተለያየ ቦታ ሆነው በእሳት አደጋው ምክንያት መውጣት ያልቻሉ ሰዎችን ለማትረፍም ርብርብ እየተደረገ ነው ተብሏል።

   ሚሳዔሉ ከየት እንደተተኮሰ ግልጽ አይደለም። ሆኖም ግን ጦርነቱ ከተነሳ ወዲህ ኢራን እና ሄዝቦላህ በእስራኤል ላይ ጥቃት መፈጸም ቀጥለዋል።

6. 30 መጋቢት 2026ኢራን በሆርሙዝ በኩል የሚያልፉ መርከቦችን ለማስከፈል ሕግ ልታጸድቅ ነው

   

   የፎቶው ባለመብት, Corbis via Getty Images

   የኢራኑ የፓርላማ (መጅሊስ) አባል አላዲን ቦሩጄርዲ ወሳኙን የሆርሙዝ የባሕር ወሽመጥን በተመለከተ የተዘጋጀውን አዲስ ሕግ "በተቻለ ፍጥነት ይጸድቃል" አሉ።

   በታቀደው “አዲስ አሠራር” መሠረት “ያለ ኢራን ፈቃድ” ምንም ዓይነት ጭነት በሆርሙዝ በኩል እንዲያልፍ እንደማይፈቀድ ቦሩጄርዲ ተናግረዋል።

   ኢራን በባሕረ ሰላጤው ላይ አዲስ የጉዞ ክፍያ ለመጀመር እንደምትፈልግም ተናግረዋል።

   "ደኅንነትን መጠበቅ እና ለሚያልፉ መርከቦች አገልግሎት መስጠት ወጪዎችን የሚጠይቅ በመሆኑ፣ በወሽመጡ በኩል የትራንስፖርት ክፍያ ለመሰብሰብ የሚያስችል ማዕቀፍ መዘርጋት አለበት" ብለዋል።

   ኢራን ከኒውክሌር ጦር መሳሪያዎች መስፋፋት ጋር በተያያዘ ከፈረመችው ስምምነት የምትወጣበት “ጊዜው ደርሷል” ሲሉም ተናግረዋል።

   እስራኤል እና አሜሪካ በኢራን የኒውክሌር መሳሪያዎች ላይ የፈጸሙት ጥቃትን ተከትሎ በስምምነቱ ውስጥ መቆየት “ተገቢነቱ” እንዳልታያት አስረድተዋል።

7. 30 መጋቢት 2026የኢራቅ አየር ኃይል በሚሳዔል ተመታ

   

   የፎቶው ባለመብት, Iraqi Ministry of Defence

   የኢራቅ መከላከያ ሚኒስቴር ሞሐመድ አላ የአየር ኃይል ጦር ሰፈር የሚሳዔሎች ጥቃት እንደተፈጸመበት እና የአገሪቱ አየር ኃይል አውሮፕላን ጉዳት አንደደረሰበት ገለጸ።

   ጥቃቱ ዛሬ ማለዳ በባግዳድ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን አጠገብ በሚገኘው የጦር ሰፈር ላይ መፈጸሙን የገለጸው ሚኒስቴሩ የተጎዳ ወይንም የሞተ ሰው የለም ብሏል።

   የኢራቅ መከላከያ ሚኒስቴር በድረገፁ ላይ የተፈጸመውን ጥቃት አውግዞ “ወታደራዊ ተቋም እና የመከላከያ አቅም ላይ ያነጣጠረ የፈሪ እና የወንጀል ድርጊት” ሲል ኮንኖታል።

   ዛሬ ማለዳ የሶሪያ ጦር ከኢራቅ ጋር በሚወሰንበት ድንበር አቅራቢያ በርካታ የድሮን ጥቃቶችን ማክሸፉን የአገሪቱ መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።

8. 30 መጋቢት 2026ስድስት የእስራኤል ወታደሮች ሊባኖስ ውስጥ ጉዳት ደረሰባቸው

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የእስራኤል ጦር ስድስት ወታደሮቹ በተለያየ ጊዜ በሊባኖስ ውስጥ ጉዳት እንደደረሰባቸው አስታወቀ።

   በደቡባዊ ሊባኖስ በትናንትናው ዕለት ሁለት የእስራኤል ወታደሮች ጸረ ታንክ ከተተኮሰባቸው በኋላ ከፍተኛ ጉዳት እንደደረሰባቸው ጦሩ በሰጠው መግለጫ ገልጿል።

   የእስራኤል መከለከያ አክሎም የተተኮሰ ድሮን በአቅራቢያቸው የወደቀ ሦስት የጦሩ አባላት በተጨማሪ ጉዳት እንደደረሰባቸው እና አንዱ ከፍተኛ ጉዳት ማስተናገዱን ገልጿል።

   በተጨማሪም አንድ ወታደር “በዘመቻ ላይ በተፈጠረ አደጋ” ጉዳት የደረሰበት መሆኑን አስታውቆ ሁሉም ወታደሮች ወደ ሕክምና ተቋም ተወስደዋል ብሏል።

   እስራኤል በሊባኖስ ወታደራዊ ዘመቻ ዳግም የጀመረችው በኢራን የሚደገፈው ሄዝቦላህ ሮኬቶችን ወደ ሰሜናዊ እስራአል ማስወንጨፉን ተከትሎ ነው።

   ሄዝቦላህ የኢራኑ ጠቅላይ መሪ መገደላቸውን ተከትሎ ለቴህራን ያለውን አጋርነት ለመግለጽ በሚል ሚሳዔሎችን ማስወንጨፍ ጀምሯል።

   እስራኤል ከዚያን ጊዜ ጀምሮ በሊባኖስ ባካሄደችው ዘመቻ ከ1000 በላይ ሊባኖሳውያን መገደላቸውን የአገሪቱ ጤና ሚኒስቴር ይፋ አድርጓል።

   እስራኤል በተጨማሪም ደቡባዊ ሊባኖስን የመቆጣጠር ፍላገት እንዳላት በመግለጽ በሄዝቦላህ ታጣቂዎች ላይ የእግረኛ ጦሯን አሰማርታለች።

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

9. 30 መጋቢት 2026የቡድን ሰባት አገራት ሚኒስተሮች የመካከለኛው ምሥራቅ ጦርነት የሚያስከትለው ኢኮኖሚያዊ ቀውስ ላይ ሊወያዩ ነው

   የፈረንሳይ መንግሥት የቡድን ሰባት አገራት ሚኒስቴሮች ዛሬ ተገናኝተው በመካከለኛው ምሥራቅ እየተካሄደ የሚገኘው ጦርነት የሚያስከትለው ኢኮኖሚያዊ ቀውስ ላይ እንደሚመክሩ አስታወቀ።

   እስራኤል እና አሜሪካ የካቲት 21 2018 ዓ.ም. በኢራን ላይ የከፈቱትን ጦርነት ተከትሎ ቴህራን በባሕረ ሰላጤው የሚገኙ አገራት እና መሠረተ ልማቶች ላይ ጥቃት ፈጽማለች።

   ይህም በመላው ዓለም የኤነርጂ አቅርቦት በማስተጓጎሉ የነዳጅ ዘይት እና የተፈጥሮ ጋዝ ዋጋ ጨምሯል።

   ከዚህም አገር ተያይዞ የምግብ እንዲሁም የአፈር ማዳበሪያ እና ሌሎች ቁሳቁሶች ዋጋ ላይ ጭማሪ ይታያል የሚል ፍራቻ በየአገራቱ እየተስተዋለ ነው።

   የዩኬ ጠቅላይ ሚኒስትር ሰር ኪር ስታርመር በበኩላቸው ዛሬ ከተለያዩ የንግድ ማኅበረሰቦች ጋር በጽሕፈት ቤታቸው ተገናኝተው በጦርነቱ ተጽዕኖ ዙሪያ እንደሚነጋገሩ ተገልጿል።

   ኪር ስታርመር የሚያገኟቸው የቢዝነስ ማኅበረሰብ አባላት ከፍተኛ የኢነርጂ፣ የመርከብ ጭነት እና የፋይናንስ አገልግሎት ኃላፊዎችን መሆኑ ተጠቅሷል።

   ጠቅላይ ሚኒስትሩ በኢራን ጦርነት ዙሪያ በጽህፈት ቤታቸው ከንግድ ማኅበረሰቡ ጋር የሚያደርጉት ውይይት የሆርሙዝ ወሽመጥ መዘጋት ያስከተለው ኢኮኖሚያዊ ጫናን ያነሳሉ ተብሏል።

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

10. 30 መጋቢት 2026ትራምፕ በኢራን ለረዥም ጊዜ ሲፈልጓቸው የነበሩ ዒላማዎች መመታታቸውን እና መውደማቸውን ተናገሩ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ፕሬዚዳንት ትራምፕ በማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ በኢራን የሚገኙ “በርካታ ዒላማዎች” መውደማቸውን ገለጹ።

    ትራምፕ በትሩዝ ሶሻል ገጻቸው ላይ “በኢራን ትልቅ ቀን ነው። ለረዥም ጊዜ ስንፈልጋቸው የነበሩ በርካታ ዒላማዎች በታላቁ፣ በዓለም ላይ ካለው ምርጡ እና አውዳሚው ጦራችን ተመትተዋል፤ ወድመዋል።

    ባለፈው ሳምንት የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ ጦሩ በኢራን የሚገኙ ከ9 ሺህ በላይ ዒላማዎችን መደብደቡን ገልጾ ነበር።

11. 30 መጋቢት 2026ትራምፕ 'ከኢራን ዩራኒየም ለማውጣት' ዘመቻ እያሰቡ ነው - ዎል ስትሪት ጆርናል

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ከኢራን 1,000 ፓውንድ ዩራኒየም ለማውጣት የሚያስችል ወታደራዊ ዘመቻ ለማካሄድ እያሰቡ ነው ሲል ዎል ስትሪት ጆርናል ዘግቧል።

    ስማቸው ያልተጠቀሱ የደህንነት ባለሥልጣናትን የሚጠቅሰው የዎል ስትሪት ዘገባ፣ ይህ ዘመቻ "የአሜሪካን ወታደሮች ለቀናት ወይም ከዚያ በላይ አገሪቱ ውስጥ ሊያስቆያቸው ይችላል።"

    ትራምፕ እስካሁን ውሳኔ ላይ ባይደርሱም ግን "ባለሥልጣናቱ እንደሚሉት፣ ሃሳቡ በአጠቃላይ ክፍት ነው፣ ምክንያቱም ይህ ሃሳብ ኢራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ እንዳትሰራ ለመከላከል ያላቸውን ዋና ዓላማ ለማሳካት ይረዳል።"

    ቢቢሲ በጉዳዩ ላይ አስተያየት እንዲሰጡት ዋይት ሐውስንና ፔንታጎንን ቢጠይቅም ምላሽ አላገኘም።

    ዘ ኒው ዮርክ ታይምስ እንደዘገበው ወደ ክልሉ የተሰማሩ ወታደሮች "በኢስፋሃን የኑክሌር ጣቢያ ላይ በኢራን ከፍተኛ የበለፀገችውን ዩራኒየምን ለማነጣጠር በሚደረገው ተልዕኮ ላይ ጥቅም ላይ ሊውሉ ይችላሉ" ነገር ግን እነዚህ ወታደሮች የዃርግ ደሴትን ለመያዝ ወይም የሆርሙዝን የባህር ወሽመጥ ለመጠበቅ ሊያገለግሉ ይችላሉ።

    ኒውዮርክ ታይምስ በዚህ ወር መጀመሪያ ላይ እንደዘገበው ትራምፕ "በኢስፋሃን ውስጥ በሚገኝ ተራራ ስር በብዛት ተከማችተው እንደሚገኙ የሚታመኑ ቦምብ ለማምረት የቀረቡ የኒውክሌር ቁሶችን ለመቆጣጠር እና ለማጥፋት" የሚያስችል ዘመቻ ለማካሄድ "በግልጽ እያሰቡ ነው"።

    ሁለቱም የዜና አውታሮች ዘመቻው ውስብስብ እና ከፍተኛ አደጋ እንደሚኖረው ይጠቁማሉ።

12. 30 መጋቢት 2026አሜሪካ የኢራን ኻርግ ደሴትን ለመቆጣጠር ያሰበችው ለምንድን ነው?

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ትራምፕ ለፋይናንሻል ታይምስ እንደተናገሩት አሜሪካ በኢራን የባሐር ዳርቻ ላይ የምትገኘዋን አነስተኛ ደሴት፣ ኻርግን ልትቆጣጠር ትችላለች።

    አሜሪካ በደሴቲቱ ላይ ዓኗን የጣለችው የአገሪቱ ኢኮኖሚ የደም ስር የሆነው ነዳጅ ዋነኛ መተላለፊያ በመሆኑ ነው።

    አሜሪካ ደሴቲቱን በቁጥጥሯ ስር ብታውል የኢራንን የነዳጅ ሽያጭ ማስተጓጎል ብቻ ሳይሆን ወደ አገሪቱ ሰፋፊ አካባቢዎች ጥቃት ለመፈጸምም ምቹ ሁኔታ ይፈጥርላታል።

    ደሴቲቱን መቆጣጠር የእስላማዊ ሪፐብሊክ አብዮታዊ ዘብ ዋነኛ የገቢ ምንጭ ማቋረጥ ያስችላል፤ ይህም ጦርነት ለማካሄድ እንደሚያስቸግረው የደህንነት ጉዳዮች ተንታኝ የሆኑት ማይኪ ኬይ ለቢቢሲ ተናግረዋል።

    ደሴቲቱን ለመቆጣጠር የሚደረግ ማንኛውም የአሜሪካ ዘመቻ ትንሽ እንደሚሆን ይጠበቃል ያሉት ደግሞ የስኩል ኦፍ ዋር ፖድካስት አቅራቢ አሮን ማክሌን ናቸው።

13. 30 መጋቢት 2026ትራምፕ በኢራን “የስርአት ለውጥ አድርገናል” አሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ዶናልድ ትራምፕ በቅርቡ ኤርፎርስ ዋን ላይ ሆነው በሰጡት ቃለ ምልስ ወቅት በኢራን የስርዓት ለውጥ ለማምጣት የነበራቸውን ፍላጎት አሳክቻለሁ ብለው እንደሚያምኑ ተናገሩ።

    ባለፈው ሳምንት በተመሳሳይ ለፎክስ ኒውስ “የስርዓት ለውጥ አድርገናል ማለት ትችላለህ ምክንያቱም ሁሉም ተገድለዋል” ብለው ነበር።

    አውሮፕላናቸው ላይ እየተሳፈሩ ለጋዜጠኞች ለቀረበላቸው ጥያቄ መልስ የሰጡት ትራምፕ “በሚገባ ካየኸው ግን የስርዓት ለውጥ አድርገናል፤ ያለው ስርዓት ተመትቷል፤ ወድሟል። ሁሉም ሞተዋል። ቀጣዩም ስርዓትም አብዛኛው ሞቷል። ሦስተኛው ስርዓት ከዚህ በፊት እናነጋግራቸው ከነበሩት በተለየ ከተለያዩ ሰዎች ጋር ነው እየተወያየን ያለነው፤ እጅጉን የተለየ ቡድን ነው፤ ስለዚህ ያንን የስርዓት ለውጥ አድርጌ እወስደዋለሁ። እውነቱን ለመናገር በጣም ምክንያታዊ ናቸው

    “ስለዚህ የስርዓት ለውጥ ያለ ይመስለኛል። ከዚያ የበለጠ ማድረግ አትችልም" ሲሉ ሃሳባቸውን አጠናክረዋል።

    ትራምፕ ለአንድ ወር በዘለቀው ጦርነት ውስጥ በርካታ የኢራን ከፍተኛ ባለሥልጣናት መገደላቸውን በመጥቀስም “የነበረው ስርዓት በጣም መጥፎ ነበር፤ ፍጹም ጨካኝ. . . ሁለተኛውም ተሾመ፤ እናም ሁሉም ተወገዱ፤ ሁሉም ሞተዋል፤ በውስጡ ትንሽ ትንፋሽ ከቀረችው በስተቀር” ብለዋል።

    ትራምፕ አክለውም ኢራን ከአሜሪካ ጋር ስምምነት ላይ ትደርሳለች ብለው እንደሚያምኑም ተናግረዋል።

    “ከስምምነት ላይ የምንደርስ ይመስለኛል፤ እርግጠኛ ነኝ፤ ግን ላንደርስ የምንችልበትም ዕድል አለ" ብለዋል።

    “ከኢራን ጋር ምን እንደሚሆን አታውቅም፤ ምክንያቱም እንደራደራለን እና ከዚያ እንደበድባቸዋለን” ሲሉ አክለዋል።

14. 30 መጋቢት 2026ትራምፕ አሜሪካ “የኢራንን ነዳጅ ዘይት ልትወስድ’ እና ኻርግ ደሴትን ልትቆጣጠር ትችላለች አሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ዶናልድ ትራምፕ ለፋይናንሻል ታይምስ “ከኢራን የነዳጅ ዘይት ሊወስዱ” እና ምናልባትም የአገሪቱ ዋነኛ የነዳጅ ማከፋፈያ ኻርግ ደሴትን ሊቆጣጠሩ እንደሚችሉ ተናገሩ።

    “እውነቱን ለመናገር የምፈልገው ከኢራን የነዳጅ ዘይት መውሰድ ነው፤ ነገር ግን በዩኤስ ያሉ አንዳንድ የማይረቡ ሰዎች ‘ያንን ለምን ታደርጋለህ?’ ይላሉ። የማይረቡ ሰዎች ናቸው” ብለዋል።

    ትራምፕ ይህ እርምጃቸው ኻርግ ደሴትን መቆጠጣር ማለት ሊሆን እንደሚችልም ተናግረዋል።

    “ምናልባት ኻርግ ደሴተን እንወስድ ይሆናል። ምናልባትም አይሆንም ይሆናል። በጣም በርካታ አማራጮች አሉን” ሲሉ ለፋይናንሻል ታይምስ ተናግረዋል።

    “ምናልባትም እዚያ [ኻርግ ደሴት] ለተወሰነ ጊዜ እንቆያለን ማለትም ሊሆን ይችላል።”

    በደሴቲቱ ላይ ስላለው የኢራን መከላከያ ጦር ሲጠየቁም “ምንም ዓይነት መከላከያ ያላቸው አይመስለኝም። በቀላሉ ልንወስደው እንችላለን” ሲሉ ተናግረዋል።

    ፕሬዚዳንት ትራምፕ ይህንን ያሉት ተጨማሪ 3ሺህ 500 እግረኛ ጦር በመካከለኛው ምሥራቅ መድረሳቸው ከተነገረ እና በአካባቢው እያደገ የመጣው ውጥረት የአሜሪካ ጦርን ለኢራን ጥቃት የበለጠ እያጋለጠው ይሄዳል የሚል ስጋት ባደገበት ወቅት ነው።

    ትራምፕ በፓኪስታን አማካኝነት ከኢራን ጋር የሚካሄደው ቀጥተኛ ያልሆነ ንግግር በጥሩ ሀኔታ እየሄደ መሆኑን ተናግረዋል። ነገር ግን የተኩስ አቁም ስምምነት በቅርቡ ይደረስ እንደሆን ከመናገር ተቆጥበዋል።

    “ከስምምነት ላይ በፍጥነት ሊደረስ ይችል ይሆናል” ብለዋል።