ትራምፕ ከኢራን ጋር እየተደረገ ያለው ድርድር “በጥሩ ሁኔታ እየተከናወነ” መሆኑን ገለጹ

የቀጥታ ሽፋን

1. 1 ህዳር 2026ለኤፕስቲን ልደት ከተጻፈ ደብዳቤ ጋር በተያያዘ ትራምፕ ያቀረቡት ክስ ውድቅ ተደረገ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዎል ስትሪት ጆርናል ላይ የከፈቱት የ10 ቢሊዮን ዶላር ክስ በፍርድ ቤት ውድቅ ተደረገ።

   የዎል ስትሪት ጆርናል አስተዳዳሪ ተቋም በሆነው ዶው ጆንስ እና ኃላፊው ሩፐርት መርዶክ ላይ ትራምፕ ያቀረቡትን ክስ “ምንም በሌለበት ሁኔታ ውስጥ የተደረገ ትርጉም አልባ ጥረት” ሲል ፍርድ ቤት ውድቅ አድርጓል።

   በአውሮፓውያኑ 2003 ለወሲብ ወንጀለኛው ጄፍሪ ኤፕስቲን ልደት ትራምፕ ደብዳቤ መላካቸውን በተመለከተ የወጣውን ዘገባ ተከትሎ ፕሬዝዳንቱ ክስ መሥርተው ነበር።

   ደብዳቤው የተጻፈው ኤፕስቲን በወሲብ ወንጀል ከመከሰሱ አስቀድሞ ነው።

   ትራምፕ ደብዳቤውን እንዳልጻፉ እና ፊርማቸውንም እንዳላኖሩ ተናግረዋል። ደብዳቤው የሴት ሰውነት ቅርጽ ያለው እንዲሁም “ወሲብን የተመለከተ ይዘት የተላበሰ” መሆኑ ተገልጿል።

   ዳኛ ዴሪያን ጋይልስ እንዳሉት ክሱ በመጀመሪያው የአሜሪካ ሕገ መንግሥት አንቀጽ የተሰጠውን የንግግር ነጻነትን የሚጋፋ ነው።

   ትራምፕ ከስም ማጥፋት ጋር በተያያዘ 20 ሚሊዮን ዶላር ካሳ እንዲከፈላቸው ጠይቀው ነበር። ኋላ ላይም ካሳውን ወደ 10 ሚሊዮን ዶላር ዝቅ አድርገዋል።

   ደብዳቤው የተላከው ለኤፕስቲን 50ኛ ዓመት ለተዘጋጀ የልደት መዝገብ መሆኑ ተመልክቷል።

2. 1 ህዳር 2026የሕንድ ምርጫ ቦርድ ዋና ኮሚሽነር ሥራ እንዲለቅቁ የሚጠይቅ ሰልፍ ተካሄደ

   

   የፎቶው ባለመብት, Hindustan Times via Getty Images

   የሕንድ ምርጫ ቦርድ ዋና ኮሚሽነር ሥራ እንዲለቅቁ የሚጠይቅ ሰላማዊ ሰልፍ በደልሒ እየተካሄደ ይገኛል።

   በሰላማዊ ሰልፉ ላይ በ10 ሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ተገኝተዋል። ሰልፈኞቹ የምርጫ ሥርዓት ማሻሻያ እንዲደረግም ጠይቀዋል።

   ዋነኛው የሕንድ ተቃዋሚ ፓርቲ ‘ኮንግረስ’ የጠራው ሰላማዊ ሰልፍ የፖለቲካ ተቃውሞ በማስተናገድ በሚታወቀው ማዕከላዊ ደልሒ እየተካሄደ ነው።

   የፓርቲው መሪ ራሁል ጋንዲ ከሌሎች ተቃዋሚ መሪዎች ጋር በመሆን በሥፍራው ተገኝተው ሰልፉን እየመሩ ነው።

   ወጣቱ ትውልድ (ጄን ዚ) በፈጠረው ንቅናቄ በቅርቡ የተመሠረተው ‘ኮክሮች ጁንታ ፓርቲ’ ሰለማዊ ሰልፉን እንደሚደግፍ ገልጿል። ሆኖም ግን መሪዎቹ በሰልፉ ላይ አልተገኙም።

   በአካባቢው ጥብቅ የፀጥታ ቁጥጥር እየተደረገ ሲሆን፤ በሺህዎች የሚቆጠሩ ፖሊሶችም ተሰማርተዋል።

   በሕንድ የመራጮች ዝርዝር ላይ በተካሄደ ክለሳ 130 ሚሊዮን ዜጎች መሰረዛቸውን ተከትሎ ተቃውሞው በርትቷል።

   የምርጫ ቦርድ ኮሚሽን የመራጮችን ዝርዝር መከለስ ያስፈለገው የሞቱ ሰዎች እና አድራሻ የቀየሩትን ለመለየት ነው ብሏል።

   ተቃዋሚዎች በበኩላቸው ክለሳው መራጮችን በመቀነስ ጠቅላይ ሚኒስትር ንሬንድራ ሞዲን ለመጥቀም ያለመ ነው ሲሉ ኮንነዋል።

3. 1 ህዳር 2026ኢራን አዲስ ጦርነት ከተነሳ በቀጣናው እንደማይገደብ አስጠነቀቀች

   

   የፎቶው ባለመብት, isna

   የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ወታደራዊ ቃል አቀባይ መሐመድ አክራሚናይ አዲስ ጦርነት ከተነሳ “በምዕራብ እስያ ቀጣና ብቻ የሚገደብ” እንደማይሆን አስጠነቀቁ።

   ሊደረስባቸው የሚችሉ የአሜሪካ ተቋማት፣ መሣሪያዎች እና ኃይሎች በአጠቃላይ ዒላማ እንደሚደረጉ ገልጸዋል።

   ኢራን ያላትን የጦር ዝግጁነት የገለጹት ቃል አቀባዩ አዲስ ጦርነት የሚነሳ ከሆነ ከዚህ ቀደም ከነበረው “የረዘመ” እንደሚሆን ተናግረዋል።

   “የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብን ከመከላከል ወደ ማጥቃት የማሸጋገር ሒደት ተጀምሯል። በዚህ ጦርነት ተግባራዊነቱንም አሳይቷል” ብለዋል።

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር “በጥሩ ሁኔታ እየሄደ” መሆኑን ገልጸው “ሆኖም ግን ታማኝ አይደሉም፤ ስምምነት ላይ ይደርሱና የገቡትን ቃል ያፈርሳሉ” ሲሉ ቴህራንን ተችተዋል።

   የኢራን ጠቅላይ መሪ ሞጅታባ ኻሜኒ፤ ከአገሪቱ ጦር አዛዦች ጋር ባደረጉት ስብሰባ፣ ሠራዊቱ ከጠላት ለሚመጣ ማንኛውም የጥቃት ስጋት “በፍጥነት እና መልከዓ ምድር ሳይገድበው” ምላሽ እንዲሰጥ ትዕዛዝ አስተላልፈዋል።

4. 1 ህዳር 2026ባይናንስ ከተዘረፈው 6.3 ቢሊዮን ዶላር ውስጥ 90 በመቶ ያህሉን ከራሱ መሸፈኑን አስታወቀ

   

   የፎቶው ባለመብት, Bloomberg via Getty Images

   በዓለም ትልቁ የሆነው የክሪፕቶከረንሲ መገበያያ ባይናንስ ከተዘረፈው 6.3 ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣ ሃብት ውስጥ 90% ያህሉን መልሶ መሸፈን እንደቻለ ይፋ አደረገ።

   የተቀረውን 10% ለመሸፈን ጊዜ እንደሚወስድም አስታውቋል።

   ባለፈው ሐሙስ በዓለም ታሪክ ትልቁ የክሪፕቶከረንሲ ምዝበራ የተፈጸመበት ከተጠለፈ (ሀክ ከተደረገ) በኋላ ነበር።

   ባይናንስ በዝርፊያ ያጣውን 100% ሃብት እንደሚያስመልስ መግለጹ ይታወሳል።

   ተቋሙ ትናንት ቅዳሜ ባወጣው መግለጫ “የተዘረፈውን ሃብት ባይናንስ ይሸፍናል” ብሏል።

   የአሜሪካ የወንጀል ምርመራ ተቋም ኤፍቢአይ ምዝበራው የተፈጸመው በሰሜን ኮሪያ ጠላፊዎች መሆኑን አስታውቋል።

   እስከዛሬ ከተፈጸሙ ዝርፊያዎች ውስጥ ግዙፉ በተባለው በዚህ ጠለፋ በሰሜን ኮሪያ መንግሥት የሚደገፍ ቡድን ዋነኛ ተጠያቂ መሆኑ ተገልጿል።

   'ላዛሩስ ግሩፕ' ወይም 'ትሬደርትሬይተር' ስያሜ የሚታወቀው የሰሜን ኮሪያው የጠላፊዎች ቡድን ዋና ተጠርጣሪ ተብሏል።

   ባይናንስ የተዘረፈውን ሃብት የሸፈነው በተለያዩ ፈንዶች እና በተቋሙ የግምጃ ቤት ክምችት አማካኝነት መሆኑን ገልጿል።

5. 1 ህዳር 2026ትራምፕ ከኢራን ጋር እየተደረገ ያለው ድርድር “በጥሩ ሁኔታ እየተከናወነ” መሆኑን ገለጹ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር “በጥሩ ሁኔታ እየሄደ” መሆኑን ተናገሩ።

   ፕሬዝዳንቱ አክለውም “ሆኖም ግን ታማኝ አይደሉም፤ ስምምነት ላይ ይደርሱና የገቡትን ቃል ያፈርሳሉ” ሲሉ ቴህራንን ተችተዋል።

   የኢራን መንግሥት የትራምፕ አስተዳደር ስምምነቶችን ጥሷል ሲል በተደጋጋሚ ይኮንናል። በንግግር መሀል ኢራን ላይ ጥቃት በመሰንዘርም አሜሪካ ከስሷል።

   ትራምፕ ፍሎሪዳ በሚገኘው ቅንጡ መኖሪያቸው ለጋዜጠኞች ባደረጉት ንግግር “የኒውክሌር ተቋማቸውን አውድመናል” ብለዋል።

   “የቀሩን አንድ ሁለት ተቋማት አሉ። በ10 ደቂቃ ውስጥ ልናወድማቸው እንችላለን” ብለዋል።

   የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ በቅርቡ ባደረጉት ንግግር ትራምፕ ኢራን ላይ ጥቃት ለማድረስ ገና እንዳልወሰኑ ጠቁመዋል።

   የኢራን ባለሥልጣናት በበኩላቸው አሜሪካ ጥቃት ከፈጸመች የከፋ የአጸፋ ምላሽ እንደሚሰጡ አስጠንቅቀዋል።

6. 31 ጥቅምት 2026የኢራን ጠቅላይ መሪ ሠራዊቱ “ጂኦግራፊ ሳይገድበው ለማንኛውም የጥቃት ስጋት” ምላሽ እንዲሰጥ አዘዙ

   

   የፎቶው ባለመብት, Tasnim News Agency

   የኢራን ጠቅላይ መሪ ሞጅታባ ኻሜኒ ከአገሪቱ ጦር አዛዦች ጋር ባደረጉት ስብሰባ፣ ሠራዊቱ ከጠላት ለሚመጣ ማንኛውም የጥቃት ስጋት “በፍጥነት እና ጂኦግራፊ ሳይገድበው” ምላሽ እንዲሰጥ ትዕዛዝ አስተላላፉ።

   በተጨማሪም የአሜሪካ እና እስራኤል “ቁሳዊ እና ተጨባጭ ያልሆኑ” ሀብቶችን የአገሪቱ ጦር እንዲደርስባቸው ለማድረግ ሲባል የወታደራዊ ዒላማ ዝርዝር ሰነድ ክለሳ እንዲደረግ አዝዘዋል።

   በኢራን ጦርነት መጀመሪያ የተገደሉት አባታቸውን ተክተው መሪ ከሆኑ አንስቶ በይፋ ታይተው የማይታወቁት ሞጅታባ ኻሜኒ፣ ይህንን ትዕዛዝ ያስተላለፉት ጋብ ብሎ የነበረው የዋሽንግተን እና ቴህራን ውጊያ ድጋሚ ይቀሰቀሳል የሚል ስጋት በተፈጠረበት ወቅት ነው።

   በሚቀጥለው ሳምንት መጀመሪያ ከሚካሄደው የአሜሪካ የአጋማሽ ዘመን ምርጫ በኋላ የፕሬዝዳንት ትራምፕ አስተዳደር ኢራን ላይ ጥቃት ሊፈጸም እንደሚችል የሚጠቁሙ ዘገባዎች ወጥተዋል።

   የኢራኑ ጠቅላይ መሪ በድጋሚ “ወታደራዊ ወይም የሽብር ጥቃቶች” መፈጸም የሚጀምር ከሆነ፣ “የጦርነቱ የማጠናቀቂ ጊዜው እና ቅድመ ሁኔታዎቹን” የምትወስነው ኢራን እንደምትሆን ተናግረዋል።

   ይህ ትዕዛዝ በተሰጠበት ስብሰባ ላይ የኢራን ጦር ኃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ሜጀር ጄኔራል አሊ አብዶላሂ ከፍተኛ ወታደራዊ አዛዦች እንደተገኙ ተገልጿል።

   በተመሳሳይ ኢራን ጦር ቃል አቀባይ ብርጋዴር ጄኔራል መሀመድ አክራሚኒያ፣ አሜሪካ በቀጣናው ማንኛውንም አይነት “አዲስ ወታደራዊ ጀብደኝነት” የምታከናውን ከሆነ የጦርነቱን አድማስ ያሰፋዋል ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

   የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ማክሰኞ ከሚደረገው የአጋማሽ ዘመን ምርጫ በፊት ወታደራዊ እርምጃ እንደማይወስዱ ተናግረው ነበር።

   ትናንት አርብ በሰጡት አንድ ቃለ መጠይቅ ደግሞ “ጦርነቱ በቅርቡ ይጠናቀቃል” ሲሉ ተደምጠዋል። በምን አይነት መንገድ እንደሚቋጭ ግን አልገለጹም።

7. 31 ጥቅምት 2026የሩሲያው ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር መሳተፋቸው ተቃውሞ በማስነሳቱ የቡድን 20 አባላት የፎቶ ፕሮግራም ተሰረዘ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የአውሮፓ ዲፕሎማቶች በቡድን 20 የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ስብሰባ ላይ ከሩሲያው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሰርጌይ ላቭሮቭ ጋር ፎቶ ለመነሳት ፈቃደኛ ባለመሆናቸው፣ አሜሪካ ያዘጋጀችው የጋራ ፎቶግራፍ ሥነ ሥርዓት ተሰረዘ።

   የተሳታፊ አገራትን ተወካዮች በሙሉ የሚያካትተው እና ለአርብ ዕለት እንዲከናወን ዕቅድ ተይዞለት የበረው “የቤተሰብ ፎቶ” ሥነ ሥርዓት መሰረዙን ሁለት ባለሥልጣናት ለቢቢሲ አረጋግጠዋል።

   የእንግሊዝ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ኤድ ሚሊባንድ በጉባኤው ላይ ባደረጉት ንግግር “ይህንን በቀጥታ ለሩሲያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ልናገር፤ በዚህ ጦርነት ውስጥ አጥቂው ማን እንደሆነ ሁላችንም እናውቃለን” ሲሉ የሞስኮ መንግሥት ዩክሬን ውስጥ ንጹኃኖችን እየገደለ ነው የሚል ክስ አቅርበዋል።

   በአትላንታ ከተማ እየተካሄደ የሚገኘው ስብሰባ በአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ አስተናጋጅነት የሚደረግ ነው።

   ዩክሬን የቡድን 20 አባል ባትሆንም ባለፉት ዓመታት በተካሄዱ ተመሳሳይ ስብሰባዎች ላይ እንድትሳተፍ ጥሪ ተደርጎላት ነበር። በዘንድሮው ስብሰባ ላይ ግን እንድትሳተፍ አልተጋበዘችም።

   አንድ የእንግሊዝ ባለሥልጣን “ዩናይትድ ኪንግደም የዩክሬን ወረራ ከተጀመረ ወዲህ ከሩሲያ ሚኒስትሮች ጋር ቀጥተኛ የሁለትዮሽ ግንኙነት ያለማድረግ ፖሊሲ እየተከተለች ነው፤ ይህንን አቋም ለመቀየርም አላሰበችም” ሲሉ ለቢቢሲ ተናግረዋል።

   በተለይ በዚህ ወር የዩክሬን እና አሜሪካ ግንኙነት እጅግ ሻከሮ ታይቷል። ዩክሬን በሩሲያ ውስጥ በሚገኙ የነዳጅ መሰረተ ልማቶች ላይ በምትፈጽማቸው ጥቃቶች ምክንያት የአገሪቱ ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዜሌንስኪ እና የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዲፕሎማሲያዊ መቃቃር ውስጥ ገብተዋል።

   የትናንቱ የፎቶ ፕሮግራም የተሰረዘው “የተወሰኑት ልዑካን የጋራ ፎቶግራፍ ላይ ለመሳተፍ ፈቃደኛ እንዳልሆኑ ግልጽ ከሆነ በኋላ” መሆኑን አንድ የአሜሪካ ባለሥልጣን ገልጸዋል።

   “አሜሪካ፣ ለሥርዓት የሚደረግ የፎቶ ፕሮግራም ዲፕሎማሲያዊ ውዝግብ እንዲፈጥር ከመፍቀድ ይልቅ፣ ፎቶውን በማስቀረት በዋና ዋና የውይይት አጀንዳዎች ላይ ለማተኮር ወስናለች” ሲሉ ባለሥልጣኑ አስረድተዋል።

8. 31 ጥቅምት 2026ትራምፕ የኢራን ጦርነት በቅርቡ ይቋጫል አሉ፤ ኳታር ስምምነት ላይ እንዲደረስ እየተጣደፈች ነው

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ካለፈው ዓመት የካቲት አንስቶ ከኢራን ጋር ሲደረግ የቆየው ጦርነት “በቅርቡ ይጠናቀቃል” ሲሉ ትናንት አርብ ዕለት ተናገሩ።

   ፕሬዝዳንት ይህንን ያሉት፣ በአሸማጋይነት ሲሰሩ የከረሙት የኳታር ባለሥልጣናት ከአሜሪካ የአጋማሽ ዘመን ምርጫ አስቀድሞ ስምምነት ላይ እንዲደረስ ጥረታቸውን በማቀላጠፍ ከኢራን ባለሥልጣናት ጋር በተነጋገሩበት ዕለት ነው።

   በአሜሪካ ኮንግረስ ውስጥ የትኛው ፓርቲ የበላይነቱን እንደሚይዝ የሚወስነው የአጋማሽ ዘመን ምርጫ ከተጠናቀቀ በኋላ አሜሪካ ኢራን ላይ ወታደራዊ እርምጃ ልትወስድ ትችላል የሚሉ ግምቶች ጨምረዋል። የአሜሪካ ባለሥልጣናት ከምርጫው በኋላ ለአጭር ጊዜ የሚቆይ ግን ከፍተኛ የሆነ ወታደራዊ ዘመቻ እንደሚካሄድ ለባሕረ ሰላጤው አረብ አገራት ማሳወቃቸውን ዎል ስትሪት ጋዜጣ ዘግቧል።

   ሐሙስ ዕለት ደግሞ የአሜሪካ ጦር የመካከለኛው ምሥራቅ ከፍተኛ አዛዥ የሆኑት ብራድ ኩፐር ባልተለመደ ሁኔታ በዋይት ሀውስ ተገኝተው ኢራን ላይ ሊወሰዱ ስለሚችሉ ወታደራዊ አማራጮች ለትራምፕ ገለጻ መስጠቻቸውን የአሜሪካ የዜና ምንጮች አስነብበዋል።

   ትናንት አርብ በመጪው ማክሰኞ የሚካሄደውን የአጋማሽ ዘመን ምርጫ በተመለከተ ከካንሳስ ሲቲ የሬዲዮ ጣቢያ ጋር ቆይታ ያደረጉት ትራምፕ፣ ጦርነቱ “በቅርቡ ይጠናቀቃል” ሲሉ ተደምጠዋል። እንዴት እንደሚቋጭ ግን ሳያብራሩ ቀርተዋል።

   አክለውም “መቼም ቢሆን [ኢራን] የኒውክሌር ጦር መሣሪያ እንደማይኖራት ዋስትና ያስፈልገናል” ሲሉ ተናግረዋል። ትራምፕ ከምርጫው በፊት ኢራን ላይ ጥቃት እንደማይፈጽሙ ከዚህ ቀደም ተናግረው ነበር።

   በሌላ በኩል ደግሞ የኳታር ባለሥልጣናት በቴህራን እና በዋሽንግተን መካከል የሰላም ስምምነት እንዲፈጸም የሚያደርጉትን ግፊት ለማስቀጠል አርብ ዕለት ወደ ኢራን መመለሳቸውን ‘ኢርና’ የተሰኘው ይፋዊ የኢራን የዜና ወኪል ዘግቧል።

   ሮይተርስ ያወጣው ዘገባ እንደሚያመለክተው ደግሞ፣ ይህ ንግግር የተዘጋጀው ከአሜሪካ ጋር በመቀናጀት መሆኑን አንድ የዋሽንግተን ባለሥልጣን ተናግረዋል።

   የልዑካን ቡድኑ በኳታር ጠቅላይ ሚኒስትር እና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ከፍተኛ አማካሪ የሚመራ ሲሆን፣ ከከፍተኛ የኢራን ባለሥልጣናት ጋር ይገናኛል ተብሎ እንደሚጠበቅ ተነግሯል።

   ውይይቱ በኢራን እና በኳታር የሁለትዮሽ ግንኙነት እንዲሁም በቀጣናው ወቅታዊ ጉዳዮች ላይ እንደሚያተኩር ዘገባው ጠቁሞ ነበር።

   የአሜሪካው የዜና ምንጭ አክሲዮስ በበኩሉ የኳታር እና ኢራን ባለሥልጣናት በቴህራን ቆይታቸው ከ12 ሰዓታት በላይ የፈጀ ውይይት ማድረጋቸውን አስነብቧል። ውይይቱ በድጋሚ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ቀጥተኛ ድርድር እንዲጀመር እንዲሁም ከአጋማሽ ዘመን ምርጫ በኋላ ጦርነት እንዳይቀሰቀስ ለማስቀረት ያለመ እንደሆነ የዲፕሎማሲ ምንጮችን ጠቅሶ ዘግቧል።

9. 30 ጥቅምት 2026በፓኪስታን የሰብአዊ መብት ተሟጋች እና የሕግ ባለሙያ የሆኑ ጥንዶች የ10 ዓመት እስር ተፈረደባቸው

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የፓኪስታን የፀረ-ሽብር ፍርድ ቤት፣ የሰብአዊ መብት ተሟጋች እና የሕግ ባለሙያ በሆኑ ባል እና ሚስት ላይ የ10 ዓመት እስር ፈረደባቸው።

   ኢማን ማዛሪ እና በባለቤቷ ሀዲ አሊ ቻታ ላይ ይህ ውሳኔ የተላለፈው ባለው ዓመት የእንግሊዝ ክሪኬት ስፖርት ቡድን በፓኪስታን ጉብኝት እያደረገ ባለበት ወቅት ፈጽመዋል በተባለ የፀጥታ ማደፍረስ ክስ ጥፋተኛ በመባላቸው ነው።

   በወቅቱ ጥንዶቹ በእስላማባድ የመንገድ ማገጃዎችን በማንሳት የፖሊስ መኮንኖችን ስራ አስተጓጉለዋል በሚል ተከሰዋል። ጥንዶቹ ግን ይህን ክስ አስተባብለዋል።

   ማዛሪ እና ቻታ ከዚህ ቀደም የአገሪቱን የፀጥታ ኃይል የሚተቹ ጽሁፎች በማህበራዊ ሚዲያ አሰራጭተዋል በሚል 17 ዓመት የሚደርስ እስራት ተፈርዶባቸው ነበር።

   ሆኖም የፓኪስታን ጠቅላይ ፍርድ ቤት በነሐሴ ወር እነዚህን የቅጣት ውሳኔዎች አግዶ የነበረ ቢሆንም፣ ጥንዶቹ ከመፈታታቸው በፊት ፖሊስ በድጋሚ አስሯቸዋል። ላለፉት በርካታ ወራትም በራዋልፒንዲ በሚገኘው አዲያላ ማረሚያ ቤት ውስጥ ታስረው ይገኛሉ።

   ቻታ ለ“ዶውን ኒውስ” በሰጠው አስተያየት "እየተቀጣሁ ያለሁት የሚስቴን ሥራ እና የመብት ተሟጋችነት በመደገፌ ብቻ ሳይሆን፣ ይህን ኢ-ፍትሃዊነትን የመቃወም ተግባር የጋራ የህይወት ጉዞ አድርገን በመምረጣችንም ጭምር ነው” በማለት ተናግሯል።

   ዓለም አቀፉ የሰብአዊ መብት ተሟጋች አምነስቲ ኢንተርናሽናል ጥንዶቹ ግልጽ እና ፍትሃዊ የሆነ የፍርድ ሂደት እንደተነፈጋቸው ገልጿል።

10. 30 ጥቅምት 2026ካፍ የቀድሞ ውሳኔውን በመቀልበስ የአፍሪካ ዋንጫ ወደ ሁለት ዓመት የውድድር ዑደቱ እንዲመለስ ወሰነ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የአፍሪካ እግር ኳስ ፌዴሬሽን (ካፍ) ባሳለፈው አዲስ ውሳኔ፣ የአፍሪካ ዋንጫ (አፍኮን)ወደ ተለመደው የሁለት ዓመት የውድድር ዑደቱ ሊመለስ ነው።

    ካፍ በታኅሣሥ ወር ውድድሩ በየአራት ዓመቱ እንደሚካሄድ አስታውቆ ነበር። ሆኖም አዲስ ግምገማ ካደረገ በኋላ ይህ ውሳኔ ተቀልብሷል።

    በአኅጉሪቱ እግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል አዲስ ዕቅድ፣ በአፍኮን ምትክ የአፍሪካ ኔሽንስ ሊግ በየሁለት ዓመቱ እንዲካሔድ ማድረግ ነበር። ነገር ግን ይህ ውድድር ራሱን ችሎ የሚካሔድበትን የገቢ አቅም ለመፍጠር በርካታ ዓመታት እንደሚወስድበት በማመን ካፍ ሃሳቡን ቀይሯል።

    "አፍኮን በየሁለት ዓመቱ እንዲካሄድ የአስፈጻሚ ኮሚቴው ያሳለፈው ውሳኔ፣ የአፍሪካ እግር ኳስን እና 54 የካፍ አባል ማኅበራትን ጥቅም ለማሳደግ፣ ለመጠበቅና ለማበረታታት እንዲሁም ከአህጉሪቱ ውጭ በሚገኙ ክለቦች የሚጫወቱ አፍሪካውያን ተጫዋቾችን ጥቅም ለማስጠበቅ ያለመ ነው" ሲሉ የካፍ ፕሬዚዳንት ፓትሪስ ሞትሴፔ ባወጡት መግለጫ ገልጸዋል።

    አፍኮን በየሁለት ዓመቱ መካሄዱ ለረጅም ጊዜ የእግር ኳስ የውድድር ቀን መቁጠሪያ ላይ ችግር ሲፈጥር ቆይቷል፤ በቅርብ ዓመታት የተካሄዱት አብዛኞቹ ውድድሮችም በአውሮፓ የክለብ ውድድር አጋማሽ ወቅት የተካሔዱ ናቸው።

    32 ቡድኖች የሚሳተፉበት የፊፋ የክለቦች ዓለም ዋንጫ ባለፈው ዓመት በሰኔና በሐምሌ ወራት መካሔዱ፣ ካፍ የአፍሪካ ዋንጫን በአውሮፓ ክለቦች ውድድር አማካይ ወቅት እንዲያዘጋጅ ካስገደዱት ምክንያቶች አንዱ ነው።

    ቀጣዩ አፍኮን በአውሮፓውያኑ አቆጣጠር በቀጣዩ ዓመት 2027 በኬንያ፣ ታንዛኒያ እና ኡጋንዳ ጣምራ አስተናጋጅነት ይካሔዳል። ቀጣዮቹ ውድድሮች ደግሞ በ2028፣ 2031 እና 2033 የሚካሔዱ ሲሆን፣ በዓለም ዋንጫ ምክንያት በ2030 የአፍኮን ውድድር አይኖርም።

    ሴኔጋል ሻምፒዮን ከተባለች ከሦስት ወራት በኋላ ዋንጫውን ተነጥቃ ለሞሮኮ የተሰጠበት የ2025 የአፍኮን ፍጻሜ ከፍተኛ ውዝግብ ያስነሳ እንደነበር አይዘነጋም።

    • ተያያዥ ዜናዎች

    በአፍሪካ ዋንጫ ዙሪያ እየታመሰ ያለው ካፍ ዋና ጸሐፊ ከሥራ ለቀቁ

    ከአፍሪካ ዋንጫ ጋር በተያያዘ ሙስና ሳይፈጸም አልቀረም ሲል የሴኔጋል መንግስት ከሰሰ

11. 30 ጥቅምት 2026ሩሲያ ከተቆጣጠረችው የዩክሬን ከተማ ነዋሪዎች ለቅቀው መውጣት ጀመሩ

    

    የፎቶው ባለመብት, Kyrylo Budanov/Telegram

    ሩሲያ ከተቆጣጠረችው ኦሌሽኪ ከተሰኘችው የዩክሬን ከተማ ነዋሪዎች ለቅቀው እየወጡ መሆኑን የሁለቱ አገራት ባለሥልጥናት አስታወቁ።

    በጦርነቱምክንያት በከተማዋ የነዳጅ ኃይል፣ የመብራት እና የውሃ አቅርቦት ተቋርጧል።

    በአሜሪካ ቀዳማዊት እመቤት ሜላኒያ ትራምፕ አደራዳሪነትበሁለቱአገራት የተደረሰው የተኩስ አቁም ስምምነት ከማክሰኞ ጀምሮ በኬርሰን የጦር ግንባር ጸንቶ የሚገኝሲሆን፣ ከኦሌሽኪ ከተማየሚወጣውን መንገድ ከፈንጂ ለማጽዳት አስችሏል።

    አካባቢውንለቅቀው መውጣትለሚፈልጉ የኦሌሽኪ ነዋሪዎች የአራት ሰዓት ጊዜ የተሰጣቸው ሲሆን ለትራንስፖርት አገልግሎት የሚውሉ 25 አውቶብሶችን ተዘጋጅቷል።

    የጤና ችግር ላለባቸው ሰዎች ደግሞ አምቡላንሶች ተዘጋጅተዋል። ይህ ዝግጅት የኦሌሽኪን ከተማ ለቅቀው መውጣት ለሚፈልጉ ሁሉ ደኅንነታቸው በተጠበቀ ሁኔታእንዲሆን ዕድል ይሰጣቸዋል ሲሉ የዩክሬን እንባ ጠባቂ ዲሚትሮ ሉቢኔትስ ተናግረዋል።

    በከተማዋሰፊ ውድመት ከመድረሱ ባለፈ፣ መሠረታዊ አገልግሎቶችም የተቋረጡ ቢሆንም በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች እዛው ለመቆየት መወሰናቸው ታውቋል።

    ሩሲያበበኩሏ በከተማዋ እንቆያለን ላሉ ነዋሪዎች ድጋፍ እንደምታደረግ አስታውቃለች። ምግብ፣ መድኃኒት፣ የንጽሕና መጠበቃያ እንቃዎች፣ እንዲሁም ነዳጅ ማዘጋጀቷን ገልጻለች።

    • ተያያዥ ዜናዎች

    ሩሲያ እና ዩክሬን ስንት እየከፈሉ ነው የውጭ አገር ዜጎችን ለጦርነት የሚመለምሉት?

    አሜሪካ የሩሲያ እና ዩክሬን ጦርነት በሰኔ ወር እንዲያበቃ እንደምትፈልግ ዜሌንስኪ ተናገሩ

12. 30 ጥቅምት 2026ቻይናውያን ምባፔ ምን እንዳለ ሳያውቁ ቁጣቸውን የገለጹበት ውዝግብ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ሰኞ ምሽት በተካሄደው የባሎን ዶር ሽልማት ላይ ፈረንሳያዊው እግርኳስ ተጫዋች ኪሊያን ምባፔ የተናገረው በቻይና ማኅበራዊ ሚዲያ ላይም ትልቅ የውዝግብ ርዕስ ሆኖ ነበር።

    ለዚህም መነሻው ምባፔ “በጣም የሚያስቀው” ሜም ምን እንደሆነ በቀልድ ሲናገር የሚያሳየው ቪዲዮ፣ ከቻይናው የቀድሞ መሪ ማኦ ዜዱንግ ምሥል ጋር የሚመሳሰል አንድ የራሱ ምሥል ተጣምሮ የቀረበበት ምሥል መታየቱ ነው።

    በዚህም ሳቢያ የቻይና ኩባንያዎች ከምባፔ ጋር ያላቸውን ስምምነት አንድ በአንድ ያቋረጡ ሲሆን የመንግሥታዊ የቴሌቪዥን አካል የሆነው የቻይና ሚዲያ ቡድን የስፔን ላሊጋ ጨዋታዎችን ሥርጭት እንዲያቋርጥ አድርጓል።

    ነገር ግን ከባድ የኢንተርኔት ቁጥጥር በሚደረግባት ቻይና ብዙዎች በእርግጥ ምን እንደተፈጠረ እና ምባፔ ምን እንዳለ አላወቁም ነበር።

    ሁኔታው "የቻይናን ሕዝብ ስሜት ጎድቷል" የሚለው ክስ ብቻ እጅግ ትልቅ ቁጣ ለመቀስቀስ በቂ ምክንያት ሆኖ ቀርቧል።

    ይህ ከተፈጠረ በኋላ ብዙም ሳይቆይ፣ በአሁኑ ወቅት በዓለም ላይ ካሉ ታላላቅ የእግር ኳስ ከዋክብት አንዱ የሆነው ምባፔ፣ አስተያየቱ "ባልተገባ ሁኔታ ተወስዷል" በማለት "ከልብ ይቅርታ" ጠይቋል።

    ክለቡ ሪያል ማድሪድ እና የስፔን ከፍተኛ ሊግ ላሊጋም በተመሳሳይ መልኩ ይቅርታ ጠይቀዋል።

    ቻይና በዓለማችን በጣም ተወዳጅ ለሆነው የእግር ኳስ ስፖርት ፣ እጅግ ትልቅ ገበያ እንደሆነች ይታወቃል።

    

    የፎቶው ባለመብት, Weibo

    ሆኖም የቻይና ሚዲያ ቡድን የላሊጋ ጨዋታዎችን ሥርጭት እንደገና መጀመሩን ወይም አለመጀመሩን እስካሁን በይፋ አላሳወቀም።

    በበይነመረብ ላይ የተቀሰቀሰው ቁጣም እስከ አሁን አልበረደም።

    ምባፔ በቃለ መጠይቁ ውስጥ ማኦን በስም ባይጠራም፣ ብዙዎች የኮሚኒስት ቻይናን መሥራች የሚያካትት ማንኛውም ቀልድ ገደብ ያለፈ እንደሆነ ይሰማቸዋል።

    በርካታ ቻይናውያን በቻይና የማኅበራዊ ሚዲያ መድረኮች ላይ በምባፔ ላይ ቁጣቸውን እየገለጹ ቢሆንም ፈረንሳዊው አጥቂ በትክክል ምን እንደተናገረ አሁንም እየጠየቁ ነው።

    ምባፔ ታላቁን የቻይና መሪ በሚያመልክት ሁኔታ ቀልዷል በሚል የተቀሰቀሰውን ቁጣ ሲገልጹ ቻይናውያን የማኦ ዜዱንግን ስም ከመጥቀስ ተቆጥበዋል።

    በቻይና ውስጥ በእጅጉ በሚከበሩት ማኦ ላይ መጥፎ ነገር መናገርም ሆነ ማድረግ ከባድ ቅጣትን ያስከትላል። የቻይና የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ያወጣው መግለጫም ሆነ በምባፔ፣ በሪያል ማድሪድ እና በላሊጋ የተሰጡት የይቅርታ መግለጫዎች ማኦን በቀጥታ በስም አልጠቀሱትም።

    ከ40 ዓመታት በፊት ያረፉት ማኦ ዜዱንግ የቻይና ኮሚኒስት ፓርቲን በእርስ በርስ ጦርነቱ ወቅት ወደ ድል የመሩ ሲሆን፣ የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክንም መሥርተዋል።

    በሥልጣን ዘመናቸው “ታላቁ እመርታ” እና “የባህል አብዮት” የመሳሰሉ ዘመቻዎችን ያካሄዱ ሲሆን፣ እነዚህም በአስር ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎችን ለረሃብ እና ሞት ዳርገዋል።

    ቢሆንም ግን ማኦ ዜዱንግ አሁንም በቻይና ውስጥ በከፍተኛ ክብር የሚታዩ ታሪካዊ መሪ ተደርገው ይቆጠራሉ።

    • ተያያዥ ዜና

    ከታሪካዊው የዓለም ዋንጫ ጨዋታዎች ጀርባ ያሉ ያልተነገሩ እውነታዎች

13. 30 ጥቅምት 2026በሆርሙዝ ወሽመጥ መርከቦች በፈንጂ ከተመቱ በኋላ የነዳጅ ዋጋ እያሻቀበ ነው

    

    የፎቶው ባለመብት, AFP

    የሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ የባሕር ላይ ፈንጂ ፍንዳታ መከሰቱን የሚገልጹ ሪፖርቶችን ተከትሎ የዓለም የነዳጅ ዋጋ መጨመሩን ቀጥሏል።

    ሆርሙዝ ወሽመጥ ውስጥ በርካታ ነዳጅ ጫኝ መርከቦች በባሕር ፈንጂዎች መመታታቸውን የሚገልጹ ሪፖርቶች ከወጡ በኋላ፣ የነዳጅ ዋጋ ዛሬ ዓርብ የጭማሪ አዝማሚያውን ቀጥሏል።

    እነዚህ ክስተቶች የነዳጅ አቅርቦት እና መጓጓዣ ሊስተጓጎል የሚችልበትን አደጋ እንዳለ እንደገና በጉልህ አሳይተዋል።

    ለመጪው ኅዳር ወር የሚቀርብ የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በ1.20 ዶላር ጨምሮ በአንድ በርሜል 116.8 ዶላር ደርሷል።

    የአሜሪካው ዌስት ቴክሳስ ኢንተርሚዲየት የተባለው ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋም በ1.37 ዶላር ጨምሮ በአንድ በርሜል 103.37 ዶላር ደርሷል።

    የብሬንት ነዳጅ ዋጋ ከጥቅምት መጀመሪያ አንስቶ ወደ 11 በመቶ የሚጠጋ ጭማሪ ያሳየ ሲሆን፣ የአሜሪካ ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋም በ14 በመቶ ገደማ ጨምሯል።

    ሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ እየተከሰተ ያለው በመርከቦች ላይ የሚፈጸም ጥቃት የነዳጅ አቅርቦት ላይ ከፍተኛ ስጋት በመፍጠሩ ዋጋው በየዕለቱ እየናረ ነው።

    • ተያያዥ ዜና

    ሆርሙዝ ወሽመጥን በመተካት ነዳጅ እና ጋዝ የሚተላለፍባቸው አማራጭ መስመሮች አሉ?

14. 30 ጥቅምት 2026አሜሪካ የቻይናን ምሥጢራዊ የሕዋ አውሮፕላን ምሥልን ይፋ አደረገች

    

    የፎቶው ባለመብት, Satellite image 2026 Vantor

    የአሜሪካ መከላከያ መስሪያ ቤት ቻይና የምትጠቀመውን መልሶ አገልግሎት ላይ ሊውል የሚችል ምሥጢራዊ “የሕዋ አውሮፕላን” የሚያሳይ ምሥል ይፋ አደረገ።

    ቬንቸር በተባለው ሳተላይት የተነሳው ይህ ምስል፣ ምሥጢራዊ የጠፈር መንኮራኩር በግልጽ የሚያሳይ የመጀመሪያ ፎቶ ነው። ከዚህ ቀደም ይፋ የሆኑ ምሥሎች በጣም ደብዛዛ እና በግልጽ የማይታዩ ነበሩ።

    ምሥሉ ሕዋ ውስጥ ያሉ የደኅንነት ተግዳሮቶችን በሚዘረዝር ሪፖርት ላይ የወጣ ሲሆን፣ በአሜሪካ እና በቻይና እንዲሁም በሩሲያ መካከል ያለውን የወታደራዊ ፉክክር ያብራራል። በተጨማሪም ወታደራዊ ጠቀሜታ ያላቸው የሕዋ መርሃ ግብሮች የሚያካሂዱትንም ሰሜን ኮሪያ እና ኢራንንም ይመለከታል።

    ይህ ምሥጢራዊ የሕዋ አውሮፕላን የረቀቀ የጠፈር መንኮራኩር ሲሆኑ፣ በሕዋ ላይ እና በምድር ከባቢ አየር ውስጥ መጓዝ ይችላሉ።

    አውሮፕላኑ እንደ ክንፍ እና ጭራ መቆጣጠሪያ ያሉ ለአየር ንብረት ተስማሚ የሆኑ አካላት እንዲሁም ለአየር ጉዞ የተመቻቸ ቅርጽ ያለው አካል ስላላቸው፣ በከባቢ አየር ውስጥ በቁጥጥር ስር ያለ በረራ ማካሄድ ይችላሉ።

    በታተመው ምሥል ውስጥ የመሣሪያው የታችኛው ክፍል ወደ ካሜራው ዞሮ ይታያል።

    የምሥሉ ጥራት ከፍተኛ ስለሆነ፣ በመንኮራኩሩ የላይኛው ክፍል ላይ ያሉት የጭነት ማከማቻ ክፍል በሮች ተከፍተው እንደሚገኙ ለመለየት ያስችላል።

    በስተጀርባው ረዣዥም የሆነ ክፍል ይታያል፤ በዚህም ክፍል በሁለቱም ጎኖች የፀሐይ ኃይል ሰብሳቢ ፓነሎች ተዘርግተዋል። ይህ ክፍል ከዋናው መንኮራኩር ጋር የተያያዘ ሊሆን እንደሚችል ይታመናል።

    • ተያያዥ ዜና

    ከአሜሪካ ተባሮ ቻይናን ወደ ሕዋ እንድትመጥቅ ያስቻላት ሰው

15. 30 ጥቅምት 2026በአሜሪካ ሁለት ሄሊኮፕተሮች አየር ላይ ተጋጭተው ሦስት ሰዎች ሞቱ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    በአሜሪካ ኦሪገን ግዛት በሚገኝ አንድ አነስተኛ አውሮፕላን ማረፊያ አቅራቢያ ሁለት ሄሊኮፕተሮች በአየር ላይ ተጋጭተው የሦስት ሰዎች ሕይወት ማለፉን ባለሥልጣናት አስታወቁ።

    ‘ሮቢንሰን አር22’ እና ‘ኤርባስ’ ሄሊኮፕተሮች የተጋጩበት ይህ አደጋ የተከሰተው፣ ትናንት ሐሙስ ማክሚንቪል ማዘጋጃ ቤት አውሮፕላን ማረፊያ አቅራቢያ ነው።

    ሁለቱ ’ ሄሊኮፕተሮች ከዋናው መንገድ አጠገብ የሚገኝ ሜዳ ላይ መከስከሳቸውን የአካባቢው ፖሊስ ቢሮ ገልጿል።

    በአደጋው የሞቱት በአንደኛው ሄሊኮፕተር ውስጥ የነበሩት የ22 ዓመቷ የበረራ አስተማሪ እና ከእንግሊዝ የመጣ አንድ ተማሪ አብራሪ ናቸው። በሌላኛው ሄሊኮፕተር ውስጥ የነበረው ብቸኛ ተሳፋሪም ሕይወቱ አልፏል።

    የአደጋው መንስኤ ምን እንደሆነ እስካሁን ግልጽ አይደለም።

    የአሜሪካ ፌዴራል አቪዬሽን አስተዳደር እና የብሔራዊ የትራንስፖርት ደህንነት ቦርድ በስፍራው የተገኙ ሲሆን፣ የሚደረገውን ምርመራ እየመሩ ነው።

    በሮቢንሰን አር22 ሄሊኮፕተር ውስጥ የነበረችው የበረራ አስተማሪ ማዲ አስቦ እንደምትባል ተገልጿል። ከእንግሊዝ የመጣው ተማሪ አብራሪ ማንነት ግን ባለሥልጣናት ከአገሪቱ ቆንስላ እና ከኤፍቢአይ ጋር በመሆን ለቤተሰቦቹ እስከሚያሳውቁ ድረስ ከመግለጽ ተቆጥበዋል።

    የኤርባስ ሄሊኮፕተሩ ብቸኛ ተሳፋሪ የ38 ዓመቱ የኒውበርግ፣ ኦሪገን ነዋሪ ታይለር ዲሌን ስተርደቫንት መሆኑ ተገልጿል።

    ከተጋጩት ሄሊኮፕተሮች አንዱ በማክሚንቪል ማዘጋጃ ቤት አውሮፕላን ማረፊያ በሚገኘው ‘ጄሪ ትሪምብል ሄሊኮፕተርስ’ የተባለ የበረራ ማሰልጠኛ ትምህርት ቤት ንብረት እንደሆነ ኩባንያው ባወጣው መግለጫ አስታውቋል።

    “ጄሪ ትሪምብል ሄሊኮፕተርስ ከኩባንያችን ሄሊኮፕተሮች አንዱ ዛሬ ከሰዓት የአቪዬሽን አደጋ እንዳጋጠመው በጥልቅ ሐዘን ይገልጻል” ያለው ድርጅቱ፣ ከመርማሪዎች ጋር ሙሉ በሙሉ እየተባበረ እንደሚገኝ አክሏል።

    ባለሥልጣናት ለአደጋው ምላሽ በሚሰጡበት ወቅት ማህበረሰቡ ከስፍራው እንዲርቅ ጠይቀዋል።

16. 30 ጥቅምት 2026ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኢራን ላይ ሊወሰዱ ስለሚችሉ ወታደራዊ አማራጮች ገለጻ ተደረገላቸው

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን ላይ ሊወሰዱ የሚችሉ ወታደራዊ አማራጮችን በተመለከተ ከአሜሪካ ጦር የመካከለኛው ምሥራቅ ከፍተኛ አዛዥ ገለጻ እንደተሰጣቸው የአሜሪካ ዜና ምንጮች ዘገቡ።

    በአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዛ አዛዥ ብራድ ኩፐር ባልተለመደ ሁኔታ ለፕሬዝዳንቱ ገለጻ መስጠታቸው፣ አሜሪካ በቅርቡ ኢራን ላይ ወታደራዊ ዘመቻ ልትወስድ እንደምትችል የሚያመለክት እንደሆነ ዎል ስትሪት ጆርናል እና አክሲዮስ በዘገባዎቸቻው አስነብበዋል።

    የሐሙስ ዕለቱ ወታደራዊ ማብራሪያ የተሰጠው አሜሪካ ከአማጋሽ ዘመን ምርጫ መጠናቀቅ በኋላ ወደ ወደታራዊ እርምጃ ልትገባ ትችላል የሚሉ ግምቶች እየተሰጡ ባሉበት ወቅት ነው።

    የትራምፕ አስተዳደር የባሕረ ሰላጤው አረብ አገራት ከአማጋሽ ዘመን ምርጫ በኋላ ለሚካሄድ ለአጭር ጊዜ ለሚቆይ ግን ከፍተኛ የሆነ ወታደራዊ ዘመቻ እንዲዘጋጁ ማሳወቁን ዎል ስትሪት ጆርናል ጋዜጣ ከቀናት በፊት አስነብቦ ነበር።

    አክሲዮስ በበኩሉ አሜሪካ ከኢራን ጋር የሚደረገውን የሰላም ንግግር በድጋሚ ለማስጀመር ከምታደርገው ጥረት ጎን ለጎን ከምርጫው በኋላ መጠነ ሰፊ ወታደራዊ ዘመቻዎችን ዳግም ለመጀመር እየተዘጋጀች መሆኑን ዘግቧል።

    ወታደራዊው አዛዥ ብራድ ኩፐር ባልተለመደ ሁኔታ በአካል ተገኝተው ለፕሬዝዳን ትራምፕ በሰጡት ገለጻ ላይ አሜሪካ ከሆርሙዝ ወሽመጥ መውጫ ያጡ የነዳጅ ጫኝ መርከቦችን አጅቦ በማውጣት ወደ ዓለም አቀፍ የኤነርጂ ገበያዎች ለማድረስ ስለሚከናወነው ወታደራዊ ዘመቻ ማብራሪያ መሰጠታቸውን አክሲዮስ ዘግቧል።

    የአሜሪካ ጦር ከግምጃ ቤቱ ጋር በመተባበር እያካሄደ ስላለው የኢኮኖሚ ጫና ዘመቻም መረጃዎችን ለትራምፕ አቅርበዋል ተብሏል።

    ምክትል ፕሬዝዳንቱ ጄዲ ቫንስ፣ የመከላከያ ሚኒስትሩ ፒት ሄግዜትን ጨምሮ ከፍተኛ ባለሥልጣናት በተገኙበት በዚህ ገለጻ ላይ አሜሪካ እያካሄደው ስላለችው የባሕር ጉዞ እገዳም መነሳቱን የዎል ስትሪት ዘገባ ያመለክታል።

    ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ አሜሪካ ከኢራን ጋር የሚደረገውን ንግግር በድጋሚ ለማስጀመር ጥረት እያደረገች መሆኑ ተዘግቧል። ምክትል ፕሬዝዳንቱ ቫንስ ለኢራን ብሔራዊ ደኅንነት ምክር ቤት ጸሐፊ ሞህሲን ራይዚ ደብዳቤ ልከዋል።

    ደብዳቤው ድርድርን የተመለከተ እንደሆነ የአሜሪካ የዜና ምንጮች ዘግበዋል። ደብዳቤው መላኩን ያረጋገጡት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በበኩላቸው ደብዳቤው ለኢራን ከሚቀርብ የሕክምና ቁሳቁስ እና መድኃኒት ጋር የተያያዘ መሆኑን ተናግረዋል።

17. 29 ጥቅምት 2026ከሞያሌ ግጭት ሸሽተው ወደ ኬንያ የገቡ ሰዎች ቁጥር 50 ሺህ ደረሰ

    

    በኢትዮጵያ ሞያሌ ከተማ የተከሰተውን ግጭት በመሸሽ ወደ ሰሜናዊ ኬንያ የተሻገሩ ሰዎች ቁጥር ወደ 50 ሺህ መድረሱን ዓለም አቀፉ የፍልሰት ድርጅት (አይኦኤም) አስታወቀ።

    በኢትዮጵያ በኩል ያለው ሁኔታ ባለመረጋጋቱ ተጨማሪ ሰዎች ተፈናቅለው ሊመጡ እንደሚችሉ የተሰጋ ሲሆን፣ የኬንያ መንግሥት እና የሰብዓዊ ድጋፍ አጋሮች እስከ 80 ሺህ ለሚደርሱ ሰዎች የሚሆን የእርዳታ ዕቅድ እያዘጋጁ ነው።

    በኬንያ የአይኦኤም ኃላፊ ኖማጉጉ ንኩቤ እንዳሉት “በሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ወደ ኬንያ ተሻግረዋል፤ አብዛኞቹም በአካባቢው ማኅበረሰቦች ጋር ተጠልለው ይገኛሉ። ሁኔታው የሚለዋወጥ በመሆኑ በሚቀጥሉት ቀናት ተጨማሪ ሰዎች ሊመጡ ይችላሉ።”

    እስከ ሐሙስ ጥቅምት 19 ድረስ ከኢትዮጵያ ተሻግረው በሰሜናዊ ኬንያ ወደ ምትገኘው ማርሳቢት ግዛት ሞያሌ ከተማ የገቡት ሰዎች ቁጥር 50 ሺህ መድረሱ ተመዘግቧል። ከእነዚህ መካከልም አንዳንዶቹ በድንበር አካባቢ ከሚኖሩ ማኅበረሰቦች ጋር ሲቆዩ፣ ሌሎች ደግሞ በአምስት ጊዜያዊ መጠለያ ሥፍራዎች መቀመጣቸውን ድርጅቱ ገልጿል።

    ከኢትዮጵያ ሞያሌ ከተማ ተፈናቅለው ወደ ኬንያ ግዛት መግባታቸው የተነገረው ሰዎች ቁጥር አሁንም የመጀመሪያ ደረጃ ግምት እንደሆነ እና ተጨማሪ መረጃ ሲገኝ አሃዙ ሊለወጥ እንደሚችል አይኦኤም አመልክቷል።

    አይኦኤም ከኬንያ መንግሥት እና ከግዛቲቱ ባለሥልጣናት እንዲሁም ከአጋር ተቋማት ጋር በመሆን የአስቸኳይ ጊዜ ምላሽ ዕቅድ እያዘጋጀ መሆኑን እና ይህም መጠለያ፣ ሌሎች መሠረታዊ አቅርቦት እና ሕክምና ለማቅረብ ግምገማ እና ክትትልን እደያረገ ነው ተብሏል።

    ተያያዥ ዜና

    * በሞያሌ ከተማ በተቀሰቀሰ ግጭት የነዋሪዎች ሕይወት ሲጠፋ፣ በርካቶች ወደ ኬንያ ተሰደዱ

    * ኦፌኮ የሞያሌ ከተማ ግጭትን በተመለከተ የፌደራል መንግሥት "ዝምታ መምረጡን" ተቸ

18. 29 ጥቅምት 2026ሩሲያ በዩክሬን የባቡር ጣቢያ ላይ በፈጸመችው የድሮን ጥቃት ቢያንስ 13 ሰዎች ተገደሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, State Emergency Service Of Ukraine

    በዩክሬን ሰሜናዊ ክፍል በሚገኘው በሰዎች የተጨናነቀ የባቡር ጣቢያ ላይ ሩሲያ በፈፀመችው የድሮን ጥቃት 13 ሰዎች መገደላቸውን ባለሥልጣናት ገለፁ።

    በጥቃቱ ከተገደሉት በተጨማሪ የ11 ዓመት ታዳጊን ጨምሮ ቢያንስ 10 ሰዎች መቁሰላቸውን ጥቃቱ የተፈፀመበት የድኒፕሮፔትሮቭስክ ግዛት አስተዳዳሪ ኦሌክሳንደር ሃንዛ ተናግረዋል።

    የዩክሬን የባቡር አስተዳደር ድርጅት እንደገለፀው፣ ወደ ዛፖሪዥያ በመጓዝ ላይ የነበረው ባቡር በድኒፕሮ ከሚገኙ ጣቢያዎች በአንዱ ላይ ሳለ ነበር በድሮኑ የተመታው።

    ሞስኮ የዩክሬንን ሰፊ የባቡር አውታረ መረብ በተደጋጋሚ ዒላማ ብታደርግም፣ ሲቪሎች ላይ ሆን ብላ ጥቃት እንደምትፈፅም የሚቀርብባትን ክስ ታስተባብላለች።

    በሌላ በኩል በሰሜን ዩክሬን በምትገኘው ቼርኒሂቭ ከተማ ማዕከል ላይ በተፈፀመ የሩሲያ ሚሳዔል ጥቃት ሁለት የ15 ዓመት ልጃገረዶች መገደላቸውን የክልሉ አስተዳዳሪ ቪያቼስላቭ ቻውስ ገልፀዋል። ሕጻናትን ጨምሮ ቢያንስ 11 ሰዎች ደግሞ መቁሰላቸውን ተናግረዋል።

    በድኒፕሮ ከተማ፣ የሐሙሱ ጥቃት ከመፈጸሙ በፊት ከፍተኛ የስጋት ማስጠንቀቂያ መታወጁን የዩክሬን ባቡር ኃላፊ ኦሌክሳንደር ፐርትሶቭስኪ ገልፀዋል።

19. 29 ጥቅምት 2026ቱርክ እና ግብፅ በሜዲትራኒያን ላይ የባሕር ኃይል ልምምድ ሊያደርጉ ነው

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ቱርክ እና ግብፅ በሜዲትራኒያን ላይ የባሕር ኃይል ወታደራዊ ልምምድ ለማካሄድ ያቀዱ ሲሆን ቱርክ ከግብፅ ጋር ያላትን የባሕር ላይ ድንበርን ለመወሰን ከስምምነት ለመድረስ ዝግጁ መሆኗን ገለጸች።

    ለረጅም ጊዜ ግንኙነታቸው ሻክሮ የቆዩት ሁለቱ አገራት ከአንድ ሳምንት በኋላ በሜዲትራኒያን ባሕር ላይ የጋራ ወደታራዊ ልምምድ ሊያደርጉ እንደሆነ የቱርክ መከላከያ ሚኒስቴር አስታውቋል።

    ሚኒስቴሩ እንዳመለከተው “ፍረንድሺፕ ሲ 2026” ተብሎ የተሰየመ የጋራ የባሕር ኃይል ልምምዱ የሚካሄደው ከጥቅምት 25 እስከ 30 ቀን 2019 ዓ.ም. በግብፅ የባሕር ዳርቻ ከተማ አሌክሳንድሪያ ነው።

    በምሥራቃዊ ሜዲትራኒያን ባሕር ላይ የባሕር ላይ ድንበር የሚጎራበቱት ሁለቱ አገራት በሚያካሂዱት ወታደራዊ ልምምድ የቱርክ እና የግብፅ የባሕር ኃይል ክፍሎች እና ወታደራዊ ሠራተኞች ይሳተፋሉ።

    የቱርክ መከላከያ ሚኒስቴር ጨምሮም በጋራ ጥቅምላይ በመመሥረት ቱርክ ከግብፅ ጋር ያላትን “የባሕር ድንበር ለመወሰን” ስምምነት ለመፈረም ዝግጁ መሆኗን አስታውቋል።

    ቱርክ በምሥራቃዊ ሜዲትራኒያን ባሕር ላይ ያላትን ሕጋዊ መብቶች እና ጥቅሞች በዓለም አቀፍ ሕግ ማዕቀፍ ውስጥ ማስጠበቋን እንደምትቀጥል የገለጸው የመከላከያ ሚኒስቴሩ፤ በተመሳሳይም ቱርክ ለቀጣናዊ ሰላም፣ ደኅንነት እና መረጋጋት ያላትን አስተዋፅኦ እንደምትቀጥል አስታውቋል።

    • ተያያዥ ዜና

    ግብፅ ትቀላቀለዋለች እየተባለ ያለው ቱርክ፣ ሳዑዲ እና ፓኪስታን የመሠረቱት 'የሙስሊም ኔቶ'

20. 29 ጥቅምት 2026ዓመታዊው የቻይና የፖለቲካ ጉባዔ “የፓርቲ ሥነ ሥርዓት” ላይ ትኩረቱን ሲያደርግ፣ በታሪክ ከፍተኛ አባላት ተሰናበቱ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ቻይና ትልቁን ዓመታዊ የፖለቲካ ጉባዔ ስታጠናቅቅ፣ በኮሚኒስት ፓርቲው ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ 33 አባላት ከፓርቲው ተባረሩ።

    የፓርቲው ጉባዔ ላይ ከወትሮው በላይ ባዶ ወንበሮች ታይተዋል።

    በአምስተኛው የፓርቲው ጉባዔ 279 የማዕከላዊ ኮሚቴ አባላት ተሳትፈዋል። ይህ ቁጥር እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር በጥቅምት 2025 በተካሄደው አራተኛ ጉባዔ ላይ ከተሳተፉ 315 አባላት እንዲሁም በሐምሌ 2024 በተካሄደው ሦስተኛ ጉባዔ ላይ ከነበሩት 364 ተሳታፊዎች በእጅጉ ያነሰ ነው።

    የቅርብ ዓመታት ጉባዔዎች በኢኮኖሚ ማሻሻያዎች፣ ማኅበራዊ ጉዳዮች እና በልማት ላይ ትኩረታቸውን ያደረጉ የነበሩ ሲሆን በዚህ ሳምንት የተካሄደው ስብሰባ ግን የፓርቲ ሥነ ሥርዓትን ዋነኛ አጀንዳው አድርጓል።

    ዢ ጂንፒንግ እአአ በ2012 ሥልጣን ከያዙ ወዲህ ከሙስና ጋር የሚደረገውን ትግል የአስተዳደራቸው ዋና ጉዳይ አድርገዋል። ፕሬዝደንቱ ሙስና “የፓርቲው ትልቁ ስጋት” እንደሆነ ይገልፃሉ።

    በቤጂንግ በአንድ ሆቴል ውስጥ ለአራት ቀናት በዝግ የተካሄደው ስብሰባ ማብቂያ ላይ ከፓርቲው ከተባረሩት 33 አባላት ውስጥ 16ቱ የጦር ኃይሉ አባላት ስለመሆናቸው ዛሬ የወጣው መግለጫ አመልክቷል።

    እነዚህ አባላት “ከባድ የሥነ ሥርዓትና የሕግ ጥሰቶች” እንደፈፀሙ ከቀረበባቸው ጠቅለል ያለ ክስ ውጭ፣ በዝርዝር የቀረበባቸው ውንጀላ ምን እንደሆነ በመግለጫው አልተብራራም። እንደዚህ ያሉ ጠቅለል ብለው የሚቀርቡ ክሶች በዢ ጂንፒንግ የፀረ ሙስና ዘመቻ የተለመዱ ሆነው ቀጥለዋል።

    • ተያያዥዜና

    ፕሬዝዳንት ዢ 'ሥልጣናቸውን ሊያጠናክሩ የሚችሉበት' በዝግ የሚካሄደው የቻይና ትልቁ ፖለቲካዊ ጉባኤ