ቀጥታ, ኢራን በድጋሚ ሆርሙዝ ወሽመጥን ስትዘጋ፤ አሜሪካ ቴህራን ላይ አዲስ ዙር ጥቃት ከፈተች

የቀጥታ ሽፋን

1. ከ 1 ሰአት በፊትኢራን በድጋሚ ሆርሙዝ ወሽመጥን ስትዘጋ፤ አሜሪካ ቴህራን ላይ አዲስ ዙር ጥቃት ከፈተች

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ የሚያልፉ መርከቦችን መምታቷን ተከትሎ አሜሪካ ቴህራን ላይ አዲስ ዙር ጥቃት ከፈተች።

   የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ፤ ቀጣይ መግለጫ እስከሚሰጥ ድረስ ወሳኙ የባሕር መተላለፊያ ሆርሙዝ ተዘግቶ እንደሚቆይ አስታውቋል።

   ለአሜሪካ “ጥቃትም” ከባድ ምላሽ እንደሚሰጥ መግለጹን የኢራን የመንግሥት መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።

   አብዮታዊ ዘቡ፤ ዋሽንግተን ጥቃት በፈጸመች በሰዓታት ልዩነት በዮርዳኖስ የሚገኝ የአሜሪካ ጦር ሰፈር መምታቱን ገልጿል።

   የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች፣ ኳታር፣ ኩዌት እና ባህሬን በበኩላቸው ከኢራን ለተተኮሱባቸው ሚሳዔሎች እና ድሮኖች ምላሽ እየሰጡ መሆኑን አስታውቀዋል።

   ጋብ ብሎ የነበረው የሁለቱ አገራት ጦርነት በድጋሚ የተቀሰቀሰው በዚህ ሳምንት መጀመሪያ በሦስት ነዳጅ ጫኝ የንግድ መርከቦች ላይ ጥቃት ከደረሰ በኋላ ነው።

   ለዚህ ጥቃት ምላሽ የሰጠችው አሜሪካ ኢራንን ከደበደበች በኋላ የጥቃት ልውውጡ አገርሽቷል።

   የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ ባወጣው መግለጫ በዚህ ሳምንት ሦስተኛ ዙር ጥቃት የከፈተው የኢራን አብዮታዉ ዘብ የቆጵሮስ ሰንደቅ ዓላማን እያውለበለበ በሆርሙዝ ወሽመጥ ይጓዝ የነበረ መርከብን "በግልጽ ስላጠቃ" እንደሆነ ገልጿል።

   'ኤምቪ ጂኤፍኤስ ጋላክሲ' የተባለው መርከብ የሞተር ክፍሉ ላይ በደረሰው ከፍተኛ ጉዳት የተነሳ “ጉዞውን መቀጠል እንዳልቻለ” ማዕከላዊ ዕዙ አስታውቋል። አንድ ሲቪል የመርከብ ሠራተኛ መጥፋቱንም ገልጿል።

   እንደ ዕዙ ገለጻ ኢራን ላይ በተፈጸመው ጥቃት የሚሳዔል እና ድሮን ሠፈሮች፣ የኮሚዩኒኬሽን ኔትዎርኮች እንዲሁም የባሕር ኃይል የክትትል ሥፍራዎችን ጨምሮ 140 የቴህራን ወታደራዊ ዒላማዎች ተመትተዋል።

   የኢራን አብዮታዊ ዘብ በበኩሉ የአሜሪካ ጥቃት "ደቡባዊ የባሕር ዳርቻ ላይ የሚገኙ በርካታ የባሕር ዳርቻ የጦር ሰፈሮችን እና የቴሌኮሚዩኒኬሽን ማማዎችን" ዒላማ ማድረጉን አስታውቋል።

   ለዚህ ጥቃት በተሰጠው “የመጀመሪያ ዙር” ምላሽ፤ ዮርዳኖስ ውስጥ የሚገኘውን ‘ፕሪንስ ሀሰን’ የአየር ኃይል ጦር ሰፈር እንዲሁም ሌሎች ዒላማዎችን መምታቱን ገልጿል። እንደ ኢራን ገለጻ በጥቃቱ የጦር ሰፈሩ የዕዝ እና ቁጥጥር ማዕከል እንዲሁም የኤምኪው9 ድሮን ማቆሚያዎች ወድመዋል።

   ከዚህ አስቀድሞ ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን መዝጋቷን የአገሪቱ መንግሥት መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።

   ዘገባዎቹ እንደሚያስረዱት መተላለፊያው የተዘጋው የኢራን ጦር ባልተፈቀደ መስመር ለመጓዝ በሞከረ መርከብ ላይ ክሩዝ ሚሳዔል ካስወነጨፈ በኋላ ነው።

   እንደ አብዮታዊ ዘቡ ገለጻ፤ መርከቡ የተሰጡትን ትዕዛዞች በተደጋጋሚ ችላ በማለቱ “በማስጠንቀቂያ ተኩስ እንዲመታ እና እንዲቆም” ተደርጓል።

   ሆርሙዝ በመዘጋቱ ምክንያት ለሚፈጸም ማንኛው የአሜሪካ “ጥቃት”፤ የሚሰጠው ምላሽ “ከባድ” እንደሚሆን እና በቀጣናው የሚገኙ አዲስ የጦር ሰፈሮች ዒላማ እንደሚደረጉ አስጠንቅቆ ነበር።

2. 11 ሀምሌ 2026የኢራን ጠቅላይ መሪ ለአባታቸው ግድያ “የበቀል እርምጃ” እንደሚወሰድ ተናገሩ

   

   የፎቶው ባለመብት, Tasnim News Agency

   የኢራን ጠቅላይ መሪ ሞጅታባ ኻሜኒ በጽሑፍ ባስተላለፉት መልዕክት አባታቸው ላይ ለተፈጸመው ግድያ “የበቀል እርምጃ” መወሰድ እንዳለበት አሳሰቡ።

   የቀድሞው ጠቅላይ መሪ አያቶላህ ዓሊ ኻሜኒ አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ ጦርነት በከፈቱበት የመጀመሪያው ቀን መገደላቸው ይታወሳል።

   የአባታቸው የቀብር ሥነ ሥርዓት ላይ ለተገኙ ሰዎች ምስጋና ያቀረቡት ሞጅታባ ኻሜኒ “ንጹህ ደምን ለመበቀል ቃል እንገባለን” ብለዋል።

   “ወንጀለኛ እና የተዋረዱ ገዳዮች በከፈቷቸው ሁለት ጦርነቶች ለተገደሉ ሰማዕታትም የበቀል እርምጃ ይኖራል” ሲሉም አክለዋል።

   አዲሱ ጠቅላይ መሪ “ይህ በቀል የአገራችን ፍላጎት ነው። እንደምንፈጽመው ጥርጥር የለም” ብለዋል።

   የአባታቸው አያቶላህ ዓሊ ኻሜኒን ግድያ ተከትሎ አዲሱ ጠቅላይ መሪ ኃላፊነቱን ተረክበዋል።

   እስካሁን ድረስ በይፋ ያልታዩ ሲሆን በቪድዮ እና በድምጽም መልዕክት አላስተላለፉም።

   በአባታቸው የቀብር ሥነ ሥርዓት ላይ ያልተገኙት ሞጅታባ ኻሜኒ መልዕክት የሚያደርሱት በጽሑፍ ብቻ ነው።

3. 11 ሀምሌ 2026ኢራን እና ኦማን ስለ ሆርሙዝ ወሽመጥ ሊወያዩ ነው

   

   የፎቶው ባለመብት, isna

   የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ ከኦማን ባለሥልጣናት ጋር ለመወያየት ሙስካት መግባታቸው ተገለጸ።

   ኢራን እና ኦማን የሆርሙዝ ወሽመጥን ጨምሮ ቀጣናዊ ጉዳዮችን በተመለከተ ውይይት እንደሚያደርጉም ተገልጿል።

   በኢስላማባድ ስምምነት አንቀጽ 5 መሠረት በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል “ተገቢውን መተላለፊያ” ለማበጀት እንደሚወያዩ ተዘግቧል።

   የሆርሙዝ ወሽመጥ ጉዳይ በኢራን እና አሜሪካ መካከል ከፍተኛ ውጥረት አስከትሏል።

   የኳታር ልዑካን ከኢራን ባለሥልጣናት ጋር ለመወያየት ወደ ቴህራን አምርተዋል።

   የአሜሪካ ምክትል ፕሬዝዳንት ጄዲ ቫንስ፣ የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አማች ጃሬድ ኩሽነር፣ የአሜሪካ ልዩ ልዑክ ስቲቭ ዊትኮፍ እንዲሁም የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ማርኮ ሩቢዮም ወደ ኦማን እንደሚሄዱ የሚጠቁሙ መረጃዎች ወጥተዋል።

4. 11 ሀምሌ 2026ኢራን ከአሜሪካ ጋር ለመደራደር አለመጠየቋን አስታወቀች

   

   የፎቶው ባለመብት, isna

   የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ኢስማኤል ባጋይ፤ አገራቸው ከአሜሪካ ጋር ለመደራደር ጥያቄ አለማቅረቧን ተናገሩ።

   ነገር ግን ድርድር ለማድረግ ከቀጣናዊ አሸማጋይ የቀረበላቸውን ጥያቄ ተቀብለዋል። አሸማጋዮች ወደ ቴህራን አቅንተው በወቅታዊ ጉዳዮች ላይ ውይይት እንደሚደረግ ተናግረዋል።

   “ከአሜሪካ ጋር ለመደራደር አልጠየቅንም። ሆኖም ግን ሁልጊዜም ኃላፊነት ስለሚሰማን ቀጣናዊ አደራዳሪዎችን አሻፈረኝ አላልናቸውም” ብለዋል ቃል አቀባዩ።

   የመግባቢያ ሰነዱ ከተፈረመ ሳምንታት ብቻ ቢቆጠሩም “አሜሪካ ብዙ የስምምነቱን ክፍል መጣሷን” ተናግረዋል።

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ድርድሩ እንዲቀጥል መስማማታቸውን ገልጸዋል።

   አሜሪካ እና ኢራን ድርድራቸውን ለመቀጠል መስማማታቸውን ትራምፕ ያሳወቁት ኳታር ከአሜሪካ ጋር በመቀናጀት አሸማጋዮችን ከአገሪቱ ባለሥልጣናት ጋር እንዲነጋገሩ ወደ ቴህራን ከላከች በኋላ ነው።

5. 11 ሀምሌ 2026ትራምፕ፤ ኢራን ልትገድላቸው ከሞከረች ከፍተኛ ጥቃት እንደሚፈጸምባት ተናገሩ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፤ ኢራን ግድያ ልትፈጽምባቸው የምትሞክር ከሆነ ከፍተኛ ጥቃት እንደሚደርስባት ዛቱ።

   በትሩዝ ሶሻል የማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ “አንድ ሺህ ሚሳዔሎች ኢራን ላይ አነጣጥረው እየጠበኩ ነው” በማለት ጽፈዋል።

   የኢራን መንግሥት የአሜሪካን ፕሬዝዳንት ለመግደል ከሞከረ “ተጨማሪ አንድ ሺህ ሚሳዔሎች በፍጥነት እንደሚዘጋጁ” አስጠንቅቀዋል።

   “ኢራንን ሙሉ በሙሉ ለማውደም” ትዕዛዝ እንደተሰጠ የገለጹት ፕሬዝዳንቱ፤ የአሜሪካ ወታደሮች በተጠንቀቅ መቆማቸውን አክለዋል። የማኅበራዊ ሚዲያ መልዕክታቸውንም “አላህ ይመስገን” በሚል ጽሑፍ አጠናቀዋል።

   ኢራን ትራምፕን ለመግደል አሲራለች የሚል የስለላ መረጃ እስራኤል ለአሜሪካ አቀብላለች።

   በቀድሞው ጠቅላይ መሪ አያቶላህ ዓሊ ኻሜኒ የቀብር ሥነ ሥርዓት ላይ ትራምፕ እንዲገደሉ የሚጠይቁ መፈክፎች ታይተዋል፤ ተደምጠዋል።

   የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ፕሬዝዳንቱን ለመግደል መወጠኑን አስተባብሏል።

6. 11 ሀምሌ 2026ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ የሚያልፉ መርከቦች ላይ ላለመተኮስ በይፋ ቃል እንድትገባ አሜሪካ ጠየቀች

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥ እንደሚከፈት እና በወሽመጡ የሚያልፉ መርከቦች ላይ ጥቃት እንደማታደርስ በይፋ ቃል እንድትገባ እንደምትፈልግ አሜሪካ አስታወቀች።

   የአሜሪካ መገናኛ ብዙኃን ማንነታቸው ያልተገለጸ ባለሥልጣንን ጠቅሰው እንደዘገቡት፤ ቴህራን ለፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አማካሪዎች በግል በሰጠችው ማብራሪያ መርከቦች ላይ መተኮሷ ስህተት መሆኑን አምናለች።

   ኢራን ጥቃቱ የተፈጸመው ከቁጥጥር ውጭ በሆኑ ውስጣዊ ኃይሎች መሆኑን አስታውቃለች።

   ባለፉት ቀናት የተኩስ ልውውጥ ቢያደርጉም ሁለቱም ወገኖች ንግግራቸውን ለመቀጠል መስማማታቸውን ትራምፕ ተናግረዋል።

   ኢራን እና አሜሪካ የፈረሙት የመግባቢያ ሰነድ፤ ቴህራን በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል የሚያልፉ መርከቦች ደኅንነታቸው እንዲጠበቅ ታደርጋለች።

   ከሰሞኑ የተነሳው ግጭት የመግባቢያ ሰነዱን ያፈረሰ መሆኑን ሁለቱም አገራት ገልጸዋል።

   በኢራን እና በአሜሪካ መካከል የሚደረገው ድርድር እንዲቀጥል መስማማታቸውን የገለጹት ትራምፕ፤ ቀደም ሲል የነበረው የተኩስ አቁም ስምምነት ግን ማብቃቱን ለቴህራን ማሳወቃቸውን ተናግረዋል።

   ቴህራን በመሠረተ ልማቶቿ ላይ ጥቃት የሚፈጸም ከሆነ አጸፋውን እንደምትመልስ አስጠንቅቃለች።

7. 10 ሀምሌ 2026ፕሬዝዳንት ትራምፕ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ድርድር ለመጀመር መስማማታቸውን ገለጹ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   በኢራን እና በአሜሪካ መካከል የሚደረገው ድርድር እንዲቀጥል መስማማታቸውን፤ ነገር ግን ቀደም ሲል የነበረው የተኩስ አቁም ማብቃቱን ለኢራን እንዳረጋገጡላቸው ፕሬዝዳንት ትራምፕ ተናገሩ።

   "የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ ድርድሩን እንድንቀጥል ጠይቀውናል። እኛም ይህንን ለማድረግ ተስማምተናል” በማለት ፕሬዝዳንት ትራምፕ በትሩዝ የማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ጽፈዋል።

   አክለውም "ነገር ግን አሜሪካ ተደርሶ የነበረው የተኩስ አቁም ማብቃቱን በማያሻማ ሁኔታ አሳውቃቸዋለች” ብለዋል።

   ለወራት የዘለቀውን ጦርነት ለማስቆም ሁለቱ አገራት ከሳምንታት በፊት የመግባቢያ ስምምነት ደርሰው ግጭቱ ጋብ ብሎ የነበረ ቢሆንም ካላፈው ማክሰኞ ጀምሮ አሜሪካ በከፈተችው ጥቃት ጦርነቱ ዳግም ተቀስቅሷል።

   አሜሪካ እና ኢራን ድርድራቸውን ለመቀጠል መስማማታቸውን ትራምፕ ያሳወቁት ኳታር ከአሜሪካ ጋር በመቀናጀት አሸማጋዮችን ከአገሪቱ ባለሥልጣናት ጋር እንዲነጋገሩ ወደ ቴህራን ከላከች በኋላ ነው።

   አንድ የአሜሪካ ባለሥልጣን ለሲኤንኤን እንደተናገሩት የትራምፕ አስተዳደር ስትራቴጂ በኢራን ላይ ጥቃት በመሰንዘር ግጭቱ እንዳይባባስ ጋብ በማድረግ ለዲፕሎማሲያዊ ጥረት በር መክፈት ነው።

8. 10 ሀምሌ 2026የኻሜኒ ድረ ገጽ የቀድሞውን ጠቅላይ መሪ የመቃብር ቦታ ምሥል ይፋ አደረገ

   

   የፎቶው ባለመብት, .

   የቀድሞው የኢራን ጠቅላይ መሪ የኻሜኒ ድረ ገጽ የኢራንን እስላማዊ ሪፐብሊክ የቀድሞ መሪ የመቃብር ሥፍራን የሚያሳይ ምሥል ይፋ አደረገ።

   ኻሜኒ የቀብር ሥነ ሥርዓት ከሌሎች አራት የቤተሰብ አባሎቻቸው ጋር ሐሙ ዕለት በሰሜን ምሥራቅ ኢራን ውስጥ በምትገኘው ቅዱስ ከተማ ማሻድ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በተገኙበት ተፈፅሟል።

   የቀድሞው ጠቅላይ መሪ በመጀመሪያው ቀን የእስራኤል እና የአሜሪካ የተቀናጀ ጥቃት የተገደሉት ከአራት ወራት በፊት ነበር።

   ከእርሳቸውም ጋር በርካታ የኢራን ወታደራዊ እና የፖለቲካ ባለሥልጣናት እንዲሁም ሴት ልጃቸው ቡሽራ ኻሜኒ፣ የልጅ ልጃቸው ዛህራ ሞሃመዲ፣ የልጃቸው ሞጅታባ ኻሜኒ ሚስት ዛህራ ሃዳድ እና የልጃቸው ሆዳ ኻሜኒ ባል ኢስባህ ኡል ሃዳ ባጌሪ ተገድለዋል።

   በቀድሞው ጠቅላይ መሪ የቀብር ሥነ ሥርዓት ላይ የአገራት መሪዎች እና ባለሥልጣናት የተገኙ ሲሆን እርሳቸውን የተካው ልጃቸው ሞጅታባ ኻሜኒ አልተገኘም።

   የኻሜኒ የቀብር ሥነ ሥርዓት የተፈፀመው ፕሬዝደንት ትራምፕ "ተኩስ አቁሙ አብቅቷል" ካሉ በኋላ አሜሪካ በኢራን ላይ የከፈተችው ጥቃት ለሁለተኛ ቀን በቀጠለበት ጊዜ ነበር።

9. 10 ሀምሌ 2026ኢራን መሠረተ ልማቶቿ ከተመቱ በአሜሪካ እና በእስራኤል ላይ ጥቃት እንደምትፈጽም አስታወቀች

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   በኢራን እና በአሜሪካ መካከል ግጭቱ ካገረሸ በኋላ በመሠረተ ልማቶቿ ላይ ጥቃት የሚፈጸም ከሆነ አጸፋውን እንደምትመልስ እና እስራኤልም ከኢራን የአጸፋ ጥቃት እንደማትተርፍ የኢራን የብሔራዊ ደኅንነት የበላይ ምክር ቤት ዋና ፀሐፊ አስጠነቀቁ።

   ዋና ፀሐፊው ሞሐመድ ባቂር ዞልቃድር በአገሪቱ ቴሌቪዥን በተላለፈ መግለጫቸው "ቀደም ሲል እንዳስታወቅነው በመሠረተ ልማቶቻችን ላይ የሚፈጸሙ ጥቃቶች አጸፋን የሚያስከትሉ ሲሆን፣ ከእነዚህ ክፋቶች ጀርባ ያለው ወንጀለኛው ጽዮናዊ መንግሥትም ተዋጊዎቻችን ከሚፈጽሙት ጥቃት የሚያመልጥ አይሆንም” ሲሉ ተናግረዋል።

   ተኩስ አቁም አድርገው የነበሩት አሜሪካ እና ኢራን በዚህ ሳምንት መጀመሪያ አካባቢ በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ በሚተላለፉ መርከቦች ላይ የተፈጸመውን ጥቃት ተከትሎ ወደ ግጭት ተመልሰዋል።

   አሜሪካ፣ ኳታር እና ሳዑዲ አረቢያ በሦስት መርከቦች ላይ ለተፈጸመው ጥቃት ኢራንን ተጠያቂ ሲያደርጉ ኢራን ግን አስተባብላለች።

   በመርከቦቹ ላይ ጥቃት ከተፈጸመ በኋላ አሜሪካ ከማክሰኞ ሌሊት ጀምራ ኢራን ውስጥ በሚገኙ በርካታ ዒላማዎች ላይ ጥቃት ስትፈጽም፣ ኢራን ደግሞ በፋርስ ባሕረ ሰላጤው አገራት ውስጥ በሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮች ላይ የአጸፋ እርምጃ ወስዳለች።

10. 10 ሀምሌ 2026ሜክሲኮ በአሜሪካ ይዞታ ሥር ሆነው የሞቱ ዜጎቿን በተመለከተ ክስ ልትመሠርት ነው

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ሜክሲኮ በአሜሪካ ይዞታ ሥር እያሉ የሞቱ ዜጎቿን በተመለከተ የወንጀል ክስ እንደምትመሠርት አስታወቀች።

    የሜክሲኮ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሮቤርቶ ቬልሳኮ እንደተናገሩት ብዙ ዜጎቻቸው በአሜሪካ ይዞታ ሥር ሳሉ በመሞታቸው “የሕግ እርምጃ” ይወስዳሉ።

    በአሜሪካ የስደተኞች እና ጉምሩክ ባለሥልጣን (አይስ) ተይዘው የነበሩ 14 የሜክሲኮ ዜጎች መሞታቸውን ገልጸዋል። ሦስት ተጨማሪ ዜጎቻቸው ደግሞ “በእስር ሒደት ላይ” መሞታቸውን ተናግረዋል።

    ሜክሲኳውያኑ መሞታቸው በአገሪቱ ካስነሳው ተቃውሞ በተጨማሪ ያለፈው ረቡዕ በአሜሪካ ሂዩስተን በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች የተቃውሞ ሰልፍ አድገዋል።

    የተቃውሞ ሰልፍ ከመካሄዱ አንድ ቀን አስቀድሞ ሎሬንዞ ሳልጋዶ አሩጆ የተባለ የሜክሲኮ ዜጋ በስደተኞች እና ጉምሩክ ባለሥልጣን ባልደረባ ተገድሏል።

    የአሜሪካ የአገር ውስጥ ደኅንነት መሥሪያ ቤት (ዲኤችኤስ) በኤክስ ገጹ ባወጣው መግለጫ “አይስ [የስደተኞች እና ጉምሩክ ባለሥልጣን] ሕገ ወጥ ሰውን በቁጥጥር ሥር ለማዋል በወሰደው የሕግ ማስከበር እርምጃ መኪና ለማስቆም ሞክሯል” ብሏል።

    ግለሰቡ የተገደለው “ከመያዝ ለማምለጥ ሲሞክር” እንደሆነም ገልጿል።

    ቤተሰቦቹ እንዳሉት ግን ሎሬንዞ ተተኩሶበት የተገደለው ወደ ሥራ እየሄደ ሳለ ነው።

11. 10 ሀምሌ 2026በስፔን ሰደድ እሳት ቢያንስ 11 ሰዎች ሲሞቱ፣ 19 ሰዎች የደረሱበት አልታወቀም

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    በደቡብ ስፔን፣ አንዳሉሲያ ግዛት በተነሳው ሰደድ እሳት ምክንያት ቢያንስ 11 ሰዎች መሞታቸው ተገለጸ።

    የግዛቱ አስተዳዳሪ ጁአናማ ሞሬኖ እንዳሉት 19 ሰዎች እስካሁን የደረሱበት አልታወቀም።

    በወደቀ የኤሌክትሪክ መስመር ምክንያት ሰደድ እሳቱ እንደተነሳ እና በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ስርጭቱን ለመቆጣጠር እየሞከሩ እንደሚገኙ ተገልጿል።

    በደቡብ አውሮፓ እስከ 40 ዲግሪ ሴንቲግሬድ የሚደርስ የሙቀት ወጀብ መከሰቱ በተለያዩ አካባቢዎች ሰደድ እሳት እያስከተለ ነው።

    በፈረንሳይ፣ ፖርቹጋል እና ስፔን የእሳት አደጋ ሠራተኞች አደጋዎችን ለመቆጣጠር እየሞከሩ ሲሆን በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ከቤት ንብረታቸው ተፈናቅለዋል።

    በስፔን በሰደድ እሳት የሞቱ 11 ሰዎች አስከሬን ቤዳር በተባለች አነስተኛ መንደር ውስጥ ተገኝቷል። አብዛኞቹ ሰዎች የውጭ አገራት ዜጎች መሆናቸውን የግዛቱ አስተዳዳሪ ተናግረዋል።

12. 10 ሀምሌ 2026ቻይና በድጋሚ ጥቅም ላይ የሚውል ሮኬት አስወነጨፈች

    

    የፎቶው ባለመብት, China Aerospace Science and Technology Corporation

    ቻይና በአገሪቱ ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ በድጋሚ ጥቅም ላይ መዋል የሚችል ሮኬት ማስወንጨፏ ተገለጸ።

    በአገሪቱ የሕዋ ሳይንስ ዘርፍ ትልቅ ስኬት እንደሆነ ተመልክቷል።

    ዛሬ አርብ፤ ሎንግ ማርች 10ቢ የተባለው ሮኬት ከደቡባዊ ቻይና ሀይናን ተወንጭፎ ወደ ምድር መመለሱ ተገልጿል።

    አሜሪካ በድጋሚ ጥቅም ላይ የሚውሉ ሮኬቶች በማምረት በሕዋ ሳይንስ ያላትን ሥፍራ ቻይና መገዳደር የምትችልበት መንገድ ነው።

    የኢሎን መስክ ‘ስፔስ ኤክስ’ እና የጄፍ ቤዞስ ‘ብሉ ኦሪጅን’ እንደገና ጥቅም ላይ የሚውሉ ሮኬቶች ያመርታሉ።

    ሮኬቶች አንዴ ጥቅም ላይ ከዋሉ በኋላ መልሰው አገልግሎት እንደማይሰጡ ይታመናል።

    ከምድር ሮኬቶች ሲወነጨፉ ጉዳት ስለሚደርስባቸው እና በድጋሚ ጥቅም ላይ ስለማይውሉ የጠፈር መንኮራኩር መላክ ከፍተኛ ወጪ ይጠይቃል።

    ሮኬቶችን ለማስወንጨፍ የሚያስችለው ክፍል ዳግመኛ ጥቅም ላይ እንዲውል ማስቻል በከፍተኛ መጠን ወጪውን ይቀንሳል።

13. 10 ሀምሌ 2026የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ከአሜሪካ ጋር በማበሯ ዋጋ ትከፍላለች - ኢራን

    

    የፎቶው ባለመብት, Muskaan Kataria

    የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ለወራት ጥቃት እየፈጸመች ካለችው አሜሪካ ጋር የምታደርገው ትብብር ዋጋ ያስከፍላትል ሲሉ አንድ የኢራን የምክር ቤት አባል ተናገሩ።

    በኢራን ፓርላማ ውስጥ የብሔራዊ ደኅንነት ኮሚሽን አባል የሆኑት ኢስማኤል ኮዋሳሪ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ አሜሪካ በአገራቸው ላይ እንደ አዲስ ከከፈተችው ጥቃት ጀርባ አለች ሲሉ ከስሰዋል።

    በዚህም ምክንያት አሜሪካ እየፈጸመችው ላለው ጥቃት ኤምሬትስ “ከዋሽንግተን ጋር ባላት ትብብር የተነሳ ዋጋ ትከፍላለች” ሲሉ የባሕረ ሰላጤዋን አገር አስጠንቅቀዋል።

    አስማኤል በተጨማሪም በኢራን ላይ እየተፈጸመ ካለው ጥቃት ጋር በተያያዘ "እየወሰደችው ባለቻቸው እርምጃዎች የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ከኢራን ጠላቶች ጋር ተሰልፋለች፤ ለዚህም የሚያስከፍላት ዋጋ በጣም ከባድ እንደሚሆን ልታውቀው ይገባል” ብለዋል።

    የኢራን ጦር ኃይሎች ጠቅላይ አዛዥ ቀደም ሲል እንዳስታወቁት “ለወራሪ” ኃይሎች ማንኛውንም ድጋፍ የሚሰጥ ከኢራን የአጸፋ ቅጣት ይጠብቀዋል በማለት ያስተላለፉትን ማስጠንቀቂያ የምክር ቤት አባሉ አጽንኦት ሰጥተው ጠቅሰዋል።

    ስለዚህም ኤምሬትስ በቀጣናው ያሉትን ለአሜሪካ ጦር ሰፈሮች በምትሰጠው ድጋፍ ምክንያት “የባሕር እንቅስቃሴ መስመሯ፣ የባቡር እና የአየር ትራንስፖርት መሠረተ ልማቶቿ እንዲሁም የነዳጅ እና የጋዝ ተቋማቷ የኢራን ጦር ሠራዊት እርምጃ በሚወስዱበት ጊዜ ዋነኛ ዒላማዎች ይሆናሉ” በማለት አስጠንቅቀዋል።

14. 10 ሀምሌ 2026‘ዶናልድ ትራምፕን ለመግደል አዲሱ የኢራን ዕቅድ’

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ኢራን ከወራት በፊት በተከፈተባት ጦርነት ጠቅላይ መሪዋን እና ከፍተኛ ባለሥልጣናቷን የገደሉባትን ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕን ለመበቀል አዲስ ዕቅድ ማውጣቷ ተዘገበ።

    ኢራን በፕሬዝዳንት ትራምፕ ላይ ግድያ ለመፈጸም አዲስ ዕቅድ ማዘጋጀቷን በተመለከተ እስራኤል ለአሜሪካ መረጃ መስጠቷን ዎል ስትሪት ጆርናል ጋዜጣ ዘግቧል።

    "የአሜሪካን መሪ፣ እኔን ሊገድሉ ይፈልጋሉ” እና “ስሜ በሁሉም ዝርዝራቸው ውስጥ ይገኛል” በማለት ፕሬዝዳንት ትራምፕ መረጃው እንዳሳሰባቸው ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ጉዳዩን በይፋ አንስተው በተደጋጋሚ መናገራቸውን እንደሚያመልክት ጋዜጣው ዘግቧል።

    እስራኤል የኢራንን ዕቅድ በተመለከተ ለፕሬዝዳንት ትራምፕ የሰጠችው መረጃ ከሁለት ዓመት በፊት ፔንሲልቬኒያ ውስጥ የተደረገባቸውን የግድያ ሙከራ የሚያካትት ሲሆን፣ ፕሬዝዳንቱም መረጃውን ከደኅንነት ስጋት ባሻገር ለፖለቲካ ዓላማቸው እየተጠቀሙበት መሆኑን አመልክቷል።

    የትራምፕ ተቺዎች መረጃውን ትራምፕ ከሕዝቡ ድጋፍ ለማግኘት የሚጠቀሙበት ነው ቢሉም፣ የኢራን አብዮታዊ ዘብ በቀድሞው የትራምፕ የብሔራዊ ደኅንነት አማካሪ በነበሩት ጆን ቦልተን ላይ አድርጎታል የተባለው የግድያ ሙከራ በትራምፕም ላይ ሊፈጸም ይችላል የሚል ስጋትን ፈጥሯል።

    ከአውሮፓውያኑ 1950 ወዲህ የአሜሪካ ፕሬዝዳንቶች በነበሩት ጆን ኤፍ ኬኔዲ ላይ ከተፈጸመው ግድያ አንስቶ በትሩማን፣ በፎርድ እና በሬጋን ላይ ያልተሳኩ የግድያ ሙከራዎች ተፈጽመዋል።

    አንዳንዶች የግድያ ሙከራዎች የፖለቲካ ድጋፍ ለማግኘት ጥቅም ላይ ይውላል ቢሉም ፕሬዝዳንት ትሩማን እና ፎርድ ከተሞከረባቸው ግድያ በኋላ በሕዝብ ዘንድ የነበራቸው ተቀባይነት ሲያሽቆለቁል፣ ሮናልድ ሬጋን ግን ከተሞከረባቸው ግድያ በኋላ ተቀባይነታቸው ጨምሯል።

15. 10 ሀምሌ 2026ኢራን እና አሜሪካ ወደ ድርድር እንዲመለሱ ለማድረግ ጥረት መጀመሩ ተዘገበ

    

    የፎቶው ባለመብት, Atta Kenare / AFP via Getty Images

    ኳታር፣ ፓኪስታን እና ሌሎችም ቀጣናዊ አደራዳሪዎች አሜሪካ እና ኢራንን ወደ ውይይት ለመመለስ ጥረት እያደረጉ እንደሚገኙ ተዘገበ።

    የአሜሪካው አክሲዮስ እንደዘገበው አሸማጋዮቹ አሜሪካ እና ኢራን እንደ አዲስ የገቡበትን ግጭት አቁመው ኒውክሌርን የተመለከተ ውይይት እንዲቀጥሉ ለማድረግ እየሞከሩ ነው።

    አክሲዮስ በአሜሪካ እና በአሸማጋዮቹ አገራት የሚገኙ ሁለት ምንጮቹን ጠቅሶ እንደዘገበው ውይይቶች እንዲቀጥሉ ጥረቶች ተጀምረዋል።

    የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከትናንት በስትያ ከኢራን ጋር የተፈረመው የመግባቢያ ሰነድ እንዲሁም የተኩስ አቁሙ “አብቅቶለታል” ብለዋል።

    ፕሬዝዳንቱ በኢራን ላይ ጥቃት እንዲፈጸም ትዕዛዝ ማስተላለፋቸውን ተከትሎ ሁለቱ አገራት ወደ ግጭት ተመልሰዋል።

    ትራምፕ ትኩረታቸው የሆርሙዝ ወሽመጥን ማስከፈት መሆኑን ተናግረዋል።

    የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ በበኩሉ የሆርሙዝ ወሽመጥ በአገሪቱ ኃይሎች ቁጥጥር ሥር እንደሚገኝ ገልጿል።

    አክሲዮስ እንደዘገበው ትራምፕ አሁንም ቢሆን የለየለት ጦርነት ውስጥ ተመልሰው መግባት አይፈልጉም።

    የአሜሪካ ጦር ለሁለት ተከታታይ ቀናት በፈጸመው ጥቃት በኢራን ወደ 90 ዒላማዎችን መምታቱን አስታውቋል። የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ በኩዌት፣ በባሕሬን እና በኳታር የአሜሪካ የጦር ሰፈሮች ላይ የድሮን ድብደባ መፈጸሙን ገልጿል።

16. 9 ሀምሌ 2026የአሜሪካ እና ኢራን ግጭት ዋና ዋና ክስተቶች

    

    የፎቶው ባለመብት, Mehr News Agency

    አሜሪካ እና ኢራን ወደ ጦርነት መመለሳቸው መካከለኛው ምሥራቅን በውጥረት ሞልቶታል።

    በሁለቱ አገራት መካከል የመግባቢያ ስምምነት ከተፈረመ ወዲህ ከባድ የተኩስ ልውውጥ የተደረገው ያሳለፍነው ማክሰኞ ነው።

    የኢራን የጤና ሚኒስቴር ማክሰኞ እና ረቡዕ በተፈጸሙ ጥቃቶች 14 ሰዎች መገደላቸውን አረጋግጧል።

    ረቡዕ እና ዛሬም ተከታታይ ጥቃቶች መፈጸማቸው ተዘግቧል። የግጭቱ ዋና ዋና ነጥቦች የሚከተሉት ናቸው፦

    • የአሜሪካ ጦር ለሁለት ተከታታይ ቀናት በፈጸመው ጥቃት በኢራን ወደ 90 ዒላማዎችን መምታቱን አስታውቋል።
    • የቢቢሲ መረጃ ማጣሪያ ቢቢሲ ቬሪፋይ ያረጋገጣቸው ተንቀሳቃሽ ምሥሎች በደቡብ ምሥራቅ ኢራን ቻባሀር ከተማ የመቆጣጠሪያ ማማ ላይ የደረሰ ጉዳትን ያሳያሉ።
    • በሰሜናዊ የኢራን ክፍል አቃላ ከተማ የባቡር ሃዲድ በተዘረጋበት ድልድይ ላይ ጉዳት መድረሱንም ማረጋገጥ ተችሏል።

    • የኢራን መገናኛ ብዙኃን የኒውክሌር ማብላያ ላይ ዛሬ ከሰዓት ጥቃት መፈጸሙን ዘግበዋል።
    • ኢራን በኩዌት፣ በባህሬን እና በኳታር የአሜሪካ የጦር ሰፈሮች ላይ የድሮን ድብደባ መፈጸሟን አስታውቃለች።
    • ባህሬን ከኢራን የተሰነዘሩባትን ጥቃቶች ማክሸፍ መቻሏን ስትገልጽ፤ በኩዌት በተተኮሰ የሚሳዔል ስብርባሪዎች አንድ ሰው ላይ ጉዳት መድረሱ ይፋ ተደርጓል።
    • የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ በዮርዳኖስ የሚገኝ የአሜሪካ ወታደራዊ ሰፈር ላይ 10 ሚሳዔል መተኮሱን ገልጿል። ዮርዳኖስ በበኩሏ ስምንት ሚሳዔሎችን መትታ መጣሏን አስታውቃለች።

    

    የፎቶው ባለመብት, Instagram

    

    የፎቶው ባለመብት, Tasnim

17. 9 ሀምሌ 2026የአሜሪካ ጥቃት የሚቀጥል ከሆነ ኢራን እራሷን እንደምትከላከል አስታወቀች

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

    ለተከታታይ ሁለት ቀናት በአሜሪካ ጥቃት የተሰነዘረባት ኢራን ጥቃቱ የሚቀጥል ከሆነ እራሷን የመከላከል እርምጃ ለመውሰድ ዝግጁ መሆኗን አስታወቀች።

    የአገሪቱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ ባወጡት መግለጫ አሜሪካ በተከታታይ በተለያዩ የኢራን ክፍሎች ላይ እየፈጸመችው ያለው ጥቃት “በጽኑ የሚወገዝ” መሆኑን አመለክተዋል።

    ጥቃቶቹን ከሳምንታት በፊት ባለፈው ሰኔ ወር በሁለቱ አገራት መካከል የተደረሰውን ባለ 14 ነጥብ የመግባቢያ ስምምነትን የሚጥስ ነው ሲሉ ወቅሰዋል።

    የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተደረሰውን ስምምነት ዋነኛ አሸማጋይ ለሆኑት ለፓኪስታኑ የጦር ኃይሎች ጠቅላይ አዛዥ ለሆኑት ፊልድ ማርሻል አሲም ሙኒር እንደተናገሩት “የአሜሪካ ጥቃት የሚቀጥል ከሆነ ኢራን እራሷን ትከላከላለች” ብለዋል።

    በተጨማሪም አራግቺ ከኦማን እና ከቱርክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ጋር መወያየታቸው የተነገረ ሲሆን፣ አገራት በባሕረ ሰላጤው የተፈጠረው ውጥረት እንዲረግብ ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ እንዲፈለግ ጥሪ እያቀረቡ ነው።

18. 9 ሀምሌ 2026አሜሪካ እና ኢራን ወደ ጦርነት ሲመለሱ፣ ኢራናውያን አደባባይ ወጥተው የኻሜኒን ቀብር እየፈጸሙ ነው

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    አሜሪካ በኢራን ላይ ለሁለተኛ ቀን የምትፈጽመው ጥቃት በቀጠለበት እና ኢራን የአጸፋ እርምጃ በጎረቤቶቿ ላይ እየወሰደች ባለበት በአሁኑ ጊዜ በጦርነቱ ጅማሬ ላይ የተገደሉት የቀድሞው ጠቅላይ መሪ የመጨረሻ የቀብር ሥነ ሥርዓት እየተካሄደ ነው።

    ላለፉት ቀናት በተለያዩ አገራት እና ከተሞች ውስጥ ሲዘዋወር የነበረው የአያቶላህ አሊ ኻሜኒ አስከሬን ወደ ትውልድ ከተማቸው ማሻድ ተወስዶ ዛሬ ግብአተ መሬቱ ይጠናቀቃል።

    በሰሜን ምሥራቃዊ ኢራን ውስጥ በምትኘው ቅዱስ ከተማ ማሻድ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ወደ አደባባይ ወጥተው ጎዳናዎች በሐዘንተኞች መጨናነቃቸው ተዘግቧል።

    የካቲት ወር ማብቂያ ላይ አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ ጦርነት በከፈቱበት የመጀመሪያ ዕለት የተገደሉት ኻሜኒ የስንብት እና ቀብር ሥነ ሥርዓት ካለፈው ቅዳሜ ጀምሮ ሲካሄድ ቆይቶ ዛሬ የሚጠናቀቅ ይሆናል።

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

19. 9 ሀምሌ 2026የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ የሆርሙዝ ወሽመጥ በቁጥጥሩ ሥር መሆኑን አስታወቀ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ የሆርሙዝ ወሽመጥ በአገሪቱ ኃይሎች ቁጥጥር ሥር እንደሚገኝ አስታወቀ።

    የሆርሙዝ ወሽመጥን ደኅንነት “በቁጥጥሩ ሥር እንዳዋለ” እና በቀጣይ ሁለት ሳምንታት “ቀስ በቀስ” መተላለፊያው እንደሚከፈት ይፋ አድርጓል።

    ለኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ቅርብ የሆነው ታስኒም የዜና ምንጭ እንደዘገበው፤ በሆርሙዝ ወሽመጥ ያለው እንቅስቃሴ ከጦርነቱ በፊት ከነበረው አንጻር “ወደ 50 በመቶ እንደሚደርስ" ተገልጿል።

    ከኢራን “ፈቃድ ያገኙ” መርከቦች እንቅስቃሴ “እየጨመረ” መሆኑን አስታውቋል።

    “የውጭ ኃይሎች በዚህ መሬት እና በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ መብት እንደሌላቸው በድጋሚ እንገልጻለን” ሲል የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ተናግሯል።

    በሆርሙዝ ወሽመጥ አስተዳደር ጣልቃ መግባት “አውዳሚ ምላሽ የሚያስከትል” ነው ሲልም አስጠንቅቋል።

    የቢቢሲ መረጃ ማጣሪያ ቢቢሲ ቬሪፋ ባገኘው መረጃ መሠረት ትናንት ረቡዕ በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል 23 መርከቦች አልፈዋል።

20. 9 ሀምሌ 2026ኢራን የተኩስ አቁም ስምምነቱ ላይ አሜሪካ “ግልጽ ጥሰት” ፈጽማለች ስትል አሜሪካን ከሰሰች

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

    የኢራን የውጭ ጉዳይ ምክር ቤት አሜሪካ ሰኔ ላይ የተፈረመው እና ጊዜያዊ ተኩስ አቁም ያስገኘው የመግባቢያ ስምምነት ክፍሎች ላይ “ግልፅ ጥሰት” ፈጽማለች ሲል ከሰሰ።

    “ወታደራዊ ዘመቻዎች በአስቸኳይ እና በቋሚነት እንዲቆሙ” የጠየቀው ሚኒስቴር መሥሪያ ቤቱ፤ ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል “የሚደረግ የንግድ መርከቦች ጉዞን ደኅንነት ለማስጠበቅ የተቻላትን እንደምታደርግ” ገልጿል።

    ሁለቱ ወገኖች የመግባቢያ ስምምነቱን የሚተረጉሙበት መንገድ የዚህ ግጭት ቁልፍ የውጥረት ምንጭ ሆኗል።

    የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፤ አሜሪካ በወሽመጡ “ትዕዛዝ ባላከበሩ በርካታ መርከቦች ጋር ተፈጽሟል ለተባለ ክስተት” ምላሽ እሰጣለሁ በሚል “ሐሰተኛ ምክንያት” ጥቃት እንደፈጸመች በመግለጽ ከስሷል።

    አሜሪካ ከዚህ ቀደም ኢራን በወሽመጡ የሚጓዙ ሦስት መርከቦች ላይ ጥቃት በመፈጸም “የተኩስ አቁሙ ላይ ግልጽ ጥሰት” ፈጽማለች የሚል ክስ አቅርባ ነበር። ኢራን መርከቦቹ ላይ ለደረሰው ጥቃት ኃላፊነቱን አልወሰደችም።

    የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አክሎም ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የኢራንን መሪዎች “ዋልጌ” በማለት “ያልተገራ ንግግር” አድርገዋል በማለት ወቅሷል።

    በተጨማሪም አሜሪካ ሁለት የባቡር ድልድዮችን ጨምሮ በርካታ ቦታዎችን ዒላማ በማድረግ "ከባድ የጦርነት ወንጀል" ፈጽማለች ሲል ከስሷል።