Bộ GD&ĐT: Thí sinh ở Tuyên Quang thi lại là 'hợp tình, hợp lý, hợp pháp'
Nguồn hình ảnh, Facebook chuyên Tuyên Quang/Công an Tuyên Quang/BBC
Bộ Giáo dục và Đào tạo vào sáng 5/8 thông báo hủy kết quả thi tốt nghiệp THPT với 328 thí sinh vụ điểm Toán cao bất thường ở trường THPT chuyên Tuyên Quang, cho nhóm này thi lại tất cả môn.
Kỳ thi lại dự kiến được tổ chức trong hai ngày 14 và 15/8 và kết quả sẽ được công bố vào ngày 19/8. Kết quả này cũng sẽ được sử dụng để xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng.
Đây là diễn biến mới nhất trong vụ gian lận thi cử gây chấn động, sau khi loạt điểm 10 môn Toán của thí sinh Trường Chuyên Tuyên Quang đẩy điểm trung bình của nhóm này lên 9,58 - cao nhất cả nước.
Vụ việc đã gây bức xúc trong dư luận, nhiều người đã bày tỏ sự phẫn nộ và nghi ngờ về tính công bằng của kỳ thi, đặc biệt trên mạng xã hội Threads, được giới trẻ sử dụng phổ biến.
Liên quan đến vụ việc, đến nay cơ quan chức năng đã khởi tố 29 bị can, gồm lãnh đạo trường THPT, hai giáo viên, và 25 người còn lại chưa công bố danh tính.
Vụ án gây chấn động dư luận khiến cho Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bên liên quan xử lý nghiêm các vi phạm, đồng thời công bố công khai quyết định, hướng xử lý vi phạm tại kỳ thi ở Tuyên Quang và một số địa phương khác.
Vì sao Bộ Giáo dục và đào tạo cho thi lại?
Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nói rằng phương án thi lại đối với các thí sinh tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang là "hợp tình, hợp lý và hợp pháp nhất".
Đây chính là đề xuất mà lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang đưa ra trước đó.
Ông Thưởng nói rằng điều này nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp chính đáng của học sinh, rằng "dưới góc độ nhân văn và khoa học giáo dục", cả 328 học sinh đều bị ảnh hưởng.
"Chúng tôi không phân biệt đâu là học sinh trung thực, đâu là học sinh chưa trung thực. Các cơ quan chức năng nhận định điểm bất thường là hệ quả của Hội đồng thi, của những người được giao chức trách, nhiệm vụ tổ chức kỳ thi nhưng đã vi phạm nghiêm trọng quy chế", quan chức này cho biết.
Cũng theo vị Thứ trưởng, việc tổ chức thi lại chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của học sinh.
"Những em thật sự đúng bản chất, đúng năng lực thì chứng minh đây là điểm thật của mình. Điểm thật của các con thì không phải băn khoăn, không phải lo lắng, không phải nghĩ điểm đó có thật hay không để xét tuyển đại học. Trách nhiệm của chúng ta là phải làm rõ điều này và đồng hành với các em".
Ông Thưởng nói thêm rằng trong quá trình lấy ý kiến, một số hiệu trưởng trường THPT có đề xuất các phương án xử lý, song "không có phương án nào có thể đáp ứng đầy đủ mong mỏi của người dân".
Ông Thưởng không nói chi tiết người dân mong mỏi gì.
Tuy nhiên, trước quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, một câu hỏi khác được đặt ra về sự "hợp tình, hợp lý và hợp pháp" của các thi sinh vi phạm quy chế thi ở nơi khác.
Chẳng hạn, trước đó, ngành giáo dục tỉnh Quảng Trị cũng đã hủy kết quả thi của 5 thí sinh do liên quan đến tiêu cực, và tất cả không được thi lại mà chờ đến năm 2027.
Ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng của Bộ Giáo dục và Đào tạo giải thích rằng các thí sinh ở Quảng Trị sẽ phải chờ đến kỳ thi 2027 vì đã được cá thể hóa hành vi vi phạm, cơ quan chức năng đã xác định rõ tính chất, mức độ vi phạm của từng trường hợp.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh tham dự, là kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam.
Tổng cộng có 74 thí sinh khác bị đình chỉ thi do vi phạm quy chế trong thời gian diễn ra thi cử.
Tuy nhiên, sau khi kỳ thi kết thúc, ngoài vụ việc ở Tuyên Quang, đã xuất hiện hàng loạt phản ánh về dấu hiệu tiêu cực tại các điểm thi ở nhiều địa phương.
Tại Quảng Ninh, một thí sinh phản ánh giám thị tại điểm thi Trường THPT Cẩm Phả đã gợi ý cho một thí sinh khác trong phòng thi.
Kết quả là ba giáo viên bị kỷ luật.
Ở Quảng Trị, từ tin nhắn phản ánh đến fanpage của Bộ Giáo dục và Đào tạo và được thí sinh tố cáo chụp lại đăng ẩn danh lên mạng xã hội, cơ quan điều tra công an tỉnh này đã khởi tố vụ án, khởi tố hai giáo viên và xác định chín thí sinh liên quan đến hành vi gian lận tại điểm thi Trường THPT Lê Trực.
5 thí sinh ở Quảng Trị cũng đã bị hủy kết quả.
Một thí sinh ở Cà Mau bị tố giác sử dụng điện thoại trong các buổi thi môn ngữ văn và toán.
Bài thi của thí sinh này sau đó cũng bị hủy kết quả.
Một loạt các phản ánh về nghi vấn tiêu cực thi cử cũng xuất hiện tại Bắc Ninh, Lào Cai, Phú Thọ và Đắk Lắk.
Riêng ở Tuyên Quang, địa phương sáp nhập với tỉnh Hà Giang từ 1/7/2025, là quy mô nhất.
Dù gọi đó là vi phạm "đặc biệt nghiêm trọng", nhưng lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quyết định cho các thí sinh thi lại.
Vụ việc tại Tuyên Quang khiến dư luận nhớ đến đại án gian lận thi cử chấn động tại Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình vào năm 2018, liên quan hàng trăm cán bộ, đảng viên, nhiều người trong đó đã lãnh án tù.
Vụ tiêu cực đó đã khiến cho bà Vương Ngọc Hà, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Giang khi đó, bị kỷ luật khiển trách.
Bà Hà hiện tại là Phó chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, là Trưởng Ban Chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT tại tỉnh này.
Diễn biến vụ việc
Nguồn hình ảnh, Công an Tuyên Quang
Khi điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được công bố hôm 1/7, Trường THPT chuyên Tuyên Quang gây chú ý khi có đến hơn 140 trên 328 thí sinh đạt điểm 10 môn toán.
Điều đáng nói là, các điểm 10 này tập trung với mật độ cao trong dải số báo danh gần nhau.
Số còn lại, đa số đạt điểm 9, cũng tập trung vào các nhóm thí sinh có số báo danh gần nhau hầu hết đạt điểm cao.
Chỉ có 3 thí sinh đạt dưới 8 điểm môn toán.
Dư luận khiến cho chính quyền Tuyên Quang phải vào cuộc.
Khởi đầu, vào ngày 5/7, Công an tỉnh Tuyên Quang đã ra lệnh giữ người khẩn cấp thư ký của điểm thi là ông Nguyễn Hà Duy - giáo viên Trường THPT chuyên Tuyên Quang - một người từng được ca ngợi là năng nổ và có chuyên môn cao.
Ông Duy bị khởi tố hai ngày sau đó, với cáo buộc đã được bà Trần Thị Thu Hằng - Trưởng điểm thi, Phó hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Huyên - chỉ đạo vào phòng thi và trực tiếp hướng dẫn một số thí sinh làm bài thi môn toán.
Hàng loạt các giáo viên và những người liên quan đã bị Công an tỉnh Tuyên Quang khởi tố sau đó để điều tra về hành vi "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", trong đó có bà Nguyễn Thị Hằng - Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Tổng cộng, Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố 27 người.
Đến tối 17/7, vụ án đã rút vụ án về Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an.
Có thêm 2 người khác bị khởi tố, nâng con số hiện tại lên 29 người.
Đại tá Nguyễn Tuấn Hưng, Phó cục trưởng Cục An ninh điều tra Bộ Công an, cho biết bước đầu xác định đây là sai phạm của tập thể hội đồng thi.
Cụ thể, cơ quan điều tra nói rằng các giáo viên đã vào các phòng thi để chỉ bài, và một số thí sinh có trao đổi bài thi.
Mạng xã hội dậy sóng
Vụ bê bối tại chuyên Tuyên Quang đã thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội, đặc biệt là Threads.
Nhiều bài đăng bày tỏ sự bức xúc, cho rằng gian lận đã ảnh hưởng trực tiếp đến sự công bằng trong giáo dục và quyền lợi của những học sinh đã nỗ lực ôn luyện nghiêm túc.
Trên Threads, một bình luận nhận hàng ngàn lượt thích ghi: "Ngủ quên không đi thi và họ cũng phải trả một cái giá rất đắt. Vậy hà cớ gì gian lận trong thi cử mà lại nhận được sự khoan hồng?"
Một bình luận khác có đoạn: Gian lận mà không bị phạt gì, làm ảnh hưởng đến những người không gian lận thì bất công quá.
Một người khác viết: "Nghĩ sao gian lận có tổ chức lớn và quy mô như vậy mà xử như không xử, vậy thì điều tra làm gì cho mất công nữa. Làm như vậy thì cả trăm năm sau cũng đừng mơ có những Steve Jobs Việt Nam".
Steve Jobs Việt Nam là một chủ đề được đưa vào môn Ngữ văn trong kỳ thi này.
Dẫu vậy, quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc cho các thí sinh thi lại được gọi là "hợp tình, hợp lý và hợp pháp".
Tuy nhiên, trong bài đăng về quyết định cho thi lại của Bộ Giáo dục và Đào tạo trên BBC News Tiếng Việt vào sáng 5/8, nhiều người cho rằng việc tổ chức thi lại là "không công bằng", và rằng "đã gian lận thì không nên được thi lại".
