Moja kwa moja, Iran yaionya Marekani dhidi ya mashambulizi mapya, mapigano yaendelea Yemen

Moja kwa moja

Na Mariam Mjahid

1. Dakika 56 zilizopitaMlipuko mkubwa watikisa ghala la silaha Syria

   Mlipuko mkubwa umetokea katika ghala la silaha lililoko viunga vya kusini mwa mkoa wa Aleppo, kaskazini mwa Syria, na kujeruhi watu wasiopungua wanne, kwa mujibu wa taarifa.

   Televisheni ya taifa ya Syria, Al Ikhbariya, pamoja na mashirika mengine ya habari, imeripoti kuwa milipuko hiyo ilitokea karibu na mji wa Al Ais, kusini mwa Aleppo, ambako kwa mujibu wa vyanzo vya eneo hilo kuna ghala la silaha linalohusishwa na Wizara ya Ulinzi ya Syria.

   Shirika la habari la taifa la Syria, SANA, pia limeripoti kuwa milipuko hiyo ilitokea alfajiri katika kituo cha jeshi la Syria karibu na Al Ais.

   Chanzo cha milipuko hiyo bado hakijajulikana. Hata hivyo, baadhi ya vyanzo vimedai kuwa ilisababishwa na mashambulizi ya anga ya Israel, yakilenga ghala lililotumika kuhifadhi silaha za kijeshi zinazoungwa mkono na Uturuki.

   Mamlaka za eneo hilo zimewaagiza wananchi kujiepusha na eneo hilo.

2. Saa 1 iliyopitaTetesi za Soka Jumatatu: Spurs walenga kumsajili Gibbs White kwa £125m

   Tottenham Hotspur wameweka lengo la kumsajili kiungo wa Nottingham Forest Morgan Gibbs White, 26, kwa kitita cha hadi pauni milioni 125 katika dirisha la Januari, baada ya kukaribia kumsajili mchezaji huyo wa kimataifa wa England katika dirisha la majira ya kiangazi 2025. (Football Insider)

   Manchester United wanamfuatilia kiungo wa Lens, Mezian Mesloub, 16, ambaye ni mchezaji wa kimataifa wa vijana wa Ureno, huku klabu hiyo ikilenga kuimarisha kundi lake la vipaji chipukizi. (Teamtalk)

   Manchester United pia bado wanataka kumbakiza mshambuliaji kijana wa England JJ Gabriel, 15, ambaye amehusishwa na uwezekano wa kujiunga na Real Madrid au Barcelona. Chelsea sasa wamejiunga na mbio za kumsajili kinda huyo. (Teamtalk)

   Manchester United pia wanamfuatilia kocha wa Italia Antonio Conte, 57, kama mmoja wa wanaoweza kuchukua nafasi ya kocha wa sasa Michael Carrick endapo nafasi ya kocha huyo wa zamani wa England katika klabu hiyo itakuwa hatarini. (Hard Tackle)

   AC Milan na Juventus pia wanamfuatilia Conte, ambaye anasubiri fursa inayofaa kuanza mradi wake mpya baada ya kuondoka Napoli mwishoni mwa msimu wa kiangazi.(Calciomercato - in Italian)

   Atletico Madrid wamehuisha nia yao ya kumsajili kinda wa Bayer Leverkusen Ibrahim Maza, 20, huku wakitafuta kuimarisha safu yao ya kiungo. (Goal)

   Liverpool, Manchester City, Fulham na Tottenham ni miongoni mwa klabu kadhaa za Ligi Kuu England zinazomfuatilia beki wa Real Sociedad na timu ya taifa ya Venezuela, Jon Aramburu, 24.

   Liverpool imefanya mazungumzo ya awali na Monaco kuhusu uwezekano wa kumsajili kiungo wa Senegal Lamine Camara, 22, katika dirisha la Januari. (Caughtoffside)

   Arsenal wanamnyatia mshambuliaji wa Borussia Dortmund na timu ya taifa ya Ujerumani, Maximilian Beier, 23. (Teamtalk)

   Newcastle United wanakabiliwa na ushindani kutoka Barcelona katika mbio za kumsajili kiungo wa Djurgarden na timu ya taifa ya Norway, Bo Hegland, 22. (Football Insider)

   Soma Pia:

   Je, ni timu mbili zinazopigania ubingwa Ligi kuu ya England?

   Mambo 7 tuliyojifunza kuhusu EPL hadi sasa

3. Saa 2 zilizopitaMuseveni asema Uganda imepata mpango mpya wa uagizaji mafuta uliopunguza gharama

   Rais wa Uganda Yoweri Museveni amefafanua kauli yake kuhusu mikataba ya serikali kwa serikali, akisema mwanasiasa wa Kenya anayemtaja kwa jina la Jirongo ndiye aliyemweleza kuhusu kile alichodai kuwa kulikuwa na utata katika mpango wa uagizaji wa mafuta kati ya Kenya na Uganda.

   “Ilikuwa Seneta wa Kenya anayejulikana kama Jirongo aliyeniambia kuhusu hili mwaka 2019. Mara moja nilimpa jukumu Waziri wa wakati huo Irene Muloni kushughulikia suala hilo,” Museveni alisema katika ujumbe kwenye mtandao wa X Jumapili jioni.

   Museveni amesema taarifa hiyo ilimfanya kusitisha mfumo huo na kuanza kununua mafuta kwa wingi moja kwa moja.

   Hata hivyo, amesema Uganda haikubadilisha mfumo wake wa ununuzi wa mafuta hadi mwaka 2023, ilipoanza kufanya kazi na kampuni ya kimataifa ya mafuta ya Vitol.

   Museveni amesema mpango huo ulipunguza gharama ya mafuta nchini Uganda. Bei ya dizeli ilishuka kutoka dola 118 hadi dola 83 kwa tani, huku petroli ikishuka kutoka dola 97.5 hadi dola 61.5.

   “Nataka kumshukuru Mheshimiwa Ruto kwa sababu aliwashinda baadhi ya watu nchini Kenya waliokuwa wakipinga. Hivyo ndivyo tulivyopata mpango wetu mpya, na Serikali ya Kenya imeturuhusu kusafirisha bidhaa zetu kupitia bomba la mafuta la Kenya, ambapo Serikali ya Kenya imeturuhusu kuwa na hisa za asilimia 20.15,” alisema.

   Kauli hiyo ilifuatia matamshi ya Museveni Alhamisi, ambapo alisema Uganda ilikuwa ikinunua bidhaa za mafuta kupitia madalali nchini Kenya, badala ya kununua moja kwa moja kutoka serikalini kama ilivyokuwa imeainishwa katika mfumo wa serikali kwa serikali.

   “Jamhuri ya Uganda ilikuwa inanunua bidhaa za mafuta kupitia madalali nchini Kenya. Hebu fikiria hilo. Na mtu wa kwanza kuniamsha kuhusu suala hilo alikuwa seneta kutoka Kenya,” Museveni alisema.

   Wakati huo huo, Wizara ya Nishati ya Kenya imekanusha madai ya kuwepo kwa utata katika uagizaji na usambazaji wa mafuta chini ya mpango wa serikali kwa serikali.

   Waziri wa Nishati Opiyo Wandayi amesema Kenya iliwezesha makubaliano ya uagizaji mafuta na kampuni binafsi mwaka 2023 ili kukabiliana na changamoto ya ukosefu wa dola.

   Chama cha Waendesha Magari Kenya, MAK, kimeitaka serikali kufanya ukaguzi maalumu wa mpango wa uagizaji mafuta wa serikali kwa serikali kufuatia kauli za Museveni kuhusu matumizi ya madalali.

4. Saa 3 zilizopitaMarekani yawaonya raia wake dhidi ya kusafiri Iran

   Ubalozi wa Marekani nchini Iran kupitia tovuti yake umewaonya raia wake kutosafiri kwenda Iran kwa sababu yoyote, ukisema hali ya usalama Mashariki ya Kati bado ni tete na inaweza kubadilika bila kutarajiwa.

   Taarifa hiyo iliyotolewa Jumapili, Septemba 20, imewataka raia wa Marekani waliopo Mashariki ya Kati kuwa waangalifu zaidi na kujiandaa kwa uwezekano wa kughairiwa kwa safari za ndege, kufungwa kwa anga na usumbufu wa usafiri.

   Ubalozi huo umesisitiza: “Kwa sababu yoyote, msisafiri kwenda Iran. Raia wa Marekani wanapaswa kuondoka Iran mara moja.”

   Katika kipindi cha mwaka uliopita, Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani imetoa maonyo kama hayo kwa raia wake kuhusu kusafiri katika maeneo ya Asia Magharibi na nchi zinazohusika katika vita kati ya Marekani, Israel na Iran, ikiwataka kutathmini upya safari zao na kuchukua tahadhari zinazohitajika.

   Pia Unaweza Kusoma:

   Vita vilivyolenga kuidhoofisha Iran vimebadilisha nini?

   Jinsi Iran ilivyotaka kumuua mmoja wa wanangu – Netanyahu

5. Saa 3 zilizopitaIran yaionya Marekani dhidi ya mashambulizi mapya, mapigano yaendelea Yemen

   Iran imesema imepata taarifa kwamba Marekani huenda inapanga kufanya mashambulizi mengine, na kuonya kwamba italipiza kisasi “bila vikwazo” iwapo Washington itatekeleza mpango huo.

   Kwa mujibu wa Reuters, Iran imesema kuwa washirika wa Marekani katika Mashariki ya Kati watahusishwa kwa mzozo huo iwapo Tehran itashambuliwa upya.

   Kwa upande mwingine, Rais wa Marekani Donald Trump amesema chaguo pekee zilizopo kuhusu vita hivyo ni “kuangamiza Iran, kuiacha ididimie kiuchumi, au kufikia makubaliano.”

   Rais Trump ameonya kwamba Iran itakabiliwa na kushindwa kiuchumi au viongozi wake kuangamizwa ikiwa haitakubali makubaliano. Jeshi la Iran nalo limesema litajibu vikali mashambulizi yoyote mapya.

   Mzozo huo umeonekana kukwama kwa miezi kadhaa, huku kukiwa hakuna dalili kwamba upande wowote uko tayari kufanya makubaliano.

   Wakati huohuo, mzozo huo umeongeza changamoto katika nishati duniani, umeathiri kwa kiasi kikubwa uchumi wa Iran na kusababisha kuongezeka kwa mvutano katika maeneo mengine ya Mashariki ya Kati.

   Soma pia:

   Nani wanaotaka Iran ichukue hatua za 'kujikinga kabla ya kushambuliwa' na Marekani?

   Kwa nini mpango wa Marekani kuiuzia Saudi Arabia ndege ya kivita ya F-35 unazua utata?

   Je, ni rahisi kuifanya Iran kuwa maskini kuliko kuilazimisha kusalimu amri?

6. Saa 3 zilizopitaHujambo na karibu kwa habari zinazochipuka kote duniani.