وزیر خارجه ایران: بازگشایی تنگه هرمز بخشی از توافق برای پایان دادن به جنگ خواهد بود
منبع تصویر، Reuters
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در برنامه شامگاهی تلویزیون آن کشور گفت که توافق با امریکا برای پایان دادن به جنگ نزدیک است و بازگشایی تنگه هرمز بخشی از این توافق خواهد بود.
آقای عراقچی تاکید کرد که «بیشتر از همیشه به تفاهم نزدیکیم. یعنی ممکن است در یکی دو روز آینده اتفاق بیفتد، ممکن است در عرض چند روز آینده اتفاق بیفتد.»
او بار دیگر از رسانههای کشورش خواست تا از گمانهزنیهایی که میتواند «فضا را مشوش و این فرصت را خدشهدار کند خودداری کنند.»
آقای عراقچی میگوید که این یادداشت تفاهم، هرچند از لحاظ حجم دو صفحه یا یک صفحه و نیم است، بیش از دو ماه مورد مذاکره قرار گرفته و تمامی بندها و جملات آن بارها مورد بازبینی قرار گرفتهاند.
او گفت: «گزارشها به موقع به شورای عالی امنیت ملی و نهادهای امنیتی ارائه شده و نیروهای نظامی نیز بر مباحث مهم، از جمله تنگه هرمز و خاتمه جنگ، نظارت داشتهاند.»
وزیر امور خارجه ایران میگوید: «نتیجه این کار، نتیجه خوبی برای منافع مردم ایران است که پیروزیهای میدانی کشور را تثبیت میکند. این پیروزیها همچنین حضور و اقتدار جمهوری اسلامی ایران را در عرصه داخلی و بینالمللی تحکیم میکند.»
آقای عراقچی گفت که تنگه هرمز تحت حاکمیت ایران و عمان است و افزود که تا کنون این خدمات رایگان بوده است، «اما تصمیم قطعی جمهوری اسلامی ایران بر این است که آینده اداره تنگه هرمز با گذشته متفاوت خواهد بود.»
منبع تصویر، Getty Images
مقامهای امریکایی برخی جزئیات این توافق را تأیید کردهاند و گفتهاند منفعت اقتصادی ایران به میزان پایبندی تهران به تعهداتش بستگی خواهد داشت.
جنگ خاورمیانه پس از حملات امریکا و اسرائیل به نقاطی در ایران در ۲۸ فبروری آغاز شد؛ ایران نیز در پاسخ، اسرائیل و کشورهای متحد امریکا در خلیج فارس را هدف قرار داد و عملاً تنگه هرمز، یکی از مسیرهای حیاتی انتقال نفت و گاز مایع جهان، را بست.
با وجود توافق آتشبس در ماه اپریل، امریکا و ایران همچنان درگیریهای پراکندهای داشتهاند، از جمله دو دور حملات تلافیجویانه در همین هفته.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز پنجشنبه اعلام کرد که «حملات برنامهریزیشده» علیه ایران را لغو کرده، زیرا مذاکرهکنندگان «به توافقی بسیار خوب رسیدهاند»؛ توافقی که به گفته او بهزودی امضا خواهد شد.
روز جمعه، رسانههای ایرانی جزئیاتی از یک توافق ۱۴بندی منتشر کردند، اما ترامپ گفت این اطلاعات «هیچ ارتباطی با مفاد توافق ندارد» و «کاملاً بیاساس» است.
ساعاتی بعد، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان که کشورش در میانجیگری نقش داشته، اعلام کرد که «یادداشت تفاهم» میان امریکا و ایران مورد توافق قرار گرفته و در حال نهایی شدن است.
اسرائیل در این مذاکرات حضور ندارد. این گفتوگوها با هدف تمدید آتشبس و آغاز مذاکرات درباره مسائل کلیدی، از جمله برنامه هستهای ایران، انجام میشود.
کشورهای غربی سالهاست ایران را به تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای متهم میکنند، اما تهران این ادعا را رد کرده و برنامه خود را صرفاً برای اهداف صلحآمیز میداند.
مقامهای امریکایی در یک نشست خبری اعلام کردند که بر اساس این توافق، تنگه هرمز بازگشایی میشود و در مقابل، امریکا محاصره دریایی ایران را لغو خواهد کرد. اجرای این اقدامات تقریباً بلافاصله آغاز میشود و سپس یک دوره ۶۰ روزه مذاکره در مورد اورانیوم غنیشده ایران، که مادهای کلیدی برای ساخت سلاح هستهای است، برگزار خواهد شد.
در بخش اقتصادی، مقامهای امریکایی تأکید کردند که هیچ گونه پولی از پیش آزاد نخواهد شد. این موضوع در تضاد با برخی گزارشهای رسانههای ایرانی است که مدعی آزادسازی داراییها پیش از مذاکرات بودند.
بهجای آن، بازگشت تدریجی ایران به اقتصاد جهانی در نظر گرفته شده است؛ از جمله کاهش مرحلهای تحریمها و احتمال آزادسازی داراییها.
این توافق همچنین از ایران میخواهد حمایت مالی از گروههای نیابتی در منطقه، از جمله حزبالله، را متوقف کند.
مقامهای آمریکایی تأکید کردند که این توافق بر پایه «اعتماد» نیست، بلکه بر اساس «راستیآزمایی عملکرد» تنظیم شده و ایران تنها در صورت اجرای تعهدات خود از مزایای اقتصادی بهرهمند خواهد شد.
با وجود فضای محتاطانه امیدوارکننده میان امریکا، ایران، پاکستان و قطر، هنوز فاصلهای تا نهایی شدن توافق باقی است. تلاشهای مشابه در هفتههای گذشته نیز در مراحل پایانی شکست خورده بودند.
به گفته مقامهای امریکایی، تفاوت این دور از مذاکرات در میزان امیدواری بیشتر و شفافیت بالاتر درباره جزئیات توافق است.
در همین حال، نخستوزیر اسرائیل هشدار داده است که در صورت ادامه حملات حزبالله به شمال این کشور، اسرائیل به این گروه حمله خواهد کرد.
