'Bywyd fi wedi newid am byth' – Rhybudd dyn ifanc am berygl cetamin

Mae dyn ifanc sydd wedi gorfod cael llawdriniaeth i osod bag stoma yn dilyn blynyddoedd o gamddefnyddio cyffur wedi croesawu ymgyrch newydd sy'n ceisio atal eraill rhag mynd drwy'r un profiad.

Dywedodd Oliver, 26 o Ystrad yn Rhondda Cynon Taf, bod ei fywyd wedi newid am byth ar ôl blynyddoedd o ddefnyddio cetamin.

Ond dywedodd bod ganddo "ddim syniad y gallai orffen fel hyn" pan ddechreuodd ddefnyddio'r cyffur dosbarth B yn gymdeithasol, meddai.

"Ar y dechrau roedd e'n teimlo fel rhywbeth oedd pawb rownd fi yn gwneud."

Yn fuan daeth yn rhan o'i fywyd bob dydd: "O'n i methu imagino diwrnod hebddo fe, dyna odd yr unig peth ar meddwl fi."

Mae dau berson ifanc arall o Gymru hefyd wedi rhannu eu profiadau gyda Cymru Fyw, wrth i ffigyrau ddangos bod defnydd cetamin wedi dyblu ymhlith pobl ifanc mewn degawd.

Wrth i'w ddefnydd gynyddu, dechreuodd Oliver ddioddef o'r hyn sy'n cael ei alw'n ketamine cramps – poen difrifol sy'n gysylltiedig â defnyddio'r cyffur.

"Roedd y boen yn anodd i'w disgrifio. Roedd e'n stopio fi in my tracks ac yn fy ngadael yn methu gwneud dim.

"Yn eironig yr unig beth oedd yn delio efo'r boen oedd defnyddio mwy o getamin so o'dd e'n endless cycle."

Yn y pen draw, achosodd y cyffur niwed parhaol i'w bledren, dechreuodd basio gwaed, ac yna darnau o leinin y bledren hefyd.

"Mae bywyd fi wedi newid am byth, os gall rhywun weld beth sydd wedi digwydd i mi a phenderfynu peidio â rhoi cynnig ar getamin, byddaf mor falch."

Daw ei sylwadau wrth i sefydliadau ar draws gogledd Cymru gynnal ymgyrch newydd, 'I Wish Someone Had Told Me', gyda'r nod o godi ymwybyddiaeth o beryglon cetamin ymhlith pobl ifanc.

Mae'r ymgyrch yn cynnwys ffilm ddogfen fer am Bradley o'r Rhyl, cyn-ddefnyddiwr cetamin sy'n sôn am ei brofiadau, yn ogystal â negeseuon gan bobl ifanc a theuluoedd sydd wedi gweld effaith y cyffur.

Yn ôl ymgyrchwyr mae nifer yr achosion sy'n gysylltiedig â chetamin ac sy'n cael triniaeth yn adrannau brys ysbytai'r gogledd wedi cynyddu o 241 yn 2023 i 372 yn 2024, ac yna i 412 yn 2025.

Mae defnydd y cyffur hefyd wedi mwy na dyblu ymhlith pobl ifanc dros y degawd diwethaf, yn ôl ffigyrau Llywodraeth y DU.

Mae Lowri, 22, o Gaerdydd, yn dweud ei bod yn defnyddio cetamin yn achlysurol ac nad oedd hi'n sylweddoli'r risgiau pan ddechreuodd.

"Roedd e'n teimlo fel rhywbeth roedd pawb yn gwneud mewn partïon, ac oherwydd hynny doedd e ddim yn edrych yn beryglus," meddai.

"Doedd neb wedi egluro i mi beth allai ddigwydd yn gorfforol nac yn feddyliol. Os o'n i'n gwybod mwy am yr effeithiau hirdymor, fi ddim yn siŵr byse fi wedi trio fe."

Mae Jac, 21 oed o Fangor, yn dweud iddo ddefnyddio cetamin yn gymdeithasol yn ystod ei gyfnod yn y brifysgol.

"Mae'n hawdd meddwl na fydd dim byd drwg yn digwydd i ti oherwydd ti'n gweld pobl eraill yn ei ddefnyddio," meddai.

"Roedd pawb o gwmpas yn dweud mai dim ond ffordd o ymlacio oedd o, felly doeddwn i ddim yn gweld y perygl," meddai.

"Dros amser, nes i ddechrua sylwi fy mod i'n dibynnu arno'n fwy nag oeddwn i isio cyfaddef.

"Roedd o'n effeithio ar fy iechyd, doedd dim pres gen i i brynu bwyd - o'dd o'n gyfnod scary."

Mae'r ymgyrch yn bartneriaeth rhwng nifer o sefydliadau yng ngogledd Cymru, gan gynnwys Heddlu Gogledd Cymru, Adferiad, Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, Iechyd Cyhoeddus Cymru, House of the Vivienne, Flintshire Sorted, In2change, Barnardo's, Be' Di'r Sgôr a The Wallich.

Dywedodd Gareth Evans, Prif Gwnstabl Cynorthwyol Heddlu Gogledd Cymru, fod swyddogion yn gweld effaith y cyffur ar bobl ifanc ledled y rhanbarth.

"Mae camddefnyddio cetamin yn cael effaith ddinistriol ar bobl ifanc ledled Gogledd Cymru.

"Trwy rannu profiadau go iawn a darparu gwybodaeth glir, rydyn ni'n gobeithio annog sgyrsiau cynnar ac atal mwy o fywydau rhag cael eu niweidio," meddai.

Dywedodd Dr Jane Moore, Cyfarwyddwr Gweithredol Iechyd Cyhoeddus ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, fod clinigwyr wedi gweld cynnydd sylweddol yn nifer y cleifion sy'n dioddef cyflyrau sy'n gysylltiedig â chetamin.

"Mae'n hanfodol bod pobl ifanc a'u teuluoedd yn gallu cael gwybodaeth glir a gonest am y niwed y gall y cyffur ei achosi, ac mae'r ymgyrch hon yn rhan bwysig o'r gwaith hwnnw."

Os yw'r stori hon wedi effeithio arnoch mae cymorth a gwybodaeth ar gael ar Action Line y BBC.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.