'Adeiladwr wedi dinistrio fy nghartref cyn diflannu gyda £14,000'

Mae menyw o Gaerdydd yn dweud y gwnaeth adeiladwr twyllodrus "ddiflannu oddi ar wyneb y ddaear" ar ôl cymryd £14,000 ganddi i wneud gwaith ar ei chartref.

Cafodd Lee Slocombe o Abertawe ei garcharu am chwe blynedd ym mis Chwefror ar ôl twyllo naw o bobl o fwy na £400,000, gan adael rhai ohonyn nhw â gwaith adeiladu peryglus neu anghyflawn.

Mae Llywodraeth y DU wedi cyhoeddi cynllun i roi mwy o amddiffyniad i bobl sy'n adnewyddu eu cartrefi, gan gynnwys cronfa ddata o fasnachwyr dibynadwy a system dalu gyda mwy o fesurau diogelwch.

Cafodd cartref Sheri Ingram ei adnewyddu gan raglen deledu yn y pendraw wedi i Slocombe ddiflannu ar ganol y gwaith.

Dywedodd Ms Ingram fod y cynllun newydd yn gam yn y cyfeiriad cywir, ond mae'n cwestiynu a fydd digon o gymhelliant i adeiladwyr ymuno â chynllun gwirfoddol.

Roedd Ms Ingram a'i chyn-bartner wedi prynu tŷ yn Aberbîg ym Mlaenau Gwent yn 2015 gyda'r bwriad o'i adnewyddu a byw ynddo maes o law.

Roedd Ms Ingram, oedd yn 21 oed ar y pryd, wedi cyflogi Slocombe i adeiladu estyniad a newid cynllun llawr gwaelod y tŷ.

Dywedodd nad oedd hi a'i phartner yn arbenigwyr ar waith adeiladu, ac er ei bod yn ymddangos bod llawer yn digwydd, roedd Slocombe yn parhau i ddod o hyd i broblemau ac yn gofyn am fwy o arian i'w datrys.

Am y chwe wythnos gyntaf roedd yn "ymatebol iawn", ond wedyn dywedodd Ms Ingram ei fod wedi "diflannu oddi ar wyneb y ddaear" gyda £14,000 o'u harian.

Yn y pendraw llwyddodd ei chyn-bartner i gysylltu ag ef, ond awgrymodd Slocombe fod yr holl arian wedi mynd.

Dywedodd Slocombe ei fod yn disgwyl taliad ar ôl anaf a gafodd ar safle adeiladu arall, ac y byddai'n cael yr arian yn ôl ac yn parhau â'r gwaith, ond ni ddigwyddodd hynny.

Cafodd y tŷ ei adfer yn ddiweddarach gan raglen Channel 5, Cowboy Builders, sy'n helpu teuluoedd sydd wedi cael eu hecsbloetio gan adeiladwyr twyllodrus.

Ym mis Chwefror, cafodd Slocombe, a oedd yn 33 oed ar y pryd, ei garcharu am chwe blynedd ar ôl gwneud gwaith adeiladu peryglus mewn eiddo yng Nghaerdydd, Pen-y-bont ar Ogwr ac Abertawe.

Yn ôl Cyngor Caerdydd, achosodd y twyll i naw dioddefwr golli mwy na £547,000 pan gafodd costau trwsio'r gwaith peryglus eu cynnwys.

Roedd Slocombe wedi pledio'n euog i fod yn rhan o fusnes twyllodrus rhwng Mawrth 2021 a Mai 2023, gan gyflawni'r troseddau tra roedd ar fechnïaeth Llys y Goron.

Dyma oedd y trydydd tro iddo gael ei garcharu am droseddau oedd yn dyddio'n ôl i 2015.

Yn 2015 cafodd ei garcharu am 43 mis am dair trosedd o dwyll, ac yn 2023 cafodd ddedfryd o bum mlynedd a phum mis ar ôl twyllo saith teulu o £150,000.

Clywodd Llys y Goron Caerdydd ym mis Chwefror fod Slocombe wedi defnyddio'r enw Lee Lewis er mwyn atal ei euogfarnau blaenorol rhag dod i'r amlwg, ac wedi mynd â pheiriannydd nwy ffug oedd heb gymwysterau i ddau eiddo.

Roedd hynny wedi gadael y ddau eiddo mewn "cyflwr a allai fod yn angheuol".

Cafodd hefyd Orchymyn Ymddygiad Troseddol sy'n ei wahardd rhag gwneud gwaith adeiladu, cynnal a chadw neu arddio yn y DU am oes, ac mae wedi'i wahardd rhag bod yn gyfarwyddwr cwmni tan 2031.

Dywedodd Ms Ingram fod angen mwy o amddiffyniad i berchnogion tai gan fod "anghydbwysedd pŵer mor fawr" rhwng adeiladwyr a phobl sy'n adnewyddu eu cartrefi.

"Mae'n gam da i'r cyfeiriad cywir," meddai am gynllun Llywodraeth y DU.

"Mae angen gwell amddiffyniadau yn eu lle."

Ond dywedodd ei bod yn poeni na fyddai adeiladwyr yn gweld digon o reswm i ymuno â chynllun gwirfoddol, gan ychwanegu y byddai'n "disgwyl i'r llywodraeth gymryd cyfrifoldeb pe bai rhywbeth yn mynd o'i le ar ôl defnyddio'r gronfa ddata".

Mae Llywodraeth y DU yn bwriadu creu cronfa ddata o fasnachwyr dibynadwy a system dalu sy'n cynnig mwy o ddiogelwch i bobl sy'n adnewyddu eu cartrefi.

Bydd yn rhaid i fasnachwyr sy'n ymuno â'r cynllun ddangos eu bod yn cyrraedd safonau penodol o ran gwasanaeth cwsmeriaid, tryloywder a datrys anghydfodau.

Dywedodd y Prif Weinidog Andy Burnham fod adeiladwyr twyllodrus yn "gadael teuluoedd â misoedd o straen" a gwaith heb ei orffen.

Yn ôl Llywodraeth y DU, mae mwy na chwarter y bobl sydd wedi gwneud gwaith adnewyddu ar eu cartrefi yn ystod y 18 mis diwethaf wedi cael problemau, gan gynnwys adeiladwyr yn diflannu ar ôl derbyn taliadau ymlaen llaw.

Mae ymchwil a gafodd ei gomisiynu gan yr Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd yn awgrymu bod cwsmeriaid wedi colli mwy na £10bn yn 2024 oherwydd colledion, costau rhy ddrud neu arferion annheg ym maes gwaith cynnal a chadw cartrefi a gerddi.

Mae Barry a Shelley Sawkins o Sir y Fflint ymhlith y bobl sydd wedi cael profiad o gael adeiladwr twyllodrus, ar ôl colli mwy na £30,000 i Christian Williams.

Gadawodd yr adeiladwr eu hestyniad newydd heb ei orffen, gyda dŵr yn tywallt i mewn i'w cartref.

Mae Christian Williams, 54, ynghanol dedfryd o ddwy flynedd o garchar ar ôl cyfaddef i ddwyn a thri chyhuddiad o dwyll yn erbyn pedwar teulu.

Clywodd Llys y Goron Yr Wyddgrug ym mis Mehefin fod Williams wedi elwa £163,051.70 o'i droseddau, ond mai dim ond £1 y gallai dalu'n ôl oherwydd ei asedau.

Mae'r estyniad ar gartref Barry a Shelley yn parhau heb ei orffen dair blynedd ar ôl i'r gwaith ddechrau, ac mae Ms Sawkins yn dweud bod y profiad wedi "eu creithio am oes".

Maen nhw'n gobeithio symud i Fro Morgannwg yn y pendraw er mwyn bod yn nes at eu merch, unwaith y bydd y gwaith wedi'i gwblhau.

"Rwy'n credu y byddai cynlluniau'r llywodraeth yn helpu i roi mwy o hyder i bobl," meddai Ms Sawkins.

Mae Ffederasiwn y Meistr Adeiladwyr wedi codi pryderon am natur wirfoddol y cynllun, gan ddweud bod angen rheoleiddio ar ei ôl.

Dywedodd eu prif weithredwr, Brian Berry, fod ymgyrch y prif weinidog yn gam da ond ei bod yn "bryder gwirioneddol" mai "rhaglen wirfoddol arall yw hi yn unig, heb reoleiddio y tu ôl iddi."

Wrth siarad ar raglen BBC Breakfast, dywedodd y Gweinidog dros Ddyfodol Gwaith, Kate Dearden: "Rydym am weithredu'n gyflym a rhoi cefnogaeth i bobl cyn gynted â phosibl.

"Wrth gwrs, pe bai'n orfodol, byddai hynny'n cymryd ychydig mwy o amser i ni ei ddatblygu a gweithio ato.

"Ond byddwn yn gwylio hyn yn agos iawn o ran y defnydd a'r effaith mae'n ei chael yn y sector."

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.