ቀጥታ, ዶናልድ ትራምፕ ኢራን ናብ ዘተ እንተ ዘይተመሊሳ ጸዓት ዘፍርዩ ትካላትን ድልድላትን ክወቅዕ ምዃኑ ኣጠንቂቑ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 15 ሓምለ 2026ዶናልድ ትራምፕ ኢራን ናብ ዘተ እንተ ዘይተመሊሳ ጸዓት ዘፍርዩ ትካላትን ድልድላትን ክወቅዕ ምዃኑ ኣጠንቂቑ

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኢራን ናብ መኣዲ ዘተ እንተ ዘይተመሊሳ፡ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ድልድላትን ጸዓት ዘፍርዩ ትካላትን ክወቅዕ ምዃኑ ኣጠንቂቑ።

   ትራምፕ እዚ መጠንቀቕታ ዘመሓላለፈ፡ ክልተአን ሃገራት ንራብዓይ መዓልቲ ተኸታታሊ ተዅሲ ኣብ ዝለዋወጣሉ ዘለዋ እዋን እዩ።

   ትራምፕ፡ "ዘተ እንተ ዘይጀሚሮም፡ ዝመጽእ ሰሙን ንዅሉ ጸዓት ዘፍርዩ ትካላቶምን ድልድላቶምን ከነዕኑ ኢና፡" ኢሉ።

   እዚ መጠንቀቕታ ንስቪላዊ ትካላት ዝዓለመ ብምዃኑ፡ ላዕለዋይ ኮምሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት መንግስታት ዓለም ቮልከር ቱርክ፡ ንስቪላዊ ትካላት ኰነ ኢልካ ምጥቃዕ "ገበን ኲናት" ምዃኑ ገሊጹ ኣሎ።

   ኣመሪካ ኣብቲ ስትራተጅያዊ መስመር ማይ ሆርሙዝ ዝርከቡ ዓሰርተታት ናይ ኢራን ወተሃደራዊ ዒላማታት ወቒዓ ኣላ።

   ብተወሳኺ ትራምፕ ኣብ ወደባት ኢራን ዳግማይ ናይ ባሕሪ ዕጽዋ ኣዊጁ። በቲ ካልእ ወገን፡ ኢራን’ውን ኣብ ዮርዳኖስ፡ ኩዌትን ባህሬንን ኣብ ዝርከቡ ናይ ኣመሪካ ዒላማታት መጥቃዕቲ ሚሳይልን ድሮንን ፈጺማ።

   እዚ ወተሃደራዊ ምስሕሓብ፡ ዋጋ ነዳዲ ኣብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ብርኡይ ክውስኽ ገይሩ ኣሎ። ምኽትል ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ካዘም ጋሪባባዲ ብወገኑ፡ ጸቕጥታት ኣመሪካ ንኢራን ናብ ዘተ ከም ዘየምጽኣ ገሊጹ።

2. 15 ሓምለ 2026ቻይና ንዩክለሳዊ ፈተነታት ዝምርምር ኣመሪካዊ ተመራማሪ ብስለያ ከሲሳቶ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ቻይና ንኣመሪካዊ ተመራማሪ ንዩክለሳዊ ምርመራታት ቼን ዩሊን ብስለያ ከሲሳ ንልዕሊ ክልተ ዓመት ዓጊታቶ ከም ዘላ ስድራቤቱ ገሊጾም።

   ቼን ኣብ ሕዳር 2024 ናብ ቤጂንግ ኣብ ዝገበሮ ጕዕዞ እዩ ተታሒዙ።

   ዕማም ቼን ብቐንዱ ኣብ ምርመራ ንዩክለሳዊ ፈተነታት ሰሜን ኮርያ ዘተኰረ ኰይኑ፡ ኣመሪካ ግን ቻይና ነቲ ኣመሪካ ንዩክለሳዊ መጥቃዕቲ ንምልላይ እትጥቀመሉ ሜላታት ንምስላጥ ክትጥቀመሉ ከም ዝደለየት ስክፍታ ኣለዋ።

   ጕጅለ ተጣባቒ 'ግሎባል ሪች' ከም ዝገለጾ፡ ማእሰርቲ ቼን ምስቲ ቻይና ንውዕል ኵሉ-መዳያዊ እገዳ ንዩክለሳዊ ፈተነታት ብምጥሓስ እትገብሮ ዘላ ስቱር ንጥፈታት ዝተኣሳሰር ክኸውን ከም ዝኽእል ኣመሪካ ጥርጣረ ፈጢሩላ እዩ።

   ብተወሳኺ፡ ቻይና ካብ ተመኵሮ ቼን ተበጊሳ ኣመሪካ ንዩክለሳዊ ፈተነታት ንምልላይ እትጥቀመሉ ስትራተጅያዊ ሜላታት ንምፍላጥን ነቲ ውዕል ንምጥሓስ ምኽንያት ክትረክብን ዕድል ክፈጥረላ ከም ዝኽእል ተጠቒሱ ኣሎ።

   እዚ ናይ ቼን ማእሰርቲ፡ ቻይና ንኻልእ ሚን ዚን ዝተባህለ ኣመሪካዊ ምሁር ብስለያ ከሲሳ ድሕሪ ምእሳራ ሓደ ወርሒ ጸኒሑ ዝተሰምዐ እዩ።

   ሴነተር ኤድዋርድ ማርኪ፡ እዚ በይጂንግ እትወስዶ ዘላ ስጕምቲ ነቲ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ዘሎ ሞያዊ ምሕዝነት ከም ዘላሕልሖን ካልኦት ምሁራት ምስ ቻይናውያን መሳርሕቶም ንኸይተሓባበሩ ዕንቅፋት ከም ዝኸውንን ገሊጹ።

   ብዓልቲ ቤቱ ሮንግ ዩፋንግ፡ ቼን ንልዕሊ 600 መዓልታት ተዓጽዩ ልዕሊ 100 ግዜ ከም ዝተመርመረን ብሕማም ሽኰርን ደም ብዝሕን ይሳቐ ስለ ዘሎ ጥዕናኡ ኣብ ስግኣት ከም ዘሎን ትገልጽ።

   ምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ብወገኑ እቲ ማእሰርቲ ሕጋዊ ምዃኑ ክገልጽ ከሎ፡ "ጌጋ ዝተፈጸመሉ ማእሰርቲ የሎን" ክብል መሊሱ ኣሎ።

3. 14 ሓምለ 2026ኢራን ኣብ መጻብቦ ሆርምዝ ኣብ ልዕሊ መራኽብ ኢማራት መጥቃዕቲ ፈፂማ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢማራት ዓረብ፡ ክልተ ታንከራት ኣብ ማያት ዖማን መጻብቦ ሆርሙዝ እናሓለፋ እንከለዋ ዒላማ ክሩዝ ሚሳይላት ኢራን ከምዝዀና ሓቢሩ።

   ነዚ ስዒቡ ሓደ ህንዳዊ ኣባል ሰራሕተኛታት እታ መርከብ ነዳዲ ክመውት ከሎ፡ ካልኦት ሸሞንተ ድማ ቆሲሎም። ካብዚኦም እቶም ሽዱሽተ ህንዳውያን፡ ክልተ ድማ ዩክረይናውያን ምዃኖም ተፈሊጡ።

   ወሲኹድማ ክልቲአን መራኽብ ሞምባሳን ኣልባህያን በቲ መጥቃዕቲ ከምዝተሃስያን ባርዕ ሓዊ ከምዘስዐበለን'ቲ ሚኒስትሪ ይገልጽ።

   ኢማራት ዓረብ፡ ነዚ ‘ድፍረት ዝተመልኦ መጥቃዕቲ’ ከም እትኹንኖን "ከቢድ ጥሕሰት" ዓለማ ሕጊን ኢላ ብምጽዋዕ፡ "ኩሉ ኣድላዪ ስጉምትታት" ብምውሳድ ምላሽ ናይ ምሃብ መሰላ ሕልው ከምዝዀነ ገሊፃ።

   እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ነቲ መጥቃዕቲ ብመግለጺ ተሌግራም ኣረጋጊጹ ኣሎ።

   በዚ መሰረት፡ ክልተ ንመጠንቀቕታታት ዕሽሽ ዝበላ መራኽብ ነዳዲ፡ ስርዓተ-ቁፅፅር ኣጥፊአን፡ ብነተጉቲ ዝተነድፈ መስመር ክሓልፋ ከምዝፈተና ገሊጹ።

   ወሲኹ ድማ፡ "ምስ ወራሪ ጸላኢ” ብምትሕብባር፡ በቲ መጻብቦ ንምሕላፍ ምፍታን፡ ጣዕሳ፡ ዕንወትን ምትዕንቓፍን ጥራይ ከምዘስዕብ ገሊፁ።

   ከምኡ'ውን እዚ ዓይነት ስጉምቲ፡ ኣብ ዓለም ቅልውላው ጸዓት ከምዘስዕብ ተሓንዩ።

4. 13 ሓምለ 2026ኣመሪካ ንመጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ከምዝዓጸወቶን ቀረጽ ከምተኽፍልን ገሊጹ

   መጻብቦ ሆርሙዝ ንመራኽብ ንግዲን ዓማዊላን ዳግማይ ከምዝተዓጸወ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣፍሊጡ።

   ነተን ዝሓልፋ ካልኦት መራኽብ ንግዲ 20% ቀረጽ ከኽፍል ምዃኑ'ውን ትራምፕ ገሊጹ።

   ድሕሪ'ቲ መግለጺ፡ ዕዳጋታት ዓለም ከንቆልቁልን ዋጋታት ነዳዲ ክዓርግን ጀሚሩ'ሎ።

   "መጻብቦ ሆርሙዝ ክፉት'ዩ ዘሎ፡ ክፉት ኮይኑ'ውን ክቕጽል'ዩ፡ ብኢራን ወይ ብዘይኢራን። ዕጽዋ ኢራን ደጊምና ኣዊጅናዮ ኣለና፡ ከምዚ ኢሉ ዝተሰምየ ድማ ናይ ኢራን ወይ ዓማዊሎም መራኽብ ጥራይ ስለንኽልክል እዩ" ክብል ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢኡ 'ትሩዝ ሶሻል' ጽሒፉ።

   "ኩለን ካልኦት ሃገራት ብርትዓዊን ናጻን ነቲ መጻብቦ ክጥቀማሉ እየን።

   "ካብ ሕጂ ጀሚሩ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ 'ዓቃቢት መጻብቦ ሆርሙዝ' ተባሂላ ክትፍለጥ እያ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ርትዒ ንምንጋስ ንዝግበር ወጻኢታት ንምሽፋን ኩለን ዝሓልፋ መራኽብ ጽዕነት 20% ክኸፍላ እየን" ይብል እቲ ኣመሪካዊ መራሒ።

5. 13 ሓምለ 2026ኣብ ክሊ መጻብቦ ሆርሙዝ ወጥሪ ኣመሪካንን ኢራንን እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣመሪካ፡ ሰንበት ምሸት፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ሓድሽ መጥቃዕቲ ዘካየደት ኰይና፡ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘተልዓለ ግጭት ንመዓልታት ቀፂሉ ኣሎ።

   መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኢራን፡ ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ኢራን ብዝተፈፀመ መጥቃዕቲ፡ ሓደ ሰብ ክመውት እንከሎ፡ ኣርባዕተ ድማ ከምዝቘሰሉ ፀብፂበን።

   ሓድሽ መጥቃዕቲ ኣመሪካ ስዒቡ፡ ኣብ ውሽጢ ሰዓታት፡ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን (IRGC) ኣብ ኩዌት፡ ዮርዳኖስን ባሕሬንን ንዝርከቡ ወተሃደራዊ መዓስከራት ኣመሪካ ከምዝሃረመ ኣፍሊጡ።

   ኣብ ወርሒ ሰነ ዝተኸተመ ግዝያዊ ስምምዕ ኣመሪካን ኢራንን ንሓደጋ ዘቃልዕ ዘሎ'ዚ ምዕባለታት፡ ​​መጻብቦ ሆርሙዝ ክፉት ድዩ ኣይኰነን ዝገራጨዉ መግለፂታት ይወፅእ ኣብ ዘሎ እዋን እዩ።

   ኢራን ነቲ ወሳኒ መስመር ማይ ንግዚኡ ከምዝዓጸወቶ ክትገልጽ እንከላ፡ ኣመሪካ ድማ ክፉት ምዃኑ ክተረድእ ትፍትን ኣላ።

   ስርዓታት ምክልኻል ኣየር፣ ናይ ገማግም ባሕሪ ራዳር ቦታታትን ዓቕሚ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርትን ሓዊሱ ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ወተሃደራዊ ዒላማታት ኢራን ከምዝተሃርሙ ድሒሩ ሓቢሩ።

   ሴንትኮም፡ ሓይልታት ኣመሪካ "ምጥቃዕ፡ ምግፋዕ፡ ምፍርራሕን ኢደወነናዊ ኣዋጃትን ኢራን ቀጻሊ'ኳ እንተሃለዋ፡ ንግዳዊ መራኽብ ብናፅነት ምንቅስቓስ ቀፂለን ኣለዋ" ይብል።

   ሒደት ደቓይቕ፡ ቅድሚ እቲ መግለፂ ሴንትኮም፡ መንግስታዊ ቲቪ ኢራን ኣብ ሰለስተ ከባብታት ፍንጀራታት ከምዘጋጠመ ጸብጺባ ነይራ።

6. 12 ሓምለ 2026ናይ ቀረባ መሓዛ ትራምፕ ዝነበረ ሰነተር ሊንዚ ግራሃም ብ'ሓጺርን ሃንደበታውን ሕማም' ዓሪፉ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ሪፓብሊካን ሰነተር ሊንዚ ግራሃም ብዘጋጠሞ "ሓጺርን ሃንደበታውን ሕማም" ትማሊ ቀዳም ምሸት ኣብ መበል 71 ዓመቱ ከምዝዓረፈ ገሊጹ።

   ኣብ 2002 ናብ ሰኔት ዝተመርጸ እዚ ፖለቲከኛ ደቡብ ካሮላይና፡ ሓደ ካብቶም ኣብ ፖሊሲ ​​ወጻኢጽልዋ ዘለዎም ድምጽታት ዋሽንግተን እዩ ነይሩ።

   ሰነተር ሊንዚ ግራሃም ብዓርቢ ምስ ፕረዚደንት ዩክረይን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ተራኺቡ ነይሩ።

   ቅድሚ መገሻኡ ግን ዝዀነ ዝፍለጥ ናይ ጥዕና ስክፍታታት ኣይነበረን።

   ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ፡ ግራሃም "ሓቀኛ ኣመሪካዊ ሓርበኛ" ምዃኑ ገሊጹ።

   ግራሃም ኣቦ መንበር ኮሚተ ባጀት ሰኔት ኮይኑ እውን ከምዘገልገለ ይፍለጥ።

   ፕረዚደንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ብዜና ሞት እቲ ሰነተር ኣዝዩ ከምዝሓነ ገሊጹ ኣሎ።

7. 10 ሓምለ 2026ኣብ ስጳኛ ዘጋጠመ ባርዕ ብዙሓት ሰባት ቀቲሉ

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ኣብ ስጳኛ ብዝተወልዐ ባርዕ መሮር ብውሕዱ 12 ሰባት ከምዝሞቱ ሰብመዚ ሓቢሮም።

   ኣብቲ ኣብ ደቡባዊ ክፋል እታ ሃገር ተኸሲቱ ዘሎ ባርዕ ካልኦት 23 ሰባት ሃለዋቶም ኣይተፈልጠን።

   ገለ ካብቶም ግዳያት ብሪጣንያውያን ከምዝኾኑ ሰብመዚ እታ ሃገር ኣሚቶም ኣለዉ። ክፍሊ ውሽጣዊ ጉዳያት ብሪጣንያ ነቲ ኩነታት ይከታተሎ ከምዘሎ ኣፍሊጡ'ሎ።

   ሓንቲ ካብተን በቲ ባርዕ ዝተሃስያ ዓድታት፡ 1,009 ሰባት ዝነብሩላ ኮይና፡ 447 ካብኦም ብሪጣንያውያን ምዃኖም ቤት ጽሕፈት ስታቲስቲክስ ስጳኛ የመልክት።

   ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣትሒዙ ኣብ መላእ ኣውሮጳ ተኸሲቱ ዘሎ ክቱር ዋዒ ኣብ ገለ ሃገራት ባርዕ ምስዓቦም ይፍለጥ። በቲ ረስኒ ዝደረቑ በረኻታት ነቲ ብዝኾነ ምኽንያት ዝፍጠር ባርዕ ኣብ ምግዳድ ዓቢ ግደ ኣለዎም።

   ኣብ ስጳኛ ጥራይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ልዕሊ 1000 ሰባት ምስቲ ረስኒ ብዝተሓሓዝ ከምዝሞቱ ይንገር።

   ጠንቂ ናይዚ ባርዕ ዝወደቐ መስመር ኤለክትሪሲቲ ምዃ ሓደ ኣመሓዳሪ ዞባ'ኳ እንተኸሰሰ፡ እቲ ዝምልከቶ ትካል ኣገልግት ኤለክትሪሲቲ ግን ሓቂ ኣይኮነን ብምባል ይምጉት ኣሎ።

8. 9 ሓምለ 2026ምጥቕቓዕ ኢራንን ኣመሪካን ቀጺሉ ውዒሉ

   

   ምንጪ ስእሊ, Instagram

   ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ብዘካየደቶ ሓድሽ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 14 ከምዝተቐትሉ ሰብመዚ እታ ሃገር ገሊጾም።

   ሓደ ካብቲ መጥቃዕቲ ኣብ ኣውራጃ ቡሸህር ንዝርከብ ኑክሌራዊ መደበር ጸዓት ዒላማ ዝገበረ ምንባሩ ኣመሓዳሪ እቲ ዞባ ከሲሱ። ዋሽንግተን ዛጊት ብዛዕባ'ቲ ክሲ ዝሃበቶ ምላሽ የለን።

   ሓይልታት ኣመሪካ 90 ወተሃደራዊ ዒላማታት ኢራን ከምዘጥቅዑ ክገልጹ እንከለዉ፡ ቴህራን ብወገና ናይ ሕነ መጥቃዕቲ ኣካይዳ።

   ሓይልታት ኢራን፡ ናብ ሎሚ ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ኣብ ኩዌት፡ ባሕሬንን ቐጠርን ንዘሎ ዒላማታት ኣመሪካ ከምዝሃረሙ ኣፍሊጦም ነይሮም።

   ብሓሙስ ድማ ሚሳይላት ኢራን ናብ ኵዌት፡ ዮርዳኖስን ዒራቕን ከምዝተወንጨፉ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ሓቢረን።

   ወደባት ሲሪክን ታስክን፡ ከምኡ'ውን ከተማታት ኮናራክን ቻባሃርን ዝርከብኦም ሓያሎ ቦታታት ግዳይ መጥቃዕቲ ሰራዊት ኣመሪካ ከምዝኾነ እቲ ጸብጻብ ይጠቅስ

9. 9 ሓምለ 2026ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ክልተ ለይቲ 170 ዒላማታት ከም ዝሃረመ ገሊጹ

   

   ምንጪ ስእሊ, Centcom

   ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ክልተ ለይቲ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝተፈጸመ መጥቃዕትታት ብድሮን ዝተቐረጸ ቪድዮ ዘርጊሑ።

   እዚ ኣብ ዝሓለፈ 48 ሰዓታት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝፈጸመቶ ካልኣይ ዙር መጥቃዕቲ እዩ።

   ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ክልቲኡ ማዕበል መጥቃዕቲ፡ 170 ዒላማታት ከም ዝሃረመ ገሊጹ ኣሎ።

   ሰሉስ፡ ሰራዊት ኢራን ኣብቲ ኣብ ከባቢ ገማግም ባሕሪ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝተፈጸመ መጥቃዕትታት ሸሞንተ ወተሃደራቱ ከም ዝተቐተሉ ገሊጹ ነይሩ።

10. 9 ሓምለ 2026ኣመሪካን ኢራንን ካልኣይ ዙር መጥቃዕትታት ተለዋዊጠን - ክሳዕ ሕጂ እንታይ ንፈልጥ?

    ኣመሪካን ኢራንን ብለይቲ ካልእ ዙር መጥቃዕትታት ተለዋዊጠን - ናብዚ ናይ ቀጥታ ፈነወ እተጸንበርኩም ተኸታተልትና፡ ዛጊት ንዘሎ ምዕባለታት ብኸምዚ ከነቕርበልኩም፤

    • ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ሓድሽ ናይ ለይቲ መጥቃዕቲ ኣየር ፈጺማ፣ ዶናልድ ትራምፕ እዚ “ከም ሕነ-ምፍዳይ ናይቲ ትማሊ ኢራን ኣብ ልዕሊ መራኽብ ዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ ቦምባ” ምዃኑ ገሊጹ።
    • ማእከላይ እዚ ኣመሪካ (ሴንትኮም) ኣብዚ ሓድሽ ዙር መጥቃዕቲ ኣስታት 90 ኢራናውያን ዒላማታት ከም ዝሃረመን፣ እዚ ድማ “ኢራን ኣብ ልዕሊ መራኽብ ንግዲን ንጹሃት ሲቪል ባሕረኛታትን ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ክተጥቅዕ ዘለዋ ዓቕሚ ብዝያዳ ንምድኻም” ዝተሃንደሰ ምዃኑ ገሊጹ።
    • እቲ መጥቃዕትታት ድሕሪ ምክያዱ ብሰዓታት፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ኣብ ውሽጢ 'ኤር ፎርስ ዋን' ኰይኑ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ሰበ-ስልጣን ኢራን “ቅድሚ ሓጺር እዋን” ከም ዝደወሉን ብሃንቀውታ ስምምዕ ንምግባር ከም ዝደለዩን ገሊጹ፤ እንተዀነ ንስምምዕ “ብቑዓት” እንተዀይኖም ርግጸኛ ከም ዘይኰነ ኣፍሊጡ።
    • ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ካብኡ ንነጀው መጥቃዕትታት ከም ዘጋጠመን ሓቢረን፣ እዚ ድማ ኣብ ርእሰ-ከተማ ባሕሬን ማናማ ዝተሰምዐ ነትጒታት፣ ኵዌት ዘበርዓነቶ ሚሳይላትን ድሮናትን፣ ከምኡ’ውን ቐጠር ዝዘርግሓቶ ናይ ጸጥታ መጠንቀቕታ የጠቓልል።
    • ኣፈ-ጉባኤ ባይቶ ኢራንን ቀንዲ ተዛታዪን መሓመድ ባቕር ቃሊባፍ፡ ኣብ ኤክስ (X) ኣብ ዝለጠፎ ጽሑፍ፡ ኣመሪካ “ጃንዳነትን መብጽዓ ምፍራስን ብዘይ ዋጋ ከም ዘይሓልፍ ገና ኣይተማህረትን” ኢሉ።
    • እዚ ሓድሽ ዙር መጥቃዕትታት ዝመጽእ ዘሎ፡ ኣመሪካ ሰሉስ ዕለት ኣብ ጸቢብ ባሕሪ ሆርሙዝ ኣብ ልዕሊ ናይ ንግዲ መራኽብ ንዘጋጠመ መጥቃዕቲ ከም ግብረ-መልሲ “ልዕሊ 80 ዒላማታት” ኣብ ልዕሊ ኢራን ከም ዝሃረመት ድሕሪ ምግላጻ እዩ።
    • ኣብ ኣንካራ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ኔቶ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ትራምፕ ብዛዕባ ኵነታት ተዅሲ ደው ምባል ተሓቲቱ፡ “ንዓይ፡ ዘብቅዐ ይመስለኒ፡” ኢሉ። ንኢራናውያን እውን “ጐሓፍ” ከምኡ'ውን “ሕሙማት ሰባት” ብምባልገሊጹዎም።
    • ምኒስተርጉዳያትወጻኢ ኢራን ግብረ-መልሲ ክህብ ከሎ፡ “ንጽያፍ ብጽያፍ ኣይንመልሶን ኢና፣ የግዳስ ብተግባር፡ ብዘይ ፍርሕን ብዓቢ ትብዓትን ኢና እንመልስ” ኢሉ።

11. 9 ሓምለ 2026'ስምምዕ ንምግባር ብቑዓት እንተዀይኖም ኣይፈልጥን እየ' - ትራምፕ

    

    ምንጪ ስእሊ, US Pool

    ኣብ ውሽጢ ነፋሪት 'ኤር ፎርስ ዋን' ኰይኑ መደረኡ ዝሃበ ትራምፕ፡ ብዛዕባ ኢራን ክዛረብ ከሎ፡ “ብኸቢድ ሃሪምናዮም ኣለና”፡ ከምኡ’ውን ኣመሪካ “ብወተሃደራዊ መዳይ ድሮ ተዓዊታ እያ፤ ኣዝዩ ሒደት ነገር ጥራይ እዩ ተሪፉዎም” ኢሉ።

    ኢራን ስምምዕ ንምግባር ከም ዝሓተተት ብምግላጽ፡ “ስምምዕ ንምግባር ብቑዓት እንተዀይኖም ኣይፈልጥን እየ፡ ነቲ ስምምዕ ከኽብሩዎ እንተዀይኖም ድማ ኣይፈልጥን እየ” ይብል።

    ትራምፕ፡ ኢራን ስምምዕ ንምግባር ከም ዝሓተተቶ እዩ ዝገልጽ።

    ንሱ፡ ኣብ ዋዕላ ኔቶ ንምስታፍ ናብ ኣንካራ፡ ቱርኪ ድሕሪ ምጋሹ፡ ናብ ሜሪላንድ ካብ ዝተመልሰት ነፋሪት 'ኤር ፎርስ ዋን' ኰይኑ እዩ መግለጺ ሂቡ።

    ኢራናውያን “ቅድሚ ሓጺር እዋን ደዊሎም” ከም ዝነበሩ፡ ከምኡ’ውን “ብህጹጽ ስምምዕ ክገብሩ ደልዮም ኣለዉ” ይብል።

    ትማሊ፡ እቲ ተዅሲ ደው ምባል “ከም ዘብቅዐ” ከምኡ’ውን ዝርርብ “ግዜኻ ምጥፋእ” ምዃኑ ገሊጹ ነይሩ።

    ኢራናውያን ነዚ ናይ ትራምፕ ሓድሽ ርእይቶ ብወግዒ ኣየረጋገጹዎን ዘለዉ።

12. 9 ሓምለ 2026ብመጥቃዕትታት ኣመሪካ ሰለስተ ሰባት ተቐቲሎም - ማዕከናት ዜና ኢራን

    ማዕከናት ዜና መንግስቲ ኢራን፡ ኣብ ናይ ለይቲ መጥቃዕትታት ኣመሪካ ሰለስተ ሰባት ከም ዝተቐተሉ ጸብጺበን።

    ኣብ ደቡባዊ-ምዕራብ እትርከብ ዞባ ዅዜስታን ምኽትል ኣመሓዳሪ፡ ኣብ ወሰናስን ከተማ ኣህቫዝ ኣብ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ካልኦት ሰባት እውን ከም ዝቘሰሉ ገሊጹ።

13. 9 ሓምለ 2026ኣብ ጕዳይ ሆርሙዝ መን ቀዲሙ የንሳሕብ?

    

    ምንጪ ስእሊ, NurPhoto via Getty images

    ኣብዚ እዋን ኣብ ከባቢ መጻብቦ ሆርሙዝ ብዛዕባ ዘጋጥም ዘሎ ነገራት፡ ሓደ ዘሕዝን ግምታዊ ኵነት ኣሎ።

    ሓለዋ ሰውራ እስላማዊት ኢራን፡ ንዓታቶም ጥራይ ብዝፍለጥ ምኽንያት፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ሰለስተ ታንከራት መጥቃዕቲ ፈጺሞም።

    ኣመሪካ ብግደኣ ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢራን ኣስታት 80 ዒላማታት ብምህራም ግብረመልሲ ሂባ። ኢራን ድማ ኣብ ባሕሬንን ኵዌትን ኣብ ዝርከቡ መዓስከራት ኣመሪካ ድሮናትን ሚሳይላትን ብምትኳስ ምላሽ ሂባ።

    ረቡዕ ምሸት እውን ተመሳሳሊ ነገር ኣጋጢሙ፤ ደድሕሪኡ ካብ ክልቲኡ ወገን ናይ ኲናት ምጕብዕባዕ ስዒቡ።

    እዚ ድማ፡ ክሳዕ ገለ ደረጃ፡ መን ቅድም የንሰሓብ ዝብል ጕዳይ እዩ።

    ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት ብሓባራዊ ሓይሊ ኣየር ኣመሪካን እስራኤልን ካብ ዝተፈጸመ ልዕሊ 24,000 መጥቃዕትታት ኣየር ድሕሪ ምትራፉ፡ ዘይስዓር ምዃኑ ዘርኣየ ይመስል ኣሎ።

    ንሳቶም፡ ኣብቲ መጻብቦ ብዛዕባ ዝሓልፋ መራኽብ ሓድሽ ኣገባብ ክገብሩ ይደልዩ ኣለዉ.

    እዚ ድማ መራኽብ ብመቈጻጸሪ ነቝጣ ክሓልፋን ብኣዘዝቲ ሓለዋ ሰውራ ክፍተሻን ዘገድድ እዩ።

    ኢራን፡ ነገራት ፈጺሙ ናብቲ ቅድሚ 28 ለካቲት ኲናት ምጅማሩ ዝነበረ ኵነታት ከም ዘይምለስ ኣዊጃ ኣላ።

    እንተዀነ ግን ኣመሪካ፡ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ከምኡ’ውን ዓለምለኻዊ ውድብ ባሕሪ ኵሎም እዚ ጉዳይ ተቐባልነት ዘይብሉ ምዃኑ ይገልጹ።

    እዚ ኣብቲ ናይ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነድ መግለጺ ስምምዕ ኣይተፈትሐን፤ ሕጂ ድማ ነቲ ኲናት ድሕሪ ምብራኹ፡ ቀጻልነት ዘለዎ ስምምዕ ንምብጻሕ ካብ ዝዀነ እዋን ንላዕሊ ኣጸጋሚ ክኸውን እዩ።

14. 9 ሓምለ 2026ኢራን ንሰለስተ ሃገራት ወሽመጥ ዒላማ ከም ዝገበረት ትገልጽ

    ሰራዊት ኢራን ድሮናት ተጠቒሙ ኣብ ኵዌት፡ ቐጠርን ባሕሬንን ንዝርከቡ ወተሃደራዊ መዓስከራት ኣመሪካ ዒላማ ከም ዝገበረ ገሊጹ።

    ኣብ ኵዌት ዝርከብ ስርዓት ሚሳይል ፓትሪዮት ኣመሪካ፡ ኣብ ቐጠር ዝርከብ ናይ ሳተላይት ኣንቴና ኣቐዲሙ ዘጠንቅቕ ስርዓት፡ ከምኡ'ውን ኣብ ባሕሬን ዝርከብ መኽዘን ነዳዲ ኣመሪካ፡ "ብብዝሒ" ብዝተወንጨፋ "ዝተፈላለየ ዓይነት" መጥቃዕቲ ዝፍጽማ ድሮናት ዒላማ ተገይሩ እዩ።

    እቲ መጥቃዕትታት "ቅድሚ ሓጺር እዋን" ከም ዝተፈጸመን፡ መቐጸልታ ናይቲ ሰራዊት ኢራን "ኣብቲ ዞባ ኣብ ልዕሊ መዓስከራት ኣመሪካ ዝገብሮ መጥቃዕትታት" ምዃኑ ይገልጽ።

    እዚ መግለጺ እዚ፡ ነቲ ብመንግስቲ ዝመሓደር ፈነወ ማዕከን ዜና እታ ሃገር ሓዊሱ፡ ብዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ኢራን ተዘርጊሑ እዩ።

15. 9 ሓምለ 2026ኣብቲ ብኣመሪካ ዝድገፍ መስመር ሆርሙዝ ምንቅስቓስ መራኽብ ወሪዱ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    ብመሰረት ጸብጻብ ፊል ቤልቸር - ዳይረክተር ባሕሪ ኣብ ኢንተርታንኮ፡ ዓለምለኻዊ ውድብ ናጻ ዋናታት ታንከራት፡ እቲ ኲናት (ተጻብኦታት) ካብ ዝቕጽል ንነጀው፡ ብሆርሙዝ ዝሓልፋ መራኽብ "ኣዝዩ ጐሊሑ ዝረአ" ምጕዳል ኣርእዩ ኣሎ።

    ንሱ ንመደብ 'ቱደይ' ናይ ቢቢሲ ራድዮ 4 ከም ዝገለጾ፡ "ኣብቲ ብኣመሪካ ኣብ ገማግም ባሕሪ ዖማን ዝሕሎ ደቡባዊ መስመር፡ ብለይቲ ዝሓልፋ መራኽብ ብዝሒ ኣብ ከባቢ ንጽል ኣሃዝ (ትሕቲ ዓሰርተ) እዩ ዝርከብ፡" ኣብቲ ኢራን እትቈጻጸሮ ሰሜናዊ መስመር ድማ ኣስታት 20 መራኽብ ይሓልፋ ከም ዘለዋ ሓቢሩ።

    እቲ መዓልታዊ ኣስታት 30 መራኽብ ዝዀነ ኣሃዝ፡ ካብቲ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ዝነበረ ኣስታት 70 መራኽብ ዝወረደን ካብቲ ቅድሚ መጀመርታ ናይዚ ዓመት ኲናት ኢራን ምጅማሩ ዝነበረ ንቡር መጠን ምንቅስቓስ 130 መራኽብ ኣዝዩ ዝተሓተን ምዃኑ ገሊጹ።

16. 9 ሓምለ 2026ኣብ እዋን ስነስርዓት ቀብሪ ኣያቶላህ ዳግማይ ኲናት የንጸላሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሓዘንተኛታት ትማሊ ኣብ ዒራቕ ኣብ ዝተኻየደ ስነስርዓት ቀብሪ ኣያቶላህ ኻሜነይ ተረኺቦም፣ ሬሳኡ ድማ ጸኒሑ ኣብ ማሻድ፡ ኢራን ክቕበር ትጽቢት ይግበር።

    ሎሚ ነቲ ንሽዱሽተ መዓልታትን ኣብ ሓሙሽተ ከተማታት ኢራንን ከምኡ'ውን ኣብ ጐረቤት ሃገር ዒራቕን ዝተዘርግሐ ብኣገባብ ዝተወደበ ምርኢት ህዝባዊ ሓዘን፡ ናይ መወዳእታ መዓልቲ እዩ።

    እዚ ሓደስቲ መራሕቲ ኢራን ሓድነትን ሓይልን ንምርኣይ፡ ከምኡ'ውን እቲ ኣብ ናይ መጀመርታ ሰዓታት ናይዚ ኲናት ዝተቐትለ ላዕለዋይ መራሒኦም፡ ንኢራን ጥራይ ዘይኰነስ ንሰፊሕ ማሕበረሰብ ኣስላም ሺዓ እውን ኣገዳሲ ምዃኑ ንምጕላሕ ዝገበሩዎ ጻዕሪ እዩ።

    ኣብ ነፍሲ-ወከፍ መዕረፊ፡ እቲ ስነ-ስርዓት ቀብሪ ብብዝሒ ስምዒታውያን ዝዀኑ ህዝቢ ክዝሕል ጸኒሑ እዩ - ሎሚ ኣብታ ኣዝያ ቅድስቲ ከተማ ኢራን ዝዀነት ማሻድ፡ እታ መበቈል ቦታ ኣያቶላህ ኻሜነይ እውን ሓዊሱ።

    ኢራን፡ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ ኣመሪካ ዝተፈረመ 'ሰነድ መግለጺ ስምምዕ' (memorandum of understanding) ዝበሃል ግዝያዊ ውዕል፡ ነዚ ስነ-ስርዓታት ብኲናት ከይዝረግ ከውሕስ እዩ ዝብል ተስፋ ነይሩዋ ክኸውን ይኽእል እዩ።

    እንነዀነ እቲ ተነቃፊ ስምምዕ ተዅሲ ደው ምባልን፣ ብኽልቲኡ ወገን ብዝተፈላለየ መገዲ ዝተረድኦ ብሩህ ዘይኰነ ቃላት ዝሓዘ ስምምዕን፡ ወትሩ ነዚ ሓደጋ እዚ ሒዙ እዩ ጸኒሑ።

    ኢራንን እቲ ሰፊሕ ዞባን፡ ኣብ ኵነታት "ኣይ ኲናት፡ ኣይ ሰላም" ክነብሩ ዝተዳለዉ ይመስሉ - ሓሓሊፉ ዝግበር ምልውዋጥ ተዅስን፡ ንቍጽጽር መጻብቦ ባሕሪ ሆርሙዝን መደብ ኑክሌር ኢራንን ሓዊሱ፡ ኣብቶም ኣዝዮም ኣገደስቲ ጕዳያት ዝርርብ ንምቕጻል ዝግበር ቀጻሊ ጻዕርታትን ክህሉ እዩ።

    ከምቲ ዶናልድ ትራምፕ ዝበሎ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ተዅሲ ደው ምባል፡ ካብ ካልኦት ክፋላት ዓለም ዝተፈልየ እዩ።

17. 8 ሓምለ 2026ሱዳን፡ ኣብ ኤል-ዖበይድ ጃምላዊ ቅትለት ከይፍጸም ስግኣታት ይዓቢ ኣሎ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ዋና ከተማ ሰሜን ኮርዶፋን ዝዀነት ኤል-ዖበይድ፡ ብሰንኪ ዝካየድ ዘሎ መጥቃዕትታት ድሮን ኣብ ከቢድ ስግኣት ትርከብ።

    ሳራ ዝተባህለት ጓል 27 ዓመት ተመሃሪት ዩኒቨርሲቲ፡ ኣብ መዐደሊ ነዳዲ ብዝተፈጸመ ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ድሮን ቈሲላ።

    "ኣብ ቅድሜና ዝቘሰሉ ሰባትን ደምን፡ ኣብ ጐደናታት ድማ ዝነደዳ መካይን ጥራይ እየን ዝርኣያ ነይረን፡" ክትብል ነቲ ዘሰንብድ ፍጻመ ገሊጻቶ።

    እዛ ከተማ ን18 ኣዋርሕ ኣብ ትሕቲ ከበባ እያ ጸኒሓ።

    ሰራዊት ሱዳን ነቲ መጥቃዕቲ ንምክልኻል ውጽኢታዊ ስጕምቲ ክወስድ ኣይከኣለን።

    ብመሰረት ትካል ምክትታል ጐንጺታት (Acled)፡ ኣብ ሰነ ጥራይ 27 መጥቃዕትታት ድሮን ተመዝጊቦም፤ እዚ ድማ እቲ ግጭት ካብ ዝጅምር ዝለዓለ ዝተመዝገበ ቍጽሪ እዩ።

    ሓላፊ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ቮልከር ቱርክ፡ ብሰንኪ እዞም መጥቃዕትታት ብውሑዱ 45 ሰባት ክሞቱ ከለዉ 41 ከም ዝቘሰሉ ብምግላጽ፡ ኣብታ ከተማ "ካልእ ሰብኣዊ ህልቂት ይፍጸም ኣሎ፡" ክብል ኣጠንቂቑ።

    ናብ ዋና ከተማ ካርቱም ዝግበር ጕዕዞ ብኤል-ዖበይድ ኣቢሉ ስለ ዝሓልፍ፡ እታ ከተማ ንኽልተኦም ተዋጋእቲ ወገናት ስትራተጅያዊ ኣገዳስነት ኣለዋ።

    እቲ መጥቃዕትታት ነቲ ናይቲ ከባቢ ቍጠባ ንምዕናውን ዕለታዊ ህይወት ህዝቢ ንምትዕንቓፍን ዝዓለመ ኰይኑ፡ መዐደሊታት ነዳድን መርበባት ሓይሊ ኤለክትሪክን ይዓኑ ኣሎ።

    እዚ ድማ ጨንጓዕቲ ማይ ስርሖም ከቋርጹን ህዝቢ ዝተበከለ ማይ ክሰትን ይገብር ኣሎ።

    ዋና ጸሓፊት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ኣግነስ ካላማርድ፡ ኣብ ኤል-ዖበይድ ልክዕ ከምቲ ኣብ ኤል-ፋሸር ዝተፈጸመ ጃምላዊ ቅትለት ከይድገም ስጋኣታ ገሊጻ።

    ዕጡቕ ሓይሊ ዳዕመ-ሰሪዕ ነቲ ክሲ ብምንጻግ፡ ሰላማውያን ሰባት ንምክልኻል ከም ዝሰርሕ እኳ እንተ ገለጸ፡ ኣብታ ከተማ ዘለዉ ልዕሊ 100,000 ዝዀኑ ተመዛበልቲ ሰባት ግን ብሰንኪ እቲ ቀጻሊ ዝስማዕ ድምጺ ተዅስን ድሮናትን ክድቅሱ ከም ዘይከኣሉ፣ ኵሉ ሰብ ኣብ ሻቕሎት ከም ዝርከብ ሓቢሮም።

    ኣብዚ ግዜ’ዚ ኣብታ ከተማ ዝዀነ ሰላማዊ ቦታ ከም ዘየሎ ይገልጹ።

18. 8 ሓምለ 2026መሻርኽቲ ኔቶ ንሓድሽ ፕሮጀክት ሚሳይል ዝውዕል 50 ቢልዮን ዶላር ከም ዝመደቡ ኣፍሊጦም

    

    ምንጪ ስእሊ, EPA

    ብሪጣንያ እትርከበን 12 ሃገራት፡ ንኤውሮጳ ንምክልኻል ኣብ ዝቕጽሉ ዓሰርተ ዓመታት ኣብ ልዕሊ ሓድሽ ናይ ነዊሕ ርሕቀት ሚሳይል ልዕሊ 50 ቢልዮን ዶላር ከውጽኣ እየን።

    እቲ "ዲፕ ፕረሲዥን ስትራይክ" ተባሂሉ ዝጽዋዕ ፕሮጀክት ብቤትጽሕፈት ቀዳማይ ምኒስተር ብሪጣንያ ዕላዊ ዝተገብረ ኰይኑ፡ ኣብ ኣንካራ ቱርኪ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ ኔቶ ክዝተየሉ እዩ።

    እዚ ሓድሽ ስጕምቲ'ዚ፡ ዒላማኡ ልክዕ ዝወቅዕ ካብ ዘለዉ ምዕቡላት ኣጽዋር ኔቶ ሓደ ክኸውን ኰይኑ፡ ናይቲ ሚሳይል ናይ ጕዕዞ ርሕቀት ንልዕሊ 300 ኪሎሜተር ርሕቀት ዘለዎም ስትራተጅያዊ ዒላማታት ክሃርም ዝኽእል እዩ።

    እዚ ርሕቀት’ዚ ኣብ መጻኢ ናይቲ ጕዕዞ ናብ 1,250 ማይል ክዓቢ ከም ዝኸእል’ውን ተገሊጹ ኣሎ።

    እንተዀነ፡ እቲ ፕሮጀክት ክሳዕ 2030ታት ተዳልዩ ዝውዳእ ኣይኰነን።

    ትራምፕ ሃገራት ኣባላት ኔቶ ንጸጥታ ኤውሮጳ ዝያዳ ቍጠባዊ ኣበርክቶ ክገብራ ብተደጋጋሚ ክጽውዕ ጸኒሑ እዩ።

    ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ ይቨት ኩፐር ከም ዝገለጸቶ፡ እዚ ፕሮጀክት ኔቶ ንህዝቡ ካብ ስግኣት ሩስያ ንምክልኻል ሓያልን ድሉውን ምዃኑ ንፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ንጹር መልእኽቲ ዘመሓላልፍ እዩ።

    ብኻልእ ወገን፡ ፕረዚደንት ዩክረይን ቮሎድሚር ዘለንስኪ፡ መሻርኽቱ ህጹጽ ናይ ምክልኻል ኣየር ኣጽዋር ከቕርብሉ ጸዊዑ።

19. 8 ሓምለ 2026ኣመሪካ፡ ኣብ ሆርሙዝ መራኽብ ነዳዲ ድሕሪ ምህራመን ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ኣካዪዳ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ኣመሪካ፡ ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ኣብ ልዕሊ ሰለስተ መራኽብ ነዳዲ ንዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ምላሽ ንምሃብ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን "ሓያል" ዝበለቶ መጥቃዕቲታት ከም ዝፈነወት ገሊጻ።

    ማእከላይ እዚ ሓይልታት ኣመሪካ (ሴንትኮም)፡ ኣብቲ መጻብቦ ካብ ዝርከባ ንኣሽቱ መራኽብ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ንልዕሊ 60 ዘጠቓለለ፡ ኣብ ልዕሊ 80 ዒላማታት መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመ ኣፍሊጡ።

    ምክትል ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን፡ እቲ መጥቃዕቲ ኣመሪካ ነቲ ዝሓለፈ ወርሒ እተፈረመ መዘክር ምርድዳእ ኣመሪካን ኢራንን ዝጠሓሰ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ቴህራን "ቈራጽ ስጕምቲ" ከም እትወስድ ኣጠንቂቑ።

    እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ደሴት ቀሽም፡ ባንዳር ዓባስን ሲሪክን ዝተፈጸመ ኰይኑ፡ ብሰንኪ ዝተደርበየ ስብርባር ሓጺን ሰባት ከም ዝቘሰሉ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢሮም።

    ኢራን፡ ነቲ ኣመሪካ መጥቃዕቲ ንኽትፈጽም መበገሲ ዝዀና መጥቃዕትታት ሰለስተ መራኽብ ነዳዲ ብቐጥታ ሓላፍነት ኣይወሰደትን።

    ሴንትኮም፡ ካብተን 60 ንኣሽቱ መራኽብ ብተወሳኺ፡ መተኮሲታት ሚሳይልን ማእከላት እዝን ኢራን ከም ዝሃረመ ሓቢሩ። ይዅን’ምበር፡ ዝተሃረምሉ ቦታታት ብንጹር ኣይገለጸን።

    ኣመሪካ፡ ነቲ "ብፍጹም ተቐባልነት ዘይብሉ" ክትብል ዝገለጸቶ መጥቃዕቲ ሰለስተ መራኽብ ነዳዲ፡ ሳዕቤን ከም ዝህሉዎ ኣቐዲማ ኣጠንቂቓ ነይራ።

    ሴንትኮም ከም ዝገለጾ፡ እቲ ናይ ኣመሪካ መጥቃዕቲ "ኣብ ኣህጉራዊ መስመር ማይ ንዝንቀሳቐሳን ብንጹሃን ሰራሕተኛታት ንዝዝወራን ናይ ንግዲ መራኽብ ዒላማ ንምግባርን ንምጥቃዕን ከቢድ ዋጋ ንምኽፋል፡" ዝዓለመ እዩ።

    ቅድሚ እቲ መጥቃዕቲታት ምፍናዉ፡ ምኒስትሪ ገንዘብ ኣመሪካ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኢራን ተነቢሩ ዝነበረ ናይ ነዳዲ እገዳ ብግዝያውነት ዘልዓለ ፍሉይ ፍቓድ ሰሪዙዎ።

    እዚ ስጕምቲ'ዚ፡ ክፋል ናይቲ ዋሽንግተንን ቴህራንን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ዝተፈራረማሉ መዘክር ምርድዳእ እዩ ነይሩ።

    ምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ብወገኑ፡ ነቲ ስጕምቲ ምግሃስ ሰነድ ምርድዳእ ክብል ብምዅናን፡ እዚ ድማ መንግስቲ ኣመሪካ “ዘይእመን ምዃኑ፡” ዘረጋግጽ እዩ ኢሉ።

    ቴህራን "ሃገራዊ ረብሓታታን ሃገራዊ ድሕነታን ንምሕላው ኣገዳስቲ እትብሎም ስጕምቲታት ከም እትወስድ፡" እቲ ምኒስትሪ ወሲኹ ገሊጹ።

    ቐጠርን ስዑዲ ዓረብን እውን ነቲ መጥቃዕቲ ዝዀነና ኰይነን፡ ነፍሲ ወከፈን ኣብቲ መጻብቦ ወይ ጥቓኡ ክሓልፋ ከለዋ መራኽበን ከም ዝተሃርማ ብምጥቃስ ንኢራን ተሓታቲት ገይረን።

20. 7 ሓምለ 2026325 ሚልዮን ዶላር ጉቦ ዝተቐበለ ቻይናዊ በዓል ስልጣን፡ ሞት ተፈሪዱ

    

    ምንጪ ስእሊ, CCTV

    ኣብ ምብራቓዊ ቻይና ዝርከብ ቤት ፍርዲ፡ ኣብ ውሽጢ 30 ዓመታት ልዕሊ 2.2 ቢልዮን ዩዋን ወይ 325 ሚልዮን ዶላር ጉቦ ተቐቢሉ ብዝብል ክሲ፡ ሓደ በዓል ስልጣን መንግስቲ- ነበር፡ ብሞት ክቕፃዕ ፈሪዱ።

    ያንግ ዩሊን፡ ካብ 1993 ክሳብ 2023 ኣብ ናንጂንግ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት ስልጣን ሒዙ ነይሩ።

    እቲ በዓል ስልጣን ነበር፡ ብምትላል፡ ስልጣን ብዘይግቡእ ምጥቃምን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ገንዘብን ብምፍፃምን እዩ ተኸሲሱ።

    ካብዚ ንጥፈታት ተቐቢሊኡዎ ዝተብሃለ መጠን ገንዘብ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ዝቐረቡ ክስታት ተራእዩ ዘይፈልጥ እዩ።

    እዚ ወዲ 69 ዓመት በዓል ስልጣን ነበር፡ ካልእ ዘይግቡእ ናይ ምህንድስና ውዕላት፡ ዋንነት መሬት ንምዝውዋር ስልጣኑ ብዘይኣግባብ ከምዝተጠቕመ ይንገር።

    እቲ ብሞት ዝተፈርደ በዓል-ስልጣን ነበር፡ ብገንዘብን ብዓይነትን ከምዝተቐበለ ማዕከናት ዜና መንግስቲ ሓቢረን።

    ያንግ ኣብ ትሕቲ መርመራ ገበናት ጉቦ ዝአተወ፤ ፕረዚደንት ሺ ጂንፒንግ ወፍሪ ጸረ ግዕዝይና ምጅማሩ ስዒቡ እዩ።

    እቲ ወፍሪ ግዕዝይና፡ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ፣ ወተሃደራዊ ሓለፍቲ፣ ዓበይቲ ባንክታትን ካልኦት ዓውድታትን ዒላማ ዝገበረ እዩ።