Ar y Marc

Glyn Griffiths — Mon, 13 May 2013 14:45:05 +0000

Mae blog Ar y Marc ar gyfer BBC Radio Cymru wedi symud.

Fe gewch chi hyd i'r blogiau diweddaraf ym mlog Radio Cymru trwy glicio ar y linc isod.

Parc y Ddraig - canolfan datblygu newydd

Glyn Griffiths — Mon, 11 Mar 2013 09:48:18 +0000

Daeth y copi diweddaraf o'r 'Llais' sef cylchgrawn Cymdeithas Beldroed Cymru heibio'r wythnos diwethaf. Cylchgrawn diddorol sydd yn sicrhau ein bod yn gyfarwydd â'r datblygiadau diweddaraf o fewn y Gymdeithas.

Da ydi dysgu fod canolfan datblygu newydd, Parc y Ddraig, ar fin cael ei hagor yng Nghasnewydd ym mis Mai. 'Da fyd im' yw dyfod Mai', efallai wir - yn sicr ym myd datblygu a gwella adnoddau peldroed mae hyn newyddion da iawn!

Caiff ei ddisgrifio yn 'Y Llais' fel canolfan Genedlaethol newydd a chyffrous, lle bydd chwaraewyr a hyfforddwyr talentog yn cael eu hysbrydoli i helpu Cymru lwyddo ar y llwyfan rhyngwladol. Yma hefyd fydd y pencadlys ar gyfer Ymddiriedolaeth Beldroed Cymru.

Nid llwyddiant dros nos fodd bynnag sydd i'w ddisgwyl, ond gyda'r adnoddau ar gael, ar gyfer pob tîm cenedlaethol o fewn Cymru, yn gallu elwa ar y cae glaswellt artiffisial, ystafelloedd triniaethau, pyllau plymio a nifer o ystafelloedd cyfarfod. Mae'r gymdeithas eisoes wedi cyhoeddi eu gweledigaeth ar gyfer gwelliant, a dyma un o'r mannau mwyaf amlwg tuag at wireddu' weledigaeth honno.

Prif nod y ganolfan fydd gwella safonau peldroed ar bob lefel yng Nghymru, a bydd hefyd yn gallu cynnal amrywiaeth o gyrsiau hyfforddi gan gynnwys cyrsiau trwyddedu UEFA, a fydd yn hybu safonau hyfforddi ymhellach.

Rhaid nodi yma fod safon y cyrsiau yma, sydd yn cael eu cynnal o dan arweiniad Cyfarwyddwr Technegol y Gymdeithas, Osian Roberts, eisoes wedi gwneud eu marc a thynnu sylw ar hyd a lled y byd peldroed, ymhell o Gymru. Dywedodd Osian yn ' Y Llais', y bydd Parc y Ddraig yn gartref o ansawdd lle gelir cynnal rhaglen addysgu i hyfforddwyr a datblygu chwaraewyr. Cred fod y cyfleusterau o'r fath yn holl bwysig er mwyn cynnal yr hyfforddiant a'r gwaith technegol sydd eu hangen er mwyn cyflawni nod y Gymdeithas yn y pendraw, sef cynhyrchu gwell chwaraewyr a hyfforddwyr ar gyfer y dyfodol".

Tipyn o ddatblygiad ers y dyddiau pan oeddwn yn gweithio fel hyfforddwr rhanbarthol rhan amser i'r Gymdeithas rhai blynyddoedd yn ôl a hynny, yr adeg honno yn cael ei hystyried fel tipyn o ddatblygiad arloesol ynddi ei hun.

Ond gwaith un dyn oedd hwnnw, heb fawr o adnoddau gan ddibynnu ar awch ac ymroddiad. Erbyn heddiw mae'r datblygiadau wedi dod yn llawer mwy proffesiynol, wedi esblygu yn gyfoes, ac, a dweud y gwir, yn gwneud i mi deimlo yn eiddigeddus fel na fyddwn yn cael ail fyw'r profiad o fod yn rheolwr ifanc unwaith eto, ac elwa ar y cyfleusterau a'r cyfleoedd sydd ar gael i bob hyfforddwr a chwaraewr heddiw.

Pob dymuniad da i Osian, yr Ymddiriedolaeth a'r Gymdeithas ar eu menter ddiweddaraf i ymrwymo'u hunain tuag at wella safonau peldroed ar hyd a lled y wlad.

Cytundeb newydd Giggs

Glyn Griffiths — Mon, 04 Mar 2013 10:42:49 +0000

Dros ugain mlynedd yn ôl pan oeddwn yn hyfforddi tîm ysgolion Cymru o dan 18 oed., cefais wybod am chwaraewr addawol a oedd yn chwarae i dîm ieuenctid Manchester United.

Robbie Savage, a oedd yn aelod o'r tîm ysgolion yma, ac a oedd hefyd gyda Manchester United yr adeg honno ddywedodd y stori.

Y bachgen addawol oedd Ryan Giggs - "Does neb wedi clywed amdano ar hyn o bryd ac Alex Ferguson yn cadw'n ddistaw" oedd y neges gan Robbie.

Wel erbyn heddiw, mae'r dyn ifanc yma wedi gwireddu proffwyd Robbie Savage ac yr wythnos yma, bydd Ryan Giggs yn cyrraedd carreg filltir go arbennig, pan fydd yn chwarae ei filfed gem beldroed proffesiynol.

Gwnaethpwyd hyn yn bennaf wrth chwarae dros Manchester United, ond hefyd mae chwarae 64 o weithiau i dîm cenedlaethol Cymru a 4 i dîm GB yn y gemau Olympaidd y llynedd yn cael eu cyfrif.

Gem broffesiynol cyntaf y Cymro oedd ar Fawrth 2, 1991 i United yn erbyn Everton ac ers hynny mae wedi chwarae 612 yn yr Uwchgynghrair gan gynnwys (100 fel eilydd), 40 yn yr hen Adran Gyntaf, 73 o gemau yng nghwpan Lloegr, 149 yng nghystadlaethau Ewropeaidd, a 18 o gemau eraill megis Tarian Gymunedol y F.A. Mae wedi sgorio 163 o goliau iddyn nhw hefyd.

Pan sgoriodd i United yn erbyn Everton ar Chwefror 10fed, llwyddodd i sicrhau ei fod wedi sgorio ym mhob un o'r tymhorau ers sefydlu'r Uwchgynghrair - 21 tymor, yn ogystal â'r ddau dymor blaenorol yn yr hen Adran Un.

Sut mae hyn yn cymharu â gyrfa rhai eraill sydd wedi chwarae am gyfnod hir?
Mae'r golwyr Peter Shilton, Pat Jennings, David Seaman, a Ray Clemence wedi chwarae dros fil o gemau.

Chwaraeodd yr amddiffynnwr Eidaleg, Paolo Maldini, hefyd am gyfnod tebyg i A.C.Milan, ac mae Pele (sydd hefyd wedi sgorio dros 1000 o goliau), a gŵr arall o Frasil - Roberto Carlos (gynt o Real Madrid) - hefyd wedi chware dros fil o gemau.

Llwyddodd Teddy Sheringham i chwarae hyd at 42 oed, ond Alessandro Costacurta ydi'r chwaraewr hynaf a fu yng Nghynghrair Pencampwyr Ewrop pan oedd yn 40 mlynedd a 40 dydd oed. Chwaraeodd Sir Stanley Matthews am 33 o flynyddoedd cyn rhoi'r ffidil yn y to pan yn 50, a daeth gyrfa un arall o Frasil, Romario, i ben pan oedd yn 43.

Yr wythnos ddiwethaf fe arwyddodd Giggs gytundeb newydd gyda Manchester United am flwyddyn arall , a bydd hyn yn sicrhau ei fod ar gael I chwarae iddynt ac yntau dros ei 40 oed.

Bydd dim syndod os na fydd Ryan Giggs yn gosod meini llwyddiant newydd yn y dyfodol agos.

Llongyfarchiadau i Abertawe - enillwyr Cwpan Capital One

Glyn Griffiths — Mon, 25 Feb 2013 11:26:42 +0000

Llongyfarchiadau i Abertawe - enillwyr Cwpan Capital One, ac am gymhwyso i gystadlu ar lwyfan Ewrop.

Cyn mynd dros ben llestri, ac yn groes i adroddiadau'r wasg yn Lloegr, nid dyma fydd y tro cyntaf i dîm o Gymru gystadlu ar lwyfan Ewrop!

Mae Abertawe ynghyd a Wrecsam, Caerdydd, Casnewydd, Bangor, Borough United a nifer o dimau eraill a enillodd Gwpan Cymru eisoes wedi cael y profiad. Yn wir llwyddodd Caerdydd i chware yn erbyn Real Madrid yn ôl yn 1971.

Mae timau o fewn Uwchgynghrair Cymru hefyd wedi bod yn cystadlu yn Ewrop yn gyson am dros ugain mlynedd.
Ond ni ddylai hyn dynnu oddi ar lwyddiant y Swans - buddugoliaeth swmpus, yn creu record newydd drwy ennill o bum gol i ddim yn y ffeinal, a hefyd yn creu record fel y tîm cyntaf i gynrychioli dwy wlad ( sef Cymru a Lloegr) ar y cyfandir!

Bu Abertawe yn cynrychioli Cymru, dros saith tymor rhwng 1961 ac 1991 ond ni wnaethpwyd mawr o argraff dros y sianel, gyda cholled o wyth gol i ddim draw ym Monaco, yn eu gem olaf yn 1991. Rhywsut fe allai feddwl y bydd yna lawer gwell i'w ddisgwyl gan y tîm y tymor nesaf wrth deithio dros y sianel.

Tydi creu sefyllfa unigryw ddim yn newydd i Abertawe chwaith. Fe lwyddon nhw i greu hanes wrth fod y tîm cyntaf o'r tu allan i brif gynghreiriau Lloegr i guro un o'r cewri.

Yn ôl yn 1915, wedi dechrau'r Rhyfel Byd gyntaf ym mis Awst 1914, roedd y tymor peldroed wedi cychwyn, gan mai'r gred oedd y byddai'r rhyfel wedi dod i ben erbyn y Nadolig.

Wrth gwrs nid felly y bu, ac er bod llawer yn ystyried y gêm fel rhywbeth i gadw diddordeb y cyhoedd oddi wrth y rhyfel, newidiwyd y ddelwedd wrth i filoedd ar filoedd o deuluoedd sylweddoli nad oedd eu hanwyliaid am ddychwelyd o'r ffosydd a'r brwydro.

Yn erbyn y cefndir yma o ddadrith, daeth llawer o bobol i ystyried peldroedwyr nad aeth i ryfel fel llwfrgwn, ac mae'r agwedd a'r cefndir yma wedi cael effaith fawr ar ddistawrwydd ac anhysbysrwydd y stori am un o lwyddiant mwyaf Abertawe.

Wynebodd Abertawe, a gafodd eu ffurfio fel clwb yn 1912, gewri a phencampwyr yr Adran Gyntaf, Blackburn Rovers yng Nghwpan Lloegr ar gae'r Vetch ar y nawfed o Ionawr 1915.

Tîm yng nghynghrair De Lloegr, oedd Abertawe, a d'oedd yr un tîm o'r tu allan i'r ddau brif gynghrair beldroed Lloegr, erioed wedi llwyddo yn erbyn cewri'r gêm, ac felly d'oedd neb wedi rhoi unrhyw obaith i Abertawe.

Fodd bynnag gyda'r blaenwr ifanc Benny Beynon yn sgorio unig gol y gêm, fe greodd Abertawe hanes, gan agor y drws ar gyfer rhamant a chanlyniadau annisgwyl y dyfodol.

Tybed sut fydd y cefnogwyr pybyr Cymreig yn ymdopi a'r ffaith y bydd eu hoff Elyrch yn cynrychioli Lloegr draw yn Ewrop y tymor nesaf? Hwyrach y bydd angen troi unwaith ato at y ddelwedd o Swanselona - a gweld sut mae clwb Barcelona wedi creu delwedd berffaith o Catalwnia wrth chwarae dros Sbaen ar hyd a lled Ewrop.

Dyma gyfle Abertawe felly i wneud eu marc yn rhyngwladol ac i gyfrannu tuag at ehangu Cymreictod ar ddrws y byd peldroed, yn union fel ac y gwnaeth Barca dros y blynyddoedd a gwneud eu rhan hwy i hybu Catalaneg a diwylliant balch eu hardal.

Diolch i bawb a ddaeth heibio pwynt darlledu Ar y Marc y tu allan i Wembley brynhawn Sul - da oedd eich cyfarfod a chael eich cyfraniadau.

Cei Conna yn profi problemau cofrestru chwaraewyr

Glyn Griffiths — Fri, 15 Feb 2013 12:13:51 +0000

Ymddengys mai Caerfyrddin sydd yn cael y chweched safle Uwchgynghrair Cymru ar ôl y gyfres gyntaf o gemau - wedi I bwynt gael ei ddiddymu oddi ar Gei Conna am iddyn nhw ganiatau i chwaraewr ymddangos mewn gem drostynt, pan nad oedd yn gymwys I wneud hynny.

Y wers, mae'n debyg, ydi fod angen i bob clwb sicrhau i bwy mae eu chwaraewyr wedi chware drostynt cyn arwyddo ffurflen drosglwyddo. Ond haws deud na gwneud yn ôl pob son.

Ymddengys fod y wybodaeth ganolog a geir gan y Gymdeithas Beldroed yn arf gynghorol yn hytrach nac arweiniad cadarn - a hyn mewn oes sy'n dibynnu'n feunyddiol ar adnoddau technolegol.

Allai ddim credu nad ydi'n bosib i gadw cofnod electroneg swyddogol yn ganolog.
Ond tydi enghraifft Cei Conna o fethu ac adnabod cefndir chwaraewr ddim yn stori unigryw. Cyn pwyntio bys a chyhuddo pobol o fod yn ddi-drefn, ystyriwch y digwyddiad yma o'm dyddiau gyda Threffynnon yn Uwchgynghrair Cymru.

Penderfynais arwyddo blaenwr nad oedd yn cael fawr o gemau gan glwb yn yr Uwchgynghrair. Gwnaethpwyd popeth yn ôl y rheolau cyn ei arwyddo ar ffurflen drosglwyddo swyddogol.

Roedd chwaraewr yn cael arwyddo i ddau dîm o wahanol gymdeithasau o fewn Cymru'r adeg hynny, ac roedd eisoes ar lyfrau ei dim amatur lleol yn agos at ei gartref.
Felly wrth drosglwyddo i Dreffynnon, fe ddaethom yn ail glwb iddo.

Anghywir!

Ymddengys fod y chwaraewr wedi cael ei gofrestru gan y clwb ble roedd yn symud ohono, ar ffurflen eu hail dim a oedd yn chwarae mewn cynghrair leol.

Ond ni chafwyd unrhyw wybodaeth am hyn yng nghyd-destun y trosglwyddo.
Felly, ni ddaeth Treffynnon yn ail dim i'r gŵr yma, ond yn drydydd - sef ei dim lleol, ac ail dim ei gyn clwb, ac yna Threffynnon!

Daeth hyn i sylw rhai swyddogion peldroed ac fe ddaethpwyd a'r sefyllfa i sylw Treffynnon. Bu cryn stŵr, ac ni chwaraeodd y gŵr unrhyw gêm heb i'r helynt gael ei datrys.

Ond yn y diwedd, daethpwyd i'r canlyniad y dylai ei gyn clwb fod wedi ymddwyn yn fwy parchus a sicrhau trosglwyddiad cyfan. Doedd dim trefn dechnolegol yn bodoli'r adeg hynny, a hawdd oedd ymddwyn yng nghwrtais a dan dîn hyd yn oed.

Roeddwn wedi dod i gredu fod methu a darganfod cefndir chwaraewr wedi dod i ben, ond yn anffodus mae'n amlwg yn parhau.

Tra mae Cymdeithas Beldroed Cymru yn trefnu cyrsiau ar gyfer cymhwyso a gwella safon hyfforddwyr onid yw'n amser i drefnu cyrsiau i weinyddwyr clybiau er mwyn sicrhau gwell dealltwriaeth o'u dyletswyddau?

Byddai hyn yn cyfrannu tuag at osgoi'r sefyllfa a ddigwyddodd fis yn ôl i Gei Conna drwy fabwysiadu a gweithredu yn ôl arwyddair y gymdeithas, sef 'gorau chwarae; cyd chwarae'?

Hanner ffordd Uwch Gynghrair Cymru

Glyn Griffiths — Mon, 04 Feb 2013 09:42:43 +0000

Hanner ffordd drwy dymor Uwch Gynghrair Corbett Sports yng Nghymru a threfn yr ail hanner, gyda safleoedd y chwech uchaf, a'r chwech isaf yn eu lle, ar ôl i ddwy gêm ar hugain gael eu chwarae gan bob tîm. Wel. Ddim cweit!

Ymddengys fod problem wedi codi sy'n effeithio ar bwy a fydd y tîm a gaiff hawlio'r chweched safle.

Cafwyd datganiad gan yr Uwchgynghrair yn dweud fod Panel Disgyblu Cymdeithas Bêl-droed Cymru wedi dyfarnu bod Gap Cei Conna'n euog o chwarae chwaraewr anghymwys.

Penderfynodd y panel dynnu un pwynt oddi ar Gap Cei Conna yn yr Uwchgynghrair ( ynghyd a gosod a dirwy o £250 iddynt) am y drosedd o chwarae Lee Davey fel eilydd hwyr yn eu gêm yn erbyn Caerfyrddin ar y pumed o Ionawr.

'Roedd Davey eisoes wedi chwarae dros Fae Colwyn a Chonwy'r tymor hwn, a thra bod ganddo berffaith hawl i gofrestru i Gap Cei Conna - nid oedd ganddo'r hawl chwarae i dri thîm gwahanol yn ystod yr un tymor.

Mae gan Gap Cei Conna'r hawl i apelio yn erbyn y penderfyniad o fewn saith diwrnod gweithiol i'r cyhuddiad gan banel y Gymdeithas Beldroed.

Wythnos ddiddorol felly, a digwyddiad eironig gan mai Caerfyrddin a fyddai'r tîm a fydd yn elwa, ac yn codi uwchben Cei Conna i'r chweched safle os caiff penderfyniad y Gymdeithas Beldroed ei ategu.

Ond, rhaid gofyn - mewn oes sydd mor ddibynnol ar dechnoleg gyfoes mewn cymaint o agweddau, pam nad ydi'n bosibl i unrhyw dim, wrth gofrestru chwaraewr, ddefnyddio trefn gyfrifiadurol / dechnegol i ddarganfod drwy system ganolog, os ydi chwaraewyr wedi arwyddo i dimau eraill, ac i faint?

Petai trefn o'r fath yn bodoli, pur anhebyg y byddai problem Cei Conna wedi codi. Os oes trefn debyg yn bodoli, yna rhaid gofyn pam na ddefnyddiodd y clwb y drefn i wirio cymhwystra chwaraewr cyn ei gofrestru, gan adael iddo ddod ar y cae yn y gêm yn erbyn Caerfyrddin.

Sefyllfa anfoddhaol sydd yn awgrymu nad oes fawr o gydweithio yn effeithiol fel parterniaeth rhwng aelodau neu gymdeithasau ardaoledd y gêm yng Nghymru. Siawns na ellir gwneud defnydd effeithiol o dechnoleg gyfrifiadurol gyfoes, ynghyd a strategaethau partneriaethau er mwyn sicrhau gwelliant parhaus er lles delwedd cenedlaethol a lleol, ynghyd a lles y clybiau, y chwaraewyr a'r cefnogwyr.

C'mon Midffild nol ar Radio Cymru

Glyn Griffiths — Tue, 29 Jan 2013 10:56:19 +0000

Mae cyfres radio wreiddiol C'Mon Midffild yn cael ei darlledu ddydd Sadwrn nesa, a tybed faint ohonoch sydd wedi cymharu tim Bryncoch gyda'ch tim lleol chi? Oes na Mr Picton o gwmpas, neu Wali Tomos ? Neu ydych chwaraewyr chi cystal am greu trafferthion a rhai Bryncoch ?

Daw ambell i stori i'r cof am ddigwyddiadau go iawn - sefyllfaoedd anarferol a gefais brofiad ohonynt fel hyfforddwr a rheolwr dros y blynyddoedd.

Mewn un clwb roedd gennyf ymgeleddwr, a oedd yn hynod o araf yn cyrraedd at chwaraewyr wedi eu hanafu. I wneud pethau'n waeth, roedd yr ymgeleddwr druan yn cael ei ddilyn ar y cae gan ei gi pob tro yr oedd anaf!

Yn ddiau, pan gyrhaeddodd y ci at y claf, fe aeth ati i lyfu'r chwaraewr wrth lafoerio dros bob dolur a chlais a welai.

Yn aml iawn roedd y ci yn cyrraedd cyn ei feistr, a dyna pryd y codai'r claf ar ei draed yn sydyn gan gyhoeddi nad oedd anaf difrifol yn bod arno! Ond os oedd y claf yn parhau ar y llawr, a'r ci wrthi'n ei lyfu'n ddiddiwedd wrth i'r ymgeleddwr gyrraedd, yna roedd hyn yn arwydd pendant y byddai'n amser i'r eilyddion ddechrau cynhesu !

Yna, ystyriwch ffawd chwaraewr druan a dorrodd ei goes mewn gem leol ar Lannau Dyfrdwy. Cadw'r ymgeleddwr anghymwys o'r ffordd rhag gwneud pethau'n waeth oedd fy nhasg gyntaf, wrth aros am y paramedics a'r ambiwlans.Yr unig beth a fyddai'r ymgeleddwr am ei wneud fyddai rhoi sbwng oer i lawr siorts y claf!

Cyn hir, cyrhaeddodd y "proffesionals" efo sblint plastig a silindr ocsigen i leddfu'r boen. Wrth iddynt godi'r claf ar y stretsier, ar ôl rhoi'r sblint ar y goes, gwaeddodd y claf mewn poen anferthol, ond gydag ocsigen yn effeithio ar eglurder ei lais, d'oedd neb yn deall yr hyn 'roedd yn ei lefain.

Cafodd ei gysuro gan y paramedics, wrth gael ei godi, ond yna, efo effaith ocsigen ar lais y chwaraewr oedd yn glaf wedi lleihau, daeth crochlefain o boendod a rhegfeydd aruthrol i gyhoeddi fod y "proffesionals" wedi rhwymo'r goes anghywir efo'r sblint, a'u bod wrthi'n brysur ei godi gerfydd y goes a oedd wedi ei thorri!

"Mae'n grisis, Mr Manijyr !'", oedd sylwadau yr ymgeleddwr ! Roeddwn yn tueddu i gytuno a fo, gan feddwl hwyrach y buasai'r magic sponge i lawr y siorts wedi gwneud gwell job !

Cefais hefyd lond trol o resymau pam nad oedd chwaraewyr yn gallu chwarae mewn gemau ar adegau.

Cefais wybod cyn un gem nad oedd blaenwr allweddol ar gael am ei fod wedi trefnu i fynd i ddangos" marrows" yn sioe Bala ! 'Hir yw pob ymaros oedd fy ateb - a roedd hi'n dair wythnos cyn i'r blaenwr gael ei le yn ol yn y tîm.

Tydi arwyddo cigydd i chwarae yn y gôl i'ch tîm ddim pob tro yn taro ar ei ganfed chwaith. Cefais alwad ffôn ddwy awr cyn un gêm gan y cigydd / golwr - "Dwi wedi rhoi bwyell drwy dop fy mys wrth dorri sosejys" oedd y neges - dim golwr, dim bys, dim sosej a dim gobaith!

Dyma un arall yn dweud nad oedd ar gael i chwarae dim ond hanner awr cyn gem - gan gyffesu fod tacsi wedi mynd dros ei droed wrth iddo aros am ei lifft yn Lerpwl. Meddyliodd o ddim am y peth nes iddo ddechrau cynhesu, a phan giciodd o'r bêl fe syrthiodd o'n glep i'r llawr mewn poen.

Ond y digwyddiad rhyfeddaf imi ddarllen amdano, mewn papur newydd lleol, am egsus roddodd un chwaraewr ( i dîm nad oeddwn ac unrhyw gysylltiad ag o) oedd ei fod wedi anafu ei lygaid wrth ddarllen y papur newydd.

Ymddengys fod rhywun wedi taro ochor y papur ac achosi i'r gornel godi, a chrafu'r darllenydd yng nghanol ei lygaid a'i orfodi i fynd i'r ysbyty am driniaeth.

Os ydych chi am fod yn ffit i gymryd eich lle yn eich tîm y penwythnos hwn, gwnewch yn siŵr nad oes sioe arddwriaeth ar y gorwel, na thacsi y tu allan i'r tŷ, na'ch bod ar fin torri sosejys ar gyfer cinio. Ac os oes rhaid ichi gael eich hanafu, gwnewch yn siwr nad oes ci ar gyfer y cae, a bod y dynion ambiwlans yn gwybod beth i'w wneud!

Tybed faint o sefyllfaoedd tebyg (sydd bron i gyd wedi digwydd i mi), fu rhaid i Mr Picton a Wali Tomos eu wynebu!

Roedden nhw i gyd yn grisis Mr Picton - crisis!

Nigel Adkins ac Angel Rangel

Glyn Griffiths — Wed, 23 Jan 2013 10:11:52 +0000

Tra mae Nicola Cortese, cadeirydd Southampton yn ymddwyn fel dihiryn a phechadur, mae angel "Yr Elyrch" wedi ymddangos ger ein bron gan ddisgleirio mewn gweithred a ddylai godi cywilydd ar y rhai sydd mor hunanol yn y byd peldroed.

Mae'n eithaf gwybyddus erbyn heddiw fod aelod o dîm Abertawe, Angel Rangel, a'i wraig Nikki, wedi dosbarthu bwyd i anffodusion a'r digartref o gwmpas y ddinas yn ystod yr eira a'r rhew ddiwedd wythnos diwethaf.

Ar yr un pryd, diolchodd cadeirydd Southampton i Nigel Adkins, am iddo godi'r clwb o safle'r tri gwaelod, mynd ar rediad a welwyd ond dwy gêm yn cael eu colli allan o'r deng diwethaf, a chael gem gyfartal yn Chelsea, drwy ei ddiswyddo. A hyn er mwyn ei olynu efo rheolwr a lwyddodd i fynd a thîm Espanyol yn Sbaen in waelod La Liga, gan ennill dim ond naw pwynt mewn tair gem ar ddeg. Yn ogystal, ymddengys fod Mauricio Pochettino, y rheolwr newydd, wedi bod yn ymchwilio i mewn i alluoedd chwaraewyr Southampton ers peth amser!

Cywilyddus.

D'oes dim byd positif all rhywun ei ddweud am ymddygiad Cortese - ond cyn lladd ar bawb o'r byd peldroed, rhaid cofio am oddefgarwch Adkins ei hun, ei wyleidd-dra a'r parch sydd wedi ei ddangos iddo gan ei gyd reolwyr, chwaraewyr, cefnogwyr a'r wasg dros y dyddiau diweddar.

Diolch i Angel Rangel a'i deulu am ddangos fod agweddau cefnogol dynolryw yn bodoli o fewn y byd peldroed.

Hwyrach nad yw Angel yn sant - ond mae wedi dangos gwerthoedd pwysig a ddylid eu hefelychu o fewn y gêm sydd yn rhoi bywoliaeth iddo. Mae hynny'n fwy na all unrhyw un ei ddweud am Nicola Cortsese.

Pob lwc i'r Elyrch

Glyn Griffiths — Fri, 18 Jan 2013 10:26:33 +0000

Nos Fercher nesaf, bydd Abertawe yn wynebu Chelsea ar y Liberty yn ail gymal rownd gyn derfynol Cwpan Capitol One. Gyda'r Elyrch ddwy gol ar y blaen, mae eu siawns o gyrraedd Wembley yn un uchel iawn.

Bradford neu Aston Villa fydd yn chwarae yn y gêm arall - a siawns na all Abertawe gael cyfle gwell i gipio'r gwpan.

Ond, a all hyn greu anesmwythder a phroblemau?

Mae'n eithaf clir fod yna nifer fechan o gefnogwyr sydd yn gweld y Swans fel Y tîm y dylid POB Cymro ei ddilyn.

Bydd enillwyr Cwpan Capital One yn cael chwarae yn Ewrop y tymor nesaf - fel un o gynrychiolwyr Lloegr yng nghwpan Ewropa.

Tybed be fydd agwedd y Cymry hynny sydd yn ymfalchïo yng Nghymreictod Abertawe?
A fydd yna glybiau o Loegr yn cwyno fod tîm o Gymru yn cael lle yn Ewrop? Ond dwi'n siwr fod bron iawn pawb ohonom yn dymuno'r gorau i'r Elyrch yn eu gem nesa, ac y cawn nhw fwrw mlaen yn eu hymgyrch yng nghystadleuaeth y Gwpan.

Yn y cyfamser. Mae'n dod at hanner amser yn Uwchgynghrair Cymru - gyda'r Seintiau Newydd ar y brig A fydda nhw ar y brig ar ddiwedd y tymor, neu a fydd Prestatyn yn parhau i'n synnu a Bangor yn ail afael a darganfod eu doniau? Ydi Airbus yn ddigon da i hedfan uwch y gweddill?

Dwi o'r farn mai'r Seintiau fydd yn cipio'r Uwchgynghrair ac yn camu ymlaen i Ewrop unwaith eto, a hwyrach y gwelwn ddau dîm, sef y Seintiau ac Airbus yn cynrychioli Cymru ar y cyfandir ( sef dau dîm wedi eu selio ar ddiwydiant yn hytrach na chymuned - ai dyma'r dyfodol?).

Felly - tîm o Gymru yn cynrychioli Lloegr a thîm o Loegr yn cynrychioli Cymru ?
Ble arall ond yng Nghymru?

Oes 'na ymateb? Dim ond gofyn!

Wyn Davies - "The Footballer Who Could Fly"

Glyn Griffiths — Thu, 10 Jan 2013 11:12:32 +0000

Faint ohonoch chi gafodd lyfr peldroed fel anrheg dros y Nadolig?

Tydi'r Nadolig ddim yr un fath i gefnogwr heb lyfr newydd nad ydi! Wel, do mi ges i un hefyd.

Cyhoeddwyd 'The Footballer Who Could Fly' ym mis Awst y llynedd, ac mae'r teitl ynddo'i hun yn tynnu sylw. Wrth ddod i ddeall pwy ydi'r peldroediwr sy'n gallu hedfan, mae'r llyfr yn gwella wrth yr eiliad.

Cafodd yr awdur - Duncan Hamilton, ei fagu yn Newcastle, a'i fagu fel cefnogwr brwd o'r clwb. Ond mae'r llyfr yn fwy nac amlinelliad o hanes y clwb.

Ceir atgofion o'r gorffennol, a'r atgofion hynny sydd yn cael eu magu a'u gwarchod gan mai yng nghwmni ei Dad, a oedd yn gweithio yn y pwll glo lleol, aeth Hamilton i'r gemau yn ei blentyndod. Ynghanol yr atgofion, am gewri'r gorffenol, Jackie Milburn, Bobby Charlton, Duncan Edwards ac eraill, mae Hamilton yn portreadu'n llwyddiannus y cwlwm o agosrwydd sy'n bodoli rhwng tad a mab a sut y gall dau berson, sydd yn hollol wahanol i'w gilydd, rannu'r un cariad at beldroed.

Mae'r llyfr wedi llwyddo yn glir i uno'r trindod pwysicaf ym mywyd dyn - sef y Tad , Y Mab a pheldroed!!

Ceir ynddo disgrifiadau am ba mor bwysig oedd Cwpan Lloegr i gefnogwyr, perchnogion clybiau a chwaraewyr pan oedd uchafbwynt wedi ei osod ar gyflogau chwaraewyr.
Tydi'r llyfr ddim yn portreadu prydferthwch rhyw oes a fu yn unig - ceir hanes Brian Clough, Jim Baxter a hefyd Bill Shankly yn ogystal â gemau bythgofiadwy.

Aiff ymlaen i gymharu'r rhain a gallu sêr y presennol megis Lionel Messi, a sut mae'r gêm wedi galluogi Hamilton i gyfathrebu gyda'i Dad a oedd, fel llawer o lowyr eraill, yn ei chael yn anodd i fynegi ei emosiynau.

Ond yn ôl at y teitl - y peldroediwr a allai hedfan.

Mae llun ohono ar y clawr - yn penio'r bel mewn gem ar faes Anfield yn erbyn Lerpwl ym mis Hydref 1966. Wrth iddo benio, mae canol corff Wyn Davies droedfedd yn uwch na phen y cawr ynghanol amddiffyn Lerpwl, Ron Yates.

Oedd, roedd Wyn, y Cofi o'r Dre yn gallu hedfan yn uwch nac unrhyw un arall - ac unrhyw un sydd wedi ei ddilyn hyd y gwn i! Hwn, yn ol barn y Geordies oedd y 'Footballer Who Could Fly'!

Dyma'r arwr, a 'i ddoniau sydd wedi rhoi'r teitl i'r llyfr, a'r dyfyniad amdano wedi dod o geg tad yr awdur wrth iddo ddisgrifio arwr Parc St James i'w fab.

Roedd Wyn ar ei anterth yn yr un flwyddyn ac yr anfonwyd roced Apollo i'r gofod.

Roeddwn i 'over the moon' o ddarllen y llyfr yma a deall am y parch a'r gallu anhygoel oedd gan yr arwr o 'Sgubor Goch yn y byd peldroed pan oeddwn innau yn tyfu i fyny, ac sydd yn parhau hyhd heddiw.

Mae'n flwyddyn newydd dda ac yn un llawn hiraeth wrth hel atgofion am Wyn Davies a'i gyfoedion!

Mawredd mawr, eisteddwch i lawr...

Glyn Griffiths — Wed, 02 Jan 2013 13:37:44 +0000

Pa mor rhwystredig ydych chi mewn gemau peldroed?

Na, nid am fod eich hoff dîm yn colli neu yn colli eu ffordd, ond am eich bod chi eich hunan yn gweld y nesaf peth i ddim?

Mae wedi dod yn arferiad y dyddiau yma i gefnogwyr, yn enwedig y rhai sydd yn cefnogi'r ymwelwyr, i sefyll mewn mannau sydd wedi eu penodi yn benodol ar gyfer eistedd.

Mae Sunderland eisoes wedi derbyn cwynion yn honni nad oes unrhyw ystyriaeth yn cael ei roi i'r rhai sydd ag anabledd, nac i'r henoed, nac i blant bychan sydd yn gweld dim wrth i bobol hunanol o'u blaenau fyny sefyll.

Ceir hefyd rybudd ar wefan y clwb yn amlinellu beth a ellir digwydd i'r rhai sydd yn torri'r gyfraith drwy sefyll, ac yn mynnu fod gan y clwb yr hawl i sicrhau gofal priodol dros eu cefnogwyr.

Mae'r datganiad hefyd yn dweud fod y rhai sy'n mynnu sefyll hefyd yn diystyru cais y stiwardiaid iddynt eistedd.

Ymddengys mai cymysg ydi'r ymateb gan gefnogwyr y clwb, gyda charfan yn honni y byddai gwahardd sefyll yn amharu ar awyrgylch y gêm.

Lol botas!

Mae sicrhau diogelwch yn llawer pwysicach, gyda phob unigolyn - gan gynnwys y rhai ag anabledd, yr henoed, a'r plant - a'r un hawl i weld y gêm a phawb arall.

Hyd nes y gwneir rhywbeth pendant i ddileu'r arferiad anghymdeithasol o sefyll mewn gemau, allai ddim credu fod hawliau a chyfleodd cyfartal yn cael eu gweithredu na'u hystyried mewn gemau peldroed.

Boed i fwy o glybiau ac awdurdodau weithredu fel y mae Sunderland wedi ei wneud, a bod yn barod i sefyll i fyny dros yr hawl i fyny fod pawb yn eistedd i lawr pan mae seddau ar eu cyfer!

Gyda llaw - fe wnaethpwyd cyhoeddiad i gefnogwyr Chelsea i eistedd i lawr tra'n gwylio eu gem ar Barc Goodison yn erbyn Everton dros y Nadolig. Er gwaethaf y cyhoeddiad, welais i fawr o ymateb.

Mawredd mawr, eisteddwch i lawr - da chi!

2012: Peldroed Y Flwyddyn

Glyn Griffiths — Tue, 25 Dec 2012 08:00:09 +0000

Ar brynhawn Sul, tua chwarter i bump, ar y trydydd ar ddeg o fis Mai fe benderfynais anfon neges destun i fy nghyfaill Jim Lawlor.

Mae Jim yn Brif sgowt efo Manchester United, fo deithiodd i Fecsico i weld, pwyso a mesur, ac arwyddo Javier Hernandez, ac a gafodd ran allweddol i ddenu chwaraewyr eraill i Old Trafford. Roedd Jim wedi llwyddo eto, United ar fin cadw eu gafael ar goron yr Uwchgynghrair, a neges o longyfarchiadau ar y ffordd. Yn ffodus i mi, mae'r cyfieithiad o longyfarchiadau i Saesneg yn rhoi gair llawn mor hir, a gyda bysedd trwsgl, mae'n cymryd digon o amser i rywun a ffobia technoleg fodern i osod neges destun ar y ffon.

Pan ddechreuais y gair 'congratulations, roedd United newydd guro Sunderland a Manchester City yn colli i Queens Park Rangers, a dim ond amser ychwanegol ar ôl. Erbyn imi gyrraedd canol y cyfarch, roedd City wedi dod yn gyfartal, ac wrth imi fodio diwedd neges, daeth tro ar fyd! Daeth tro ar fawd hefyd, gyda'r botwm yn cael ei bwyso i ganslo'r neges wrth i Sergio Aguero ganslo'r dathliadau ar Old Trafford a sicrhau fod coron yr Uwchgynghrair lithro yn ddisymwth o afael Syr Alex, Rooney, Jim a phawb arall ac i ddwylo diolchgar Roberto Mancini a'r cymdogion swnllyd yna'r ochr arall i'r ddinas!

Ar lwyfan Ewrop, llwyddodd Chelsea i wrthsefyll ton ar ol ton o ymosodiadau bygythiol gan Bayern Munich, ond pan lwyddodd Muller i roi'r Almaenwyr ar y blaen saith munud cyn y diwedd, roedd popeth yn edrych fel petai ar ben. Ond doedd Didier Drogba ddim am adael Chelsea am China heb wneud ei farc - dau funud ar ol, a dyma'r blaenwr fel saeth drwy ganol, a gôl fythgofiadwy yn achub y dydd. Nid yn unig achub y dydd, ond dod ac amser ychwanegol ac yna ciciau o'r smotyn, gan weld Bayern yn mynd ddwy gol ar y blaen. Yna y golwr Petr Cech yn arbed, Schweinsteiger yn taro'r postyn a Drogba (pwy arall) yn cipio buddugoliaeth a welodd Roberto di Matteo yn drysu cynlluniau Roman Abramovich, y Gwpan Sanctaidd yn cyrraedd Stamford Bridge, a di Matteo yn cadw ei swydd.

Ond y gêm orau a welais oedd honno ar Old Trafford, ac na nid tîm a Van Persie nac ymddangosiad Syr Alex oedd hyn. Dyma oedd gem y rownd gyn derfynol y gemau Olympaidd rhwng merched Canada a'r Unol Daleithiau. Roeddwn eisioes wedi bod yn Coventry yn gweld Canada yn curo'r tîm GB, a dod i gyfarfod Rhian Wilkinson, cefnwraig dde Canada sydd yn hanu o Fro Morgannwg.

Roedd y rownd gyn-derfynol yn wefreiddiol gyda'r Unol Daleithau yn fuddugol o bedair gôl i dair, a hefyd gweld baner Draig Goch Cymru yn cyhwfan ar y maes enwog, ynghanol cefnogwyr Canada. Dyma oedd baner y Ddraig a roddais i Rhian wedi iddi guro merched Hope Powell a'u cadw heb obaith o gipio unrhyw fedal. Dyna mae nhw'n gael am beidio â chynnwys unrhyw Gymraes yn eu tîm.

Yna gem fwyaf y tymor - ail fyw brwydr Maes Dulyn ar noson sobor o wlyb fel rhan o weithgareddau Eisteddfod yr Urdd ym Mhenygroes. Ie, golwr tîm Ar y Marc heb adael unrhyw gol i mewn, ac yn cadw trefn ar Iwan Roberts ac Owain Tudur Jones, heb son am wneud i fyny am gamgymeriadau Dylan Jones a oedd lawer rhy awyddus i wylio'r goliau. Perfformiad grymus, a safonol gan y golwr, heb os nac oni bai!

Ond ymlaen i 2013.

Tybed a fydd Wrecsam a Chasnewydd yn cael dyrchafiad i Ail Adran Lloegr? Tybed a fydd Caerdydd yn ymuno ac Abertawe yn yr Uwchgynghrair? Tybed a fydd timau Uwchgynghrair Cymru yn gallu tynnu torfeydd sylweddol i'w dilyn? Tybed a fydd tîm cenedlaethol Cymru yn gallu adeiladu ar y fuddugoliaeth ragorol yn erbyn yr Alban a bod cornel wedi ei throi. A all Uwch Gynghrair newydd cenedlaethol y merched dyfu a dod yn fwy cystadleuol yn eu hail dymor? A tybed sut fath o gae chwarae neu gae artiffisial fydd gan ein clybiau yn yr Uwchgynghrair Cenedlaethol!

Ond does dim amheuaeth gen i o fy uchafbwyntiau dros 2012. Syrthio mewn cariad gyda 'fullback' o Ganada - a Meilir Owen yn fy newis dros Owain Fôn fel golwr. Diolch i'r ddau yma am wneud hen ddyn yn hapus iawn, a gwneud imi deimlo rhywbeth rhyfedd yn fy nghalon, rhyw chwa ac awel hyfryd o'r gororau pell - gwefr a'r chynnwrf a deimlais pan oeddwn yn ugain oed.

Tybed, tybed a ddaw galluoedd golwr tîm Ar y Marc i glustiau Jim Lawlor gan ei arwain i ddilyn ryw seren anhysbys draw i weld dros ei hun, ac addoli'r golwr bach yn gorwedd ym mhreseb gol tîm Ar Y Marc mewn rhyw stabl eisteddfodol yr Haf nesaf! Ymaith David de Gea - Syr Alex dwi ar y ffordd ! Siawns na fyddai hynna yn gwneud argarff enfawr ar Rhian Wilkinson!!

Hyfforddi peldroed yn Newtown, UDA

Glyn Griffiths — Mon, 17 Dec 2012 10:46:04 +0000

Yr wythnos diwethaf roeddwn yn teithio drwy dref Machynlleth ; bydd y Nadolig ym Machynlleth ymhen rhyw ychydig ddyddiau. Ond y penwythnos diwethaf, fe ddigwyddodd rhywbeth arall a ddaeth ac ysgytwad enfawr imi.

Un mlynedd ar bymtheng yn ôl, roeddwn yn hyfforddi peldroed yn yr Unol Daleithiau.
Y dref olaf i mi ei chyrraedd ar fy nhaith ar ran cwmni Major League Soccer Camps oedd Newtown yn nhalaith Connecticut.

Ie, y Newtown a brofodd hunllef a chyflafan waedlyd yn un o'i ysgolion yr wythnos diwethaf.

O be dwi'n gofio roedd Newtown yn dref groesawgar, glan a thaclus tu hwnt.
Tref ble roedd y cymdogion yn cyd fyw yn gymdogol gyda'i gilydd, tref ble roedd yr eglwys yn ganolog ynghanol y sgwâr, coed yn cysgodi gwres yr haul, a thref ble roedd y plant a'r bobol ifanc yn llawn awch a brwdfrydedd i wella eu gallu a sgiliau peldroed.

Ond daeth y ddelwedd hyfryd yna i ben ddydd Gwener diwethaf.

Ond yn sgil trychineb o'r fath, mae pethau eraill yn dod i gof.

Roedd yr hyfforddwyr peldroed bryd hynny yn aros efo teuluoedd lleol am yr wythnos. Yn nhref gyfagos Bethel oeddwn i'n aros, rhyw bum milltir o Newtown. Nid dyma'r tro cyntaf imi ymweld â Bethel, ond cofiaf yn glir y tro cyntaf imi gyrraedd.

Teithiodd tri ohonom yno mewn car, gan gyrraedd wedi iddi dywyllu - a gan nad oedd golau ar ochr y ffordd y gorau yn yr ardal, roedd yn anodd dod o hyd i'r tŷ oedd yn mynd i fod yn gartre i ni am rai wythnosau.

Felly, d'oedd dim i'w wneud ond stopio a cherdded i ddrws tŷ cyfagos, ar hyd y llwybr tywyll, er mwyn gofyn am gyfarwyddiadau i'r stryd benodol.

Cefais dipyn o sioc wrth weld gŵr yn sefyll o fy mlaen yn y drws ffrynt, gyda reiffl yn ei ddwylo, yn hwnnw'n cael ei bwyntio yn syth amdana'i !

Ond diolch i'r drefn am yr acen Gymraeg - roedd yn amlwg mai rhyw ddieithryn colledig yr oeddwn, ac fe gafwyd y cymorth a chwiliwyd amdano.

Croeso hogia, meddwn, wrth fy nghyd hyfforddwyr ar ôl dianc mor sydyn yn ôl i'r car - croeso i fyd a gwlad y dryll, y gwn a'r ofn.

Ond tydi stori gynnau a'r Unol Daleithiau ddim yn gorffen yma.

Mewn tref ger dinas y Crynwyr - y ddinas frawdgarol - Philadelphia, cafwyd profiad llawn mor anghyfforddus .

Cyfarfûm eto yn nhŷ un o drefnwyr lleol y cwrs hyfforddi, ac yno fe ddysgais wers yn weddol fuan am psyche yr Americanwr.

Yno, uwchben y silff ben tan, yn wynebu pawb, a ddaethai i'r ystafell fyw, oedd darlun o un o gyn arlywyddion America, gyda'r dyfyniad - 'God and guns made America great!'

Draw yn Newtown y penwythnos diwethaf, daeth fy hunllefau gwaethaf yn fy mewn cyflafan waedlyd.

Allai wneud dim mwy na gweddïo ( i rhywun neu rhywbeth) a meddwl am y plant a gafodd eu hyfforddi gennyf dros bymtheng mlynedd yn ôl.

Tybed a ydi rhai ohonynt yn rieni i'r trueiniaid bach a gafodd eu lladd ddydd Gwener?

Ar drothwy Gwyl y Nadolig , tybed a fydd y Tywysog Tangnefedd yn dathlu ei ben-blwydd mewn llawenydd a heddwch draw yn Newtown bell yr wythnos nesaf ?

'God and guns made America great? Duw a'n gwaredo!

Ystyriwn hefyd drigolion tref Machynlleth agos - mor anodd ydi meddwl am eiriau addas o gymorth a chefnogaeth mewn amgylchiadau anesboniadwy ac annealladwy.

Y sgoriwr gorau: Messi, Muller neu Dixie Dean?

Glyn Griffiths — Fri, 14 Dec 2012 11:24:05 +0000

Y tu allan i nifer o stadiymau peldroed heddiw, ceir cerfluniau o gewri'r gorffennol. Wrth y Liberty, mae cerflun o Ivor Allchurch wedi dod yn gyrchfan lawer o gefnogwyr, tra bod selogion Everton yn gosod blodau wrth draed cerflun o Dixie Dean, a hynny yn aml iawn er cof am aelod o'r teulu a oedd yn gefnogwr pybyr o'r clwb.

Enwogion pob un, ac yn hanes Dixie Dean, sgoriwr goliau heb ei ail.

Ond er for Dixie Dean neu William Ralph Dean, i roi ei enw llawn, yn rhan o chwedloniaeth Everton erbyn hyn, mae eraill yn y byd peldroed wedi dangos gallu llawn cystal ar sut i sgorio.

Mewn un papur newydd yr wythnos yma, gofynnwyd y cwestiwn os mai Lionel Messi, Gerd Muller (o'r Almaen) neu Dixie Dean oedd y sgoriwr gorau a fu erioed.

Anodd ateb ond daethpwyd i'r canlyniad mai nhw oedd y gorau o fewn eu cenhedlaeth - ac mae hynny yn farn deg. Mae'r gêm wedi newid cymaint, ac mae angen mesur llwyddiant yng nghyd-destun hynny.

Ond beth am sgorwyr mewn cynghreiriau eraill?

Draw yn Wrecsam mae'n anodd meddwl am unrhyw sgoriwr tu hwnt i'r Dixie arall sef Dixie McNeill - hwyrach fy mod yn unllygeidiog gan fy mod yn eistedd yn ei gwmni yn y rhan fwyaf o gemau rwyf yn eu gweld ar y Cae Ras y dyddiau yma , ond allwch chi feddwl am well peiriant sgorio ar y Cae Ras?

Mae gan Uwchgynghrair Cymru eu seren sgorio hefyd, cyn i Rhys Griffiths ymuno a Plymouth Argyle roedd y goliau yn llifo ganddo, ond d'oes neb eto heb guro record Mark Lloyd Williams gyda'i 318 o goliau mewn 467 o gemau.

Daeth Uwchgynghrair Cymru yn rhy hwyr i rai, ac rwyf am gymryd mantais o'r cyfle yma i atgoffa cefnogwyr Porthmadog am un o sgorwyr goliau gorau a fu gyda'r clwb erioed - cyn dyddiau Jiws sef John Williams , neu John Bach. Dyna be oedd peiriant sgorio ac roedd yn fraint ei gael yn fy nhîm pam oeddwn yn reolwr yno yn yr wythdegau.

Mae'n debyg fod gennym i gyd atgofion am y sêr a oedd yn sgorio - hwy sydd yn cael y sylw pennaf gan amlaf, ond hefyd yn gorfod byw gyda'r feirniadaeth fwyaf lem - d'oes ond angen i chi enwi Fernando Torres os am godi nyth cacwn y dyddiau yma!

Pwy ydych chi yn ei ystyried fel y sgoriwr gorau a fu erioed - yn fyd eang , neu o fewn cyfnod, neu o fewn cyd-destun y gynghrair a oeddynt yn chwarae ynddi?

Yr ifanc a wyr... yr hen a dybia!

Glyn Griffiths — Wed, 05 Dec 2012 13:28:15 +0000

Yr wythnos diwethaf rhoddwyd cryn sylw i Karl Robinson, rheolwr MK Dons, gan mai fo ydi'r rheolwr ieuengaf o fewn y bedair brif adran yng nghynghreiriau Lloegr - fe wnaeth gychwyn efo'r Dons pan oedd o m'ond yn 29 oed.

Ond mae Robinson yn bensiynwr o'i gymharu â'r rheolwr ieuengaf a fu erioed ar dîm o oedolion ym Mhrydain.

Ble felly mae'r rheolwr ieuengaf a fu erioed?

Does dim angen i chi fynd yn bell i ddarganfod yr ateb - dim pellach nag o dan gysgod Cader Idris ac fe gewch yr ateb yn nhref Dolgellau.

Ie, yn bedwar ar bymtheng oed, mae Dave Webber wedi ei benodi yn rheolwr ar glwb Dolgellau - y rheolwr ieuengaf erioed ar brif glwb unrhyw le ym Mhrydain.
Myfyriwr ym mhrifysgol Aberystwyth ydi Dave, ac fe fydd angen pob deallusrwydd, seicoleg, tacteg a phopeth arall arno os am godi Dolgellau o'u safle presennol - ar waelod Adran Un Cynghrair Spar Canolbarth Cymru.

Yn enedigol o ddinas Bryste, dechreuodd, fel mae bron pob un ohonom sydd wedi rheoli, drwy hyfforddi timau ieuenctid lleol.

Ond mae realiti bywyd rheolwr yn ei wynebu a tydi tîm ddim ar waelod cynghrair heb reswm. Un gêm yn unig, mewn pymtheg ,mae'r tîm wedi ei hennill, ac mae'r ddwy gêm o dan ofal Dave wedi eu colli hefyd! Ond dyna ni, hwyrach fod gan Harry Redknapp fwy o sialens - heb son am fethiant Mark Hughes!

Tybed pwy ydi'r rheolwyr eraill sydd wedi gafael yn yr awennau yn ifanc eu hoed?

Dyma rai y gellir eu hystyried:-
Cafodd Andre Villas-Boas ei benodi fel rheolwr ar Chelsea pan yn 33. Hyn wedi iddo ddechrau ei yrfa fel rheolwr ar dîm cenedlaethol y British Virgin Island pan oedd yn un ar hugain!

Cychwynnodd Brendan Rodgers efo Watford yn 2008- pan oedd yn 35, ac roedd Roberto Martinez flwyddyn yn iau pan aeth i Abertawe yn 2007. 34 oedd Kenny Dalglish pan gymerodd yr awennau yn Lerpwl. Yn dilyn Joe Fagan yn 1985, a dim ond 32oedd Chris Coleman pan dderbyniodd wahoddiad i reoli Fulham (a'r ieuengaf hyd yn hyn i reoli tim yn yr Uwchgynghrair).

Ond i lawr a ni - Eddie Howe rheolwr ar Bournemouth o 2008 hyd at 2011, ac yn 31 pan ddechreuodd, yna ewch i lawr un arall a dod at Brian Clough - cychwyn efo Hartlepool United pan yn ddeg ar hugain.

Er cymaint y stŵr am oed Karl Robinson, roedd Bobby Smith (a oedd yn reolwr ar Bury o 1973 hyd at 1977) yn 29 pan gychwynnodd. Gyda llaw, dyma'r rheolwr a aeth i Abertawe yn 1995 gan aros yno am 80 o ddyddiau cyn ymuno a Chasnewydd a symud oddi yno ar ôl wyth mis!

Dwi am orffen fy nhaith o gwmpas cynghreiriau Lloegr, efo Chris Brass a benodwyd yn reolwr ar glwb Dinas Efrog yn 2003 pan oedd yn saith ar hugain oed.

Ond tydi'r daith ddim drosodd ac er mai'n ymddangos mai Vilas-Boas ydi'r rheolwr ieuengaf erioed, cyn cyrhaeddiad Dave Webber, mae yna un arall a fu yn rheolwr ar dîm cenedlaethol pan oedd ond yn bump ar hugain oed.

Roedd Paul Watson yn rheolwr ar dîm ynys Pohnpei, yn 2009, pan oed yn bump ar hugain oed. Mae Pohnpei yn un o ynysoedd Micronesia yng nghanol y môr Tawel rhyw hanner ffordd rhwng dwyrain Awstralia a Hawaii. Erbyn heddiw mae Paul Watson yn ôl yn Llundain ac wedi ysgrifennu hanes ei fenter mewn llyfr, a'i enw - wel be arall ond 'Up Pohnpei"!

Os ydach chi'n riant i blentyn sy'n "gwastraffu amser" ar gemau cyfrifiadurol, arhoswch ennyd i feddwl am Vugar Huseynzade - gwr ifanc 21oed sydd wedi ei benodi gan FC Baku i ymuno a'r tim rheoli, a hynny ar ol iddo ddangos ei ddoniau anhygoel yn chwarae'r gem "Football Manager".