ቀጥታ, አሜሪካ እና ኢራንን ወደ ድርድር ለመመለስ ጥረቶች እየተደረጉ መሆናቸውን ኳታር ገለጸች

የቀጥታ ሽፋን

1. ከ 50 ደቂቃዎች በፊትበምዕራብ ወለጋ በታጣቂዎች ታግተው የነበሩ አሽከርካሪዎች መለቀቃቸውን ማኅበሩ ገለፀ

   በኦሮሚያ ክልል ምዕራብ ወለጋ ዞን፣ ጊምቢ ከተማ አቅራቢያ በታጣቂዎች ታግተው የነበሩ የከባድ መኪና አሽከርካሪዎች መለቀቃቸውን ማኅበሩ ለቢቢሲ ገለፀ።

   የኢትዮጵያ ከባድ መኪና አሽከርካሪዎች ማኅበር ፕሬዝዳንት አቶ ሰለሞን ዘውዱ፣ እሑድ ጳጉሜ 1/2018 ዓ.ም. በተፈፀመው ጥቃት የታገቱ አሽከርካሪዎች መለቀቃቸውን ስለማረጋገጠቻው ተናግረዋል። የተለቀቁት የማኅበሩ አባላት የነበሩት የከባድ መኪና አሽከርካሪዎች ዘጠኝ መሆናቸውን አቶ ሰለሞን ገልፀዋል።

   የማኅበሩን አባላት ጨምሮ በወቅቱ የታገቱት አጠቃላይ ታጋቾች ቁጥር ከ13 እስከ 14 እንደሚደርስ አስታውሰው ሁሉም ስለመለቀቃቸው መረጃ የደረሳቸው መሆኑን ጠቅሰዋል።

   ታጋቾቹ እንዴት ሊለቀቁ እንደቻሉ ወይም ለታጣቂዎች ገንዘብ ተከፍሎ እንደሆነ የጠየቅናቸው አቶ ሰለሞን፣ ስለዚህ ጉዳይ መረጃ እንደሌላቸው ተናግረዋል።

   ታጣቂዎች ከሁለት ሳምንት በፊት ፈፀሙት በተባለው የምዕራብ ወለጋው ጥቃት ከዘጠኝ ያላነሱ ነዳጅ ጫኝ ከባድ ተሽከርካሪዎች ሙሉ በሙሉ እና በከፊል መቃጠላቸውን ቢቢሲ ከምንጮች እና ከሳተላይት ምሥል አረጋግጧል።

   ታጣቂዎቹ መኪኖቹን በተኩስ አስቁመው አሽከርካሪዎቹን አፍነው እንደወሰዷቸው እና ተሽከርካሪዎቹን በእሳት እንዳቀጣጠሉ ምንጮቻችን ገልፀዋል።

   የታገቱት አሽከርካሪዎች ከሁለት ሳምንታት ያህል እገታ በኋላ ከሦስት ቀናት በፊት ዓርብ መስከረም 8/2019 ዓ.ም መለቀቃቸውን ነው የኢትዮጵያ ከባድ መኪና አሽከርካሪዎች ማኅበርፕሬዝዳንት አቶ ሰለሞን ዘውዱ የተናገሩት።

   አካባቢው “የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት እንዲሁም በይፋ የሚታወቅ ስም የሌላቸው በቡድን የተደራጁ ታጣቂዎች” የሚንቀሳቀሱበት እንደሆነ አንድ የአካባቢው የመንግሥት ባለሥልጣን የገለፁ ሲሆን፣ ለጥቃቱ ኃላፊነቱን የወሰደ አካል ግን የለም።

2. ከ 1 ሰአት በፊትየኢትዮጵያ መገናኛ ብዙኃን ባለሥልጣን የትግራይ ቴሌቪዥንን ማገዱን አስታወቀ

   የኢትዮጵያ መገናኛ ብዙኃን ባለሥልጣን የትግራይ ቴሌቪዥን “የአገርን እና የሕዝብን ደኅንነት”፣ “ብሔራዊ ጥቅምን አደጋ ላይ የሚጥሉ”፣ “ወደ ግጭት የሚገፋፉ” እንዲሁም “ጽንፈኝነትን የሚያበረታቱ መልዕክቶች” እያስተላለፈ መሆኑን በመግለጽ ማገዱን አስታወቀ።

   ባለሥልጣኑ ሰኞ መስከረም 11/2019 ዓ.ም. ባወጣው መግለጫ ከዚህ በፊት የቴሌቪዥን ጣቢያው ታግዶ እንደነበር አስታውሶ፣ ህወሓት ከፌደራል መንግሥቱ ጋር የተፈራረመውን የፕሪቶሪያ የሰላም ስምምነትን ተከትሎ እገዳው ተነስቶለት እንደነበር ገልጿል።

   የትግራይ ቴሌቪዥን ላይ የተጣለው እገዳ ላልተወሰነ ጊዜ መሆኑን ጨምሮ አስታውቋል።

   ባለሥልጣኑ አክሎም የትግራይ ቴሌቪዥንን እንደ መረጃ ምንጭ መጠቀምም ሆነ የሚያሰራጫቸውን ዘገባዎች ማሰራጨት "በጥብቅ የተከለከለ" መሆኑን ጨምሮ ገልጿል።

   ህወሓት እና ሌሎች በአገሪቱ ስድስት ክልሎች የሚንቀሳቀሱ ፓርቲዎች በዕሁድ ዕለት “ትብብር ለኅልውና” የሚል ጥምረት መመሥረታቸው ይታወሳል።

   የትብብሩ ምሥረታን በሚመለከት ሰብሳቢው ዘመነ ካሴ መግለጫውን በትግራይ መገናኛ ብዙኃን ላይ አንብቧል።

   ትብብሩ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ መንግሥትን በመጣል "በሽግግር ቻርተር የሚመራ አካታች የሽግግር መንግሥት" ለመመሥረት ዓላማ እንዳለውም አስረድተዋል።

   የኢትዮጵያ መገናኛ ብዙኃን ባለሥልጣን ከዚህ ቀደም የአዲስ ስታንዳርድ እና የዋዜማ ሬዲዮን የምዝገባ ፈቃዶች የሰረዘ ሲሆን፣ የሮይተርስ ጋዜጠኞች የዘገባ ፈቃድም ከሰረዘ በኋላ በቅርቡ መልሶ ሰጥቷል።

3. ከ 2 ሰአት በፊትኤምኤስኤፍ በጋምቤላ ውስጥ በርካታ የቆሰሉ ሰዎች ወደ ጤና ጣቢያው መምጣታቸውን አስታወቀ

   መንግሥታዊ ያልሆነው ድንበር የለሽ የሐኪሞች ቡድን (ኤምኤስኤፍ) በጋምቤላ ክልል ውስጥ በሚገኘው ኩሌ ጤና ጣቢያ በርካታ የቆሰሉ ሰዎችን እያከመ መሆኑን ገለጸ።

   ባለፈው አርብ መስከረም 8/2019 ዓ.ም. በክልሉ ኢታንግ ልዩ ወረዳ ውስጥ የተፈጸመ ጥቃትን ተከትሎ የተጎዱ ሰዎች ናቸው ወደ ጤና ጣቢያው የመጡት።

   ጤና ጣቢያው በጥቃቱ የተጎዱ 88 ሰዎችን የተቀበለ ሲሆን፣ ከመካከላቸውም ስምንቱ የሞቱ ሲሆን ሌሎች አራት ሰዎች ወደ ጤና ጣቢያው ከሄዱ በኋላ በሕክምናው ቡድን ሕይወታቸውን ለማትረፍ ጥረት ቢደረግም መትረፍ አለመቻላቸውን ድንበር የለሽ የሐኪሞች ቡድን አስታውቋል።

   ከከባድ እስከ ቀላል ጉዳት የደረሰባቸው የቀሩት ተጎጂዎች ሕክምና ማግኘታቸውን እና 13 ሰዎች ለተጨማሪ የሕክምና ድጋፍ ወደ ጋምቤላ ሆስፒታል መላካቸውን ቡድኑ ገልጿል።

   ናይሮቢ ኬንያ የሚገኙት የድንበር የለሽ የሐኪሞች ቡድን የኢትዮጵያ ኃላፊ ጉል ባድሻህ “እኛ በዋናነት ቅድሚያ የምንሰጠው የተጎጂዎችን ማንነት ከግምት ውስጥ ሳናስገባ ለማንኛውም ሰው የሚያስፈልገውን የሕክምና ድጋፍ ነው" በማለት "የግጭቱ ተሳታፊዎች ለሰላማዊ ሰዎች ጥበቃ እንዲያደርጉ" ጥሪ አቅርበዋል።

4. ከ 4 ሰአት በፊትኢራን በቴህራን የሚገኝ የፈረንሳይኛ ቋንቋ ማዕከልን መዝጋቷን ተከትሎ ፈረንሳይ የአጸፋ እርምጃ ለመውሰድ ዛተች

   ፈረንሳይ በቴህራን የሚገኘው የቋንቋ ትምህርት ቤቷ መዘጋቱን ተከትሎ የኢራንን አምባሳደር ጠርታ እንደምታነጋግር አስታወቀች።

   የፈረንሳይ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ፓስካል ኮንፋቭሩክስ “ይህ ፈረንሳይ በኢራን ባላት የባሕል ማዕከል ላይ የተቃጣ ጥቃት በሐምሌ ወር በሁለት የኤምባሲ ሠራተኞቻችን ላይ ከተፈጸመው የቀጠለ ሲሆን ምክንያት እና ተቀባይነት የሌለው ነው” ብለዋል።

   እሁድ ዕለት የኢራን ባለሥልጣናት በቴህራን የሚገኝ የፈረንሳይ የቋንቋ ማዕከል በአቃቤ ሕግ ትዕዛዝ መሠረት መዘጋቱን አስታውቀዋል።

   ከኢራን የፍትህ ተቋማት ጋር በቅርበት የሚሰራው ሚዛን የዜና ወኪል “በቴህራን ከሚገኘው የፈረንሳይ ኤምባሲ ጋር ግንኙነት ያለው እና በማስተማር ሽፋን ለዓመታት ሲንቀሳቀስ የነበረው ሕገወጥ ማዕከል ተዘግቷል” ሲል ዘግቧል።

   የኢራን የፍትህ አካላት “ከዲፕሎማሲ ስምምነት ውጪ ያፈነገጠ ሕገወጥ ተግባር ላይ ተሰማርቷል” ሲል ወንጅሎታል።

   አክሎም ማዕከሉ "የቋንቋ ማሰልጠኛ ተቋምነቱን አላግባብ ተጠቅሟል" እንዲሁም "የአገሪቱን ታዋቂና ተፅዕኖ ፈጣሪ ግለሰቦች በመለየትና በመካከላቸው ትስስር በመፍጠር፣ ከአገር እንዲወጡም አመቻችቷል" ሲል ከስሷል።

   ፈረንሳይ የቀረቡባትን ውንጀላዎች ውድቅ አድርጋ ከቅርብ ወራት ወዲህ ተደጋጋሚ ትንኮሳዎች እንዳጋጠሟት አስታውቃለች።

   ከቅርብ ወራት ወዲህ በሁለቱ አገራት መካከል ያለው ውጥረት እየተባባሰ መጥቷል።

   ባለፈው ወር ፈረንሳይ ወደ ኢራን ያቀኑ ሁለት ዲፕሎማቶቿ ለአጭር ጊዜ መታሰራቸውንና እንቅስቃሴያቸው መገደቡን ተከትሎ ሁለት የኢራን ዲፕሎማቶችን ከአገሯ አስወጥታለች።

   ቴህራን ዲፕሎማቶቹን በአገሪቱ የውስጥ ጉዳይ ጣልቃ በመግባት ወንጅላቸዋለች።

5. ከ 6 ሰአት በፊትአሜሪካ እና ኢራንን ወደ ድርድር ለመመለስ ጥረቶች እየተደረጉ መሆናቸውን ኳታር ገለጸች

   በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ንግግር ለመጀመር አደራዳሪ ቡድኑ ለሁለት ሳምንታት ለሚጠጋ ጊዜ በእቅዶች ላይ እየተወያየ መሆኑን ኳታር ገለጸች።

   የአገሪቷ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ማጂድ አል አንሳሪ “ዋሽንግተንን እና ቴህራንን ወደ ድርድር ለመመለስ ለሁለት ሳምንት ለሚጠጋ ጊዜ የተለያዩ ሃሳቦችን እየተለዋወጥን ነው” ማለታቸውን የአገሪቷ መገናኛ ብዙኃን ዘግቧል።

   ኳታር ከፓኪስታን ጋር በመሆን ሁለቱን ወገኖች ስታደራድር ቆይታለች።

   “ድርድሩን መጀመር ይቻል እንደሆነ በአደራዳሪ ቡድናችን በኩል ከቴህራን እና ከዋሽንግተን ጋር እየሰራን ነው። አደራዳሪዎችም በዚህ ሒደት ላይ ለውጥ ለማምጣት እየተንቀሳቀሱ ነው።” ብለዋል አል አንሳሪ።

   ቃል አቀባዩ ጨምረውም አካባቢውን ለማረጋጋት እና እንደ የሆርሙዝ ወሽመጥ ያሉ የባሕር መስመሮችን ለመጠበቅ ዓለም አቀፍ መረዳትን ለማምጣት ቀጣናዊ መፍትሔ እንደሚያስፈልግ ተናግረዋል።

   "የባሕር መስመሮችን ከአንድ አገር ሉዓላዊነት ጋር ማያያዝ እና እንደ መሣሪያ መጠቀም ለሁላችንም አደገኛ ነው” ብለዋል።

   አሜሪካ በቅርቡ በኢራን ላይ ወታደራዊ ጥቃት ከፈፀመች በኋላ ወሽመጡን ሊያስከፍት ይችላል የሚል ተስፋ ተጥሎበት የነበረው ድርድር ተቋርጧል።

   ኢራንም ሳዑዲ አረቢያን ጨምሮ በአረብ አገራት በሚገኙ የአሜሪካ መሠረተ ልማቶ ችላይ ጥቃት በመፈፀም ምላሽ ሰጥታለች።

   የተወሰኑ ጥቃቶች በሰላማዊ ሰዎች ላይ ጉዳት ያደረሱ ሲሆን በሲቪል መሠረተ ልማቶች ላይም ውድመትን አስከትለዋል።

   በጥቃቱ ዒላማ የሆኑ አገራትም ጥቃቱን አውግዘው ኢራን ይህንን ድርጊቷን እንድታቆም ጥሪ አቅርበዋል።

   የካቲት ወር ላይ አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ በከፈቱት ጦርነት ከ3000 በላይ ሰዎች መሞታቸውን ቴህራን አስታውቃለች። ኢራንም በወሰደችው የአፀፋ ጥቃት አሜሪካውያን እና እስራኤላውያን መገደላቸውን ገልጻለች።

   ኳታር አሁን ላይ ሁለቱን ወገኖች ወደ ድርድር ለመመለስ ጥረት እየተደረገ መሆኑን የገለፀችው የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት በመካከለኛው ምሥራቅ ባለው ውጥረት ምክንያት በአካባቢው ለሚኖሩ ዜጎቹ እሁድ ዕለት የደኅንነት ማስጠንቀቂያ ካወጣ በኋላ ነው።

   ሚኒስቴሩ በቀጣናው የሚኖሩ ዜጎቹ ጥንቃቄ እንዲያደርጉ እና ከቀጣናው ውጭ ያሉ ወይም በዚያ የሚያልፉም የሚያደርጉትን ጉዞ እንዲያጤኑ አሳስቧል።

   የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ፣ ኢራቅ እና ጆርዳንን ጨምሮ በቀጣናው ያሉ በርካታ የአሜሪካ ኤምባሲዎችም እሁድ ዕለት ተመሳሳይ ማስጠንቀቂያ አውጥተዋል።